درسنامه آموزشی تفکر و سبک زندگی کلاس هفتم
فعالیت 15: مهارتهای ارتباطی و آداب معاشرت

ارتباط با دیگران ممکن است از نوع رو در رو (چهره به چهره) یا بهصورت غیرمستقیم باشد. برای مثال از طریق رادیو، تلویزیون، رایانه، کتاب، روزنامه، مجله، پوستر و… .
اهمیت برقراری ارتباط با دیگران: جامعهی انسانی از طریق برقراری ارتباط افراد با یکدیگر شکل میگیرد.
افراد در نتیجهی ارتباط با یکدیگر رشد فکری و اجتماعی مییابند و احساس ایمنی خاطر در آنها بهوجود میآید.
فعالیت 1: گروهی (صفحهی 72 کتاب درسی)
حداقل چهار جمله درخصوص اهمیت برقراری ارتباط با دیگران بنویسید. مثال:
1- میتوانیم احساسات خود را به دیگران منتقل کنیم.
2-
3-
4-
عناصر ارتباطی چیست؟
فعالیت 2: گروهی (انتخابی) (صفحهی 73 کتاب درسی)
با هدایت معلم خود، گفتوگوی دو نفرهای را در کلاس دربارهی یک موضوع اجرا کنید. در این گفتوگو از مهارتهای کلامی و غیرکلامی استفاده کنید. همچنین در یک نمودار، فرستنده، گیرنده، پیام و بازخورد افراد را مشخص کنید.
گفتوگو با خداوند از طریق نماز و دعا، تفکر دربارهی خداوند و اظهار علاقه به خدای متعال نیز نوعی ارتباط است که برای سلامت روحی و روانی انسان بسیار مهم است.

فعالیت 3: بحث کلاسی (صفحهی 74 کتاب درسی)
دربارهی فواید برقراری ارتباط با خداوند بحث کنید و نمونههایی از این فواید را بر روی تابلوی کلاس بنویسید.
مهارتهای ارتباطی چیست؟
برقراری ارتباط مؤثر با دیگران نقش مهمی در رسیدن ما به اهداف موردنظر دارد. خیلی از افراد در برقراری ارتباط سازنده با دیگران مشکل دارند. برای مثال عدهای، دوستان یا اقوام خود را از دست میدهند. برخی از زوجها ممکن است از یکدیگر جدا شوند؛ زیرا نمیدانند چگونه با هم صحبت کنند. عدهای ممکن است کار خود را بهدلیل نداشتن مهارتهای ارتباطی از دست بدهند، یا حتی نتوانند کار مناسبی پیدا کنند. با تکمیل پرسشنامهی صفحهی بعد میتوانید مهارتهای ارتباطی خود را ارزیابی کنید.
فعالیت 4: آزمون خودارزیابی مهارتهای ارتباطی
پرسشنامهی زیر را تکمیل کنید. در این پرسشنامه نمونههایی از مهارتهای ارتباطی آمده است. سعی کنید از روی صداقت به سؤالات پاسخ دهید. اگر تعداد پاسخهای بلی شما بیشتر باشد، بهمعنای آن است که در برقراری ارتباط با دیگران موفق هستید.
| ردیف | گزارههای خودارزیابی | بلی | خیر |
| 1 | وقتی با کسی گفتوگو میکنم، به حرف او با دقت گوش میکنم. | ||
| 2 | سعی میکنم که حرف زدن طرف مقابل را قطع نکنم. | ||
| 3 | سعی میکنم احساسات طرف مقابل را درک کنم. | ||
| 4 | سخن خود را روشن و واضح میگویم. | ||
| 5 | به عقاید دیگران همواره احترام میگذارم. | ||
| 6 | با خوشرویی با دیگران برخورد میکنم. | ||
| 7 | اگر طرف مقابل مرا ناراحت کرد، مؤدبانه دربارهی رفتار غلط او با وی صحبت میکنم. | ||
| 8 | از مسخره کردن و تحقیر دیگران پرهیز میکنم. | ||
| 9 | با طرف مقابل صادقانه صحبت میکنم. | ||
| 10 | اگر موضوعی را نفهمیدم، از طرف مقابل سؤال میکنم. | ||
| 11 | اگر اشتباهی مرتکب شدم، به خطای خود اعتراف میکنم. | ||
| 12 | انتقاد دیگران را میپذیرم. | ||
| 13 | در مورد نظرات دیگران فکر میکنم. | ||
| 14 | اول فکر میکنم و بعد اظهارنظر میکنم. |
فعالیت 5: فردی (صفحهی 76 کتاب درسی)
کدامیک از فعّالیتهای زیر جزء موانع برقراری ارتباط با دیگران است و کدامیک پل ارتباطی مناسب با دیگران است؟ پاسخ خود را با علامت (√) مشخص کنید.
| فعالیت | موانع ارتباطی | پل ارتباطی | فعالیت | موانع ارتباطی | پل ارتباطی |
| سلام کردن | قطع کردن سخن گوینده | ||||
| سؤال کردن | درک احساسات دیگران | ||||
| کمک به دوست در زمان نیاز | گوش ندادن | ||||
| خوشرویی | عذرخواهی از خطا | ||||
| گوش دادن | دقت نکردن به سخن گوینده | ||||
| همدردی با دوست | برخورد نامناسب با افراد | ||||
| مسخره کردن | احترام به دیگری | ||||
| تعریف از دوست | درخواست مؤدبانه | ||||
| دادن هدیه به دوست | کوتاه و دقیق حرف زدن | ||||
| نگاه کردن به گوینده | بدگویی و غیبت دوست | ||||
| تأیید سخن گوینده | پاسخ مؤدبانه | ||||
| ابراز احساسات | همدردی | ||||
| تشکر کردن از دوست | تشویق گوینده به سخن گفتن |
فعالیت 6: بحث کلاسی (صفحهی 77 کتاب درسی)
1- آداب معاشرت یعنی چه؟
2- در ارتباط برقرار کردن با کوچکترها چه آدابی را باید رعایت کنیم؟
3- در ارتباط برقرار کردن با دوستان و همسالان چه آدابی را باید رعایت کنیم؟
4- در ارتباط برقرار کردن با اعضای خانواده چه آدابی را باید رعایت کنیم؟
5- در ارتباط برقرار کردن با سایر بزرگسالان (بهجز اعضای خانواده و اقوام) چه آدابی را باید رعایت کنیم؟