خانه
گاما

درسنامه آموزشی فصل دوم ریاضی کلاس پنجم

مرور فصل دوم

بازدید35/6 K
تاریخ بروزرسانی1405/06/8

فرهنگ نوشتن (صفحهٔ 72 کتاب درسی)

 

1- به هر روشی که می‌توانید، توضیح دهید که کدام یک از کسرهای زیر از $\frac{1}{2}$ بزرگ‌تر و کدام یک از $\frac{1}{2}$ کوچک‌تر است.
کسری از $\frac{1}{2}$ بزرگ‌تر است که صورت از نصف مخرج بزرگ‌تر باشد.
کسری از $\frac{1}{2}$ کوچک‌تر است که صورت از نصف مخرج کوچک‌تر باشد.

$\frac{2}{5},\frac{4}{7},\frac{4}{8},\frac{5}{18},\frac{6}{10}$

2- چگونه 3 کیک را میان 5 نفر تقسیم می‌کنید؟ توضیح دهید.
هر کیک را 5 قسمت مساوی کرده و به هر کدام یک قسمت می‌دهیم. پس به هر نفر 3 تا $\frac{1}{5}$ یعنی $\frac{3}{5}$ کیک‌ها می‌رسد.

3- دو روش متفاوت برای مقایسه‌ی دوکسر $\frac{2}{5}$ و $\frac{3}{2}$ بنویسید.
روش اول:
مخرج مشترک

$\frac{15}{10}=\frac{3}{2} \gt \frac{2}{5}=\frac{4}{10}$

روش دوم:
مقایسه با نصف $\frac{2}{5}$ از نصف کمتر و $\frac{3}{2}$ از نصف بزرگ‌تر است پس $\frac{2}{5} \lt \frac{3}{2}$

4- نادر می‌خواهد یک کتاب و یک کیف بخرد. قیمت کتاب نصف پول نادر است و قیمت کیف $\frac{2}{3}$ پول نادر است. توضیح دهید که چرا نادر با پول خود نمی‌تواند هم کتاب و هم کیف بخرد.
زیرا جمع این دو کسر از یک واحد کامل بیشتر است.

$\frac{1}{2}+\frac{2}{3}=\frac{3}{6}+\frac{4}{6}=\frac{7}{6}=1\frac{1}{6}$

تمرین (صفحهٔ 72 کتاب درسی)

 

1- اگر $\frac{1}{3}$ لیتر آب سرد را با $1\frac{1}{4}$ لیتر آب گرم مخلوط کنیم، روی هم چند لیتر آب خواهیم داشت؟

$\frac{1}{3}+1\frac{1}{4}=\frac{4}{12}+1\frac{3}{12}=1\frac{7}{12}$

2- برای جمع $2\frac{1}{4}+5\frac{3}{4}$ یک مسئله بنویسید که در آن از کلمه‌های «ساعت، کمک و برادر» استفاده شده باشد.
علی $2\frac{1}{4}$ ساعت درس می‌خواند و برادر او نیز $5\frac{3}{4}$ ساعت درس خواند. این دو روی هم چند ساعت درس خوانده‌اند.

3- سه کسر مختلف مثال بزنید که اگر آنها را در $\square $ قرار دهیم، نامساوی درست باشد.
به ازای $1\frac{1}{2}$ حاصل تفریق برابر 3 است پس برای اینکه بیشتر از 3 باشد باید داخل $\square $ کمتر از $1\frac{2}{1}$ باشد.

$\frac{1}{3}$ و 1 و $\frac{1}{2}$

$4\frac{1}{2}-\square  \gt 3$

4- اگر $\frac{3}{4}$ یک زمین متعلّق به محسن باشد و او بخواهد نصف زمین خود را گندم بکارد، چه کسری از کلّ زمین گندم کاشته می‌شود؟

$\frac{1}{2}\times \frac{3}{4}=\frac{3}{8}$

5- حاصل $1\frac{1}{4}-\frac{1}{3}$ را به کمک شکل یا محور اعداد به دست آورید.

$1\frac{1}{4}-\frac{1}{3}=\frac{11}{12}$

6- حاصل ضرب‌های زیر را به دست آورید. در هنگام ضرب کردن، هر جا که امکان دارد، کسرها را ساده کنید.

$\frac{\overset{8}{\mathop{\cancel{16}}}\,}{5}\times \frac{13}{\underset{3}{\mathop{\cancel{6}}}\,}=\frac{104}{15}$$3\frac{1}{5}\times 2\frac{1}{6}=$
$\frac{4}{5}$$\frac{3}{5}\times \frac{4}{3}=$
$16$$\frac{12}{5}\times \frac{20}{3}=$
$\frac{4}{3}$$\frac{2}{7}\times \frac{14}{3}=$
$\frac{\cancel{9}}{2}\times \frac{5}{\cancel{9}}=\frac{5}{2}$$4\frac{1}{2}\times \frac{5}{9}=$
$\frac{4}{3}$$\frac{8}{15}\times \frac{5}{2}=$

7- با عددهای جدول، یک جمع و تفریق بنویسید که حاصل آن در جدول باشد. این عددها را با یک رنگ، رنگ آمیزی کنید.
در زیر یک نمونه حل شده است.

$8\frac{3}{8}$ 10 $5\frac{1}{2}$ $7\frac{1}{8}$
$4\frac{3}{10}$ $1\frac{4}{5}$ $1\frac{1}{5}$ $9\frac{1}{6}$
$1\frac{1}{4}$ $4\frac{3}{10}$ $\frac{5}{6}$ $2\frac{1}{2}$

$\left\{ \begin{matrix}7\frac{1}{8}+1\frac{1}{4}=8\frac{3}{8}  \\8\frac{3}{8}-7\frac{1}{8}=1\frac{1}{4}  \\\end{matrix} \right.$
$9\frac{1}{6}+\frac{5}{6}=10$
$2\frac{1}{2}+1\frac{4}{5}=4\frac{3}{10}$
$1\frac{1}{5}+4\frac{3}{10}=5\frac{1}{2}$

8- جاهای خالی را پرکنید.

$6$$16\times \frac{3}{8}=$ (الف
$=\frac{5}{2}$$2$$5\div $ (ب
$\frac{1}{8}=\frac{1}{16}$$\frac{1}{2}\div 8=\frac{1}{2}\times $ (پ
$=3$$\frac{2}{3}$$2\frac{1}{3}+$ (ت
$9$$\frac{5}{9}=5\div $ (ث
$-\frac{1}{3}=2\frac{1}{3}$$2\frac{2}{3}$ (ج

آیا می‌دانید
آیا می دانید در سال 1393، $\frac{3}{5}$ دانش آموزان کشور در دوره‌ی ابتدایی تحصیل می‌کردند؟
آیا می‌دانید که در میان دانش آموزان هم قهرمان ملیّ وجود دارد؟
شهید بهنام محمّدی دانش آموز خوزستانی یکی از قهرمانان ملیّ کشور ما است.

معمّا و سرگرمی

الگوی زیر را در نظر می‌گیریم:

شکل اول

$\frac{1}{6}=\frac{1}{(1\times 4)+2}$

شکل دوم

$\frac{2}{10}=\frac{2}{(2\times 4)+2}$

شکل سوم

$\frac{3}{14}=\frac{3}{(3\times 4)+2}$

الف) در شکلِ صدم، چه کسری از شکل رنگ خواهد شد؟

$\frac{100}{(100\times 4)+2}=\frac{100}{402}$

ب) در چندمین شکل، کسر مساحت رنگ شده $\frac{71}{286}$ است؟ شکل 71

$\frac{71}{286}=\frac{71}{(71\times 4)+2}$

فرهنگ خواندن

دانشمندان مسلمان و ایرانی در رشد و گسترش دانش ریاضی نقش مهمّی داشته‌اند. برای مثال، ریاضی در دوره‌ی اسلامی با محمّد بن موسیٰ خوارزمی آغاز شد. او در آثار و نوشته‌هایش از ریاضیات سایر کشورها از جمله یونان و هند و ایران قبل از اسلام استفاده کرد. خطّ کسری هم که در ریاضی دوره‌ی اسلامی آمده، ابداع محمّد بن حصار، دانشمند مسلمان، است.

مرور فصل دوم