درسنامه آموزشی تفکر و سبک زندگی کلاس هفتم
فعالیت 11: حکایت تربیت

سگ اصحاب کهف روزی چند
پی نیکان گرفت و مردم شد
«گرگزاده عاقبت گرگ شود
گر چه با آدمی بزرگ شود»
سعدی
گفتوگو کنید (صفحهی 59 کتاب درسی)
- هر یک از ابیات صفحهی قبل را معنا کنید.
- فکر میکنید موضوع اصلی این دو بیت چیست؟
- نظر شما دربارهی پیام هر یک از ابیات چیست؟ با کدام موافقید؟ چرا؟
- آیا نظر خود را بهعنوان یک قاعدهی کلی برای همهی زمانها و مکانها و افراد ثابت میدانید؟ چرا؟
فعالیت تکمیلی در کلاس (صفحهی 59 کتاب درسی)
جملات زیر را به دو گروه درست و نادرست طبقهبندی کنید.
| درست | نادرست | |
| افراد یا شجاعاند یا ترسو | ||
| انسان یا زنده است یا مرده | ||
| عدد یا زوج است یا فرد | ||
| مردم دنیا یا درسخوان و فهمیدهاند و یا بیسواد و نادان | ||
| اگر آنها دوست ما نیستند، دشمن ما هستند | ||
| امروز یا باران خواهد بارید یا نخواهد بارید | ||
| آدمها یا فقیرند یا ثروتمند |
دربارهی پرسشهای زیر در کلاس گفتوگو کنید.
- کدامیک از جملات بالا را قاطعانه میتوان گفت که درست است؟ چرا؟
- کدامیک از جملات بالا را قاطعانه نمیتوان گفت که درست است و دارای مراتب و درجات گوناگون است؟ توضیح دهید.
وقتی گفته میشود: «یک عدد زوج است یا فرد» یک ادعای منطقی طرح شده است؛ زیرا عدد، یا زوج است یا فرد. ما عددی را نمیشناسیم که زوج یا فرد نباشد؛ یا هم زوج باشد هم فرد. در بسیاری از موقعیتهای مشابه، نمیتوان مانند دو بیت ابتدای این درس، قاطعانه حکم کرد. برخی جملات در ظاهر درست به نظر میرسند؛ امّا در حقیقت درست نیستند. مانند جملهی «مردم دنیا دو دستهاند؛ یا درسخوان و فهمیدهاند یا بیسواد و نادان». این نگاهی است که همه چیز را سیاه یا سفید نشان میدهد. این استدلال غلط، به «یا این یا آن» معروف است. مردم دنیا را نمیتوان از لحاظ میزان سواد و فهم و دانایی به دو گروه طبقهبندی کرد. میزان دارا بودن سواد و دانایی در بین افراد مختلف بسیار متفاوت و متنوع است. مراقب باشیم در زندگی و در تحلیل و نگاه به موقعیتها به این نکته توجّه کنیم. برخی از اظهارنظرهای غلط و اختلافات دربارهی مسائل، نتیجهی بیتوجّهی به معانی دقیق کلمات و جملات است.
فعالیت در خانه (صفحهی 60 کتاب درسی)
- هویت شما از چه اجزایی تشکیل شده و چگونه شکل گرفته است؟ در توضیح خود به ویژگیهای زیستی بدنی، فرهنگی اجتماعی، اعتقادی، اخلاقی، عاطفی، زیباییشناسی و ... توجّه کنید.
- محیط، وراثت و ارادهی شما چگونه در شکلگیری هویت و سبک زندگیتان تأثیر دارد؟