درسنامه آموزشی فصل اول ریاضی کلاس پنجم

1- ساعت سمت چپ $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}55'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}30''$ را نشان می‌دهد که می‌توان آن را به صورت $1\begin{matrix}  \\\end{matrix}55'\begin{matrix}  \\\end{matrix}30''$ نمایش داد. این عدد را عدد مرکّب می‌نامند.

1- جاهای خالی زیر ساعت‌ها را پر کنید. عقربه‌های ساعت سمت راست را هم رسم کنید.

5 ساعت و 25 دقیقه و 45 ثانیه
$5\begin{matrix}:  \\\end{matrix}25'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}45''$

9 ساعت و 15 دقیقه و 30 ثانیه
$9\begin{matrix}:  \\\end{matrix}15'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}30''$

1 ساعت و 55 دقیقه و 30 ثانیه
$1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}55'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}30''$ عدد مرکب

2- یک سلّول در هر 20 دقیقه به دو سلّول تقسیم می‌شود. اگر در ساعت $1:20'$ یک سلّول داشته باشیم، زمان تکثیر سلّول‌های بعدی را بنویسید و الگوی آن را ادامه دهید.

$3:00'$ و $2:40'$ و $2:20'$ و $2:00'$ و $1:40'$ و $1:20'$

3- اگر شمارش 30 دقیقه، 30 دقیقه را از ساعت $1:30'$ شروع کنیم، زمان بعدی چگونه به دست می‌آید؟
هر بار باید 30 دقیقه به عدد قبلی اضافه شود. عدد بعدی برابر با 1 و 60 دقیقه می‌شود 1 ساعت، پس عدد بعدی همان ساعت 2 است.

الف) الگوی عددی آن را بنویسید.

$3:00'$ و $2:30'$ و $2:00'$ و $1:30'$

ب) الگوهای عددی مربوط به زمان را ادامه دهید.

$1':40''$ و $1':30''$ و $1':20''$ و $1':10''$ و $1'$ و $50''$ و $40''$
$1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}21'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}40''$ و $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}21'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}30''$ و $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}21'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}20''$ و $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}21'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}10''$ و $1:21'$ و $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}20'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}50''$ و $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}20'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}40''$

عدد بعد از $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}20'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}50''$ چگونه به $1:21'$ تبدیل شده است؟ توضیح دهید.
این عدد برابر $1\begin{matrix}:  \\\end{matrix}20'\begin{matrix}:  \\\end{matrix}60''$ بوده است که 60 ثانیه به 1 دقیقه تبدیل شده است.

4- ساعت کلاس $8:20'$ را نشان می‌داد. آموزگار گفت: «ساعت و 50 دقیقه بعد به اردو خواهیم رفت.» دانش آموزان تلاش می‌کردند زمان اردو رفتن را به دست آورند. راه حلّ 4 نفر از آنها را می‌بینید.
زهرا: من به صورت ذهنی حساب کردم. 2 ساعت بعد از $8:20'$ می‌شود $10:20'$ و $50'$ را به صورت $40'$ و $10'$ در نظر می‌گیرم. $40'$ بعد از $10:20'$ می‌شود ساعت 11 و حالا 10 دقیقه بعد از آن را در نظر می‌گیرم؛ یعنی $11:10'$.

زهره: من از محور استفاده می‌کنم.

مریم:

ستاره:

 راه حلّ هر کدام از دانش آموزان را توضیح دهید. آیا شما راه حلّ دیگری برای این مسئله دارید؟
روش زهرا و زهره شبیه هم است با این تفاوت که زهرا ذهنی و زهره روی محور حساب کرده است.
هر دو ابتدا ساعت را به زمان شروع اضافه کرده‌اند و بعد 50 دقیقه را با جواب جمع کرده‌اند. روش مریم و ستاره هم شبیه هم است.
آنها ساعت‌ها را با هم و دقیقه‌ها را با هم جمع کرده‌اند و سپس چون دقیقه بیشتر از 60 دقیقه آن را به 1 ساعت تبدیل کرده‌اند.
یکی از مناسب‌ترین روش‌ها، محور است. البته به جای محور می‌توان از خود ساعت عقربه‌ای نیز استفاده کرد. چون شبیه محور است.

5- در یک شهر در روز 13 آبان، زمان اذان صبح $5:19'$ و زمان اذان ظهر $12:4'$ است. مدّت زمان بین اذان صبح و اذان ظهر در این روز چند ساعت و چند دقیقه است؟ روش شما برای حلّ این مسئله چیست؟ توضیح دهید.
41 دقیقه بعد از اذان صبح ساعت 6 می‌شود و 6 ساعت بعد ساعت 12 می‌شود و 4 دقیقه بعد هم اذان ظهر. پس در مجموع فاصله اذان صبح تا ظهر برابر است با:

$6+41'+4'=6:45'$

1- جرم یک هندوانه 5 کیلوگرم و 500 گرم است. جرم یک هندوانه‌ی دیگر 4 کیلوگرم و 700 گرم است. جرم این دو هندوانه روی هم چقدر می‌شود؟

1200 گرم یعنی 1 کیلوگرم و 200 گرم

2- مادر زهرا می‌خواهد برای او چادر و مقنعه بدوزد. اگر 4 متر و 80 سانتی متر پارچه برای چادر و 50 سانتی متر برای مقنعه مورد نیاز باشد، مادر زهرا چند متر پارچه باید بخرد؟