درسنامه آموزشی فصل اول ریاضی کلاس پنجم
درس 1: یادآوری عدد نویسی و محاسبات عددی
فعالیت (صفحهٔ 2 کتاب درسی)
1- یک بازی دو نفره انجام دهید.
هر کدام 8 مهرهی کوچک بردارید. مهرههای خود را روی صفحهی زیر بیندازید. با توجّه به محلّ قرار گرفتن مهرهها، ابتدا جدول ارزش مکانی را کامل کنید. سپس، عدد به دست آمده را بنویسید.
هر دانش آموزی که عدد بزرگتری بیاورد، برنده است. اگر مهرهی شما خارج از صفحه افتاد، کوچکترین عدد روی صفحهی بازی (یعنی عدد یک) را در نظر بگیرید. اگر مهره روی خط قرار گرفت، بزرگترین عدد نزدیک به آن را در نظر بگیرید.
برای نمونه، در صفحهی بازی 8 مهره به صورت زیر قرار گرفتهاند. بنابراین، عدد حاصل را به صورت زیر به دست آوردهایم.
یعنی عدد 1320011 به دست آمده است.
| هزار | میلیون | |||||
| ی | د | ص | ی | د | ص | ی |
| 1 | 1 | 0 | 0 | 2 | 3 | 1 |
2- پولهایی که در زیر میبینید، پولهای فاطمه است. حساب کنید او چند ریال دارد. روش حساب کردن خود را توضیح دهید.
- آیا فاطمه میتواند یک کوله پشتی و یک پالتو بخرد؟ بله
- اگر او یک جفت کفش بخرد، با بقیهی پولش چه چیزهای دیگری میتواند بخرد؟ بله کوله پشتی و دفتر
- خودتان سؤال دیگری طرح کنید و به آن جواب بدهید.
شما با یان مقدار پول چه چیزهایی را از سوپر مارکت محلهتان میتوانید خریداری کنید.
|
|
|
|
|
|
3- با توجّه به جدول ارزش مکانی زیر، توضیح دهید که چگونه با ضرب یک عدد در 10 ارزش هر رقم تغییر میکند.
ضرب هر عددی در 10 آن را 10 برابر میکند (مکانی یک رقم به سمت چپ تغییر میکند.)
4- به سؤالهای زیر پاسخ دهید:
رقم 7 در عدد 730 در چه مرتبهای قرار دارد؟ مرتبه صدگان
اگر عدد 730 را 100 برابر کنیم، رقم 7 چه مرتبهای پیدا میکند؟ مرتبه دهگان هزار
5- جاهای خالی را پرکنید.
100 تا 100 تایی برابر است با یک 10000 تایی
100 تا 10.000 تایی برابر است با یک 1000000 تایی
کار در کلاس (صفحهٔ 3 کتاب درسی)
1- با توجّه به محورها در جاهای خالی عدد مناسب بنویسید.
2- جدولهای ارزش مکانی زیر را مانند نمونه پر کنید.
3- جاهای خالی را پر کنید.
عدد 320000000 از 320 تا یک میلیون ساخته شده است.
عدد 2700500 از 2 تا یک میلیون و 7 100000 تا و 5 تا 100 تا ساخته شده است.
عدد 1000000 از 1000 تا هزارتا و یا از 100 تا ده هزارتا و یا از 10 تا صد هزارتا ساخته شده است.
4- جاهای خالی را مانند نمونه پرکنید.
5 میلیون به علاوهی 4 میلیون میشود 9 میلیون
8 صدهزار منهای 4صدهزار میشود 4 صد هزار
نصف 6 میلیون میشود 3 میلیون
5- در ماه آبان، روزانه دو میلیون و چهارصد هزار بشکه نفت فروختیم. در مدّت 10 روز از ماه آبان، چند بشکه نفت فروختهایم؟
$10\times 2400000=24000000$
اگر فروش نفت را دو برابر کنیم، روزانه چند بشکه باید بفروشیم؟
$2\times 2400000=48000000$
فعالیت (صفحهٔ 4 کتاب درسی)
1- معلّم کارتهای عددهای 1، 4، 7 و 9 را به دانش آموزان داد. سپس، از آنها خواست که با آن عددها دو عدد دو رقمی مختلف بسازند و حاصل ضرب آنها را به دست آورند.
صدیقه این عددها را ساخت:
مائده این عددها را ساخت:
الف) حاصل ضرب کدام یک از دو عدد بزرگتر است؟
حاصل ضرب $47\times 91$ بزرگتر از $79\times 14$ است.
ب) شما هم با کارتها دو عدد دورقمی بسازید و حاصل ضرب آنها را به دست آورید.
$97\times 41=3977$
پ) اگر بخواهید بزرگترین حاصل ضرب عددهای دورقمی را به دست آورید، کدام دو عدد را انتخاب میکنید؟ اعداد 91 و 74
برای پیدا کردن جواب، در کلاس با دوستانتان گفت وگو کنید. هر چقدر دهگانها بزرگتر باشند حاصل ضرب اعداد بزرگتر میشود.
2- حاصل جمع و تفریقها را مانند نمونه انجام دهید و روش کار خود را بنویسید.
300 یعنی 3 تا صدتایی، پس 3 تا به 5 اضافه میکنیم. $527+300=827$
$527+400-1=$
400 یعنی چهار تا صدتایی پس 4 تا صدتایی به 5 صدتایی اضافه میکنیم که میشود 927 سپس یک واحد از آن کم میکنیم.
$701-600=$
600 یعنی شش تا صدتایی پس 6 تا صدتایی به 7 صدتایی اضافه میکنیم که میشود 501 (ارزش عدد یک تغییر نمیکند.)
3- دو عدد داده شده را مقایسه کنید و راه حلّ خود را توضیح دهید.
$200200 \lt 2000200$
$70000 \gt 6997$
$800101 \gt 800011$
4- میخواهیم 800 مهره را به 20 دستهی مساوی تقسیم کنیم. برای این کار، میتوانیم ابتدا مهرهها را به 10 دسته تقسیم کنیم؛ یعنی در هر دسته چند تا مهره؟ 80
$80$$800\div 10=$
سپس تعداد مهرههای هر دسته را نصف میکنیم.
$40$$\div 2=$$80$
حالا تقسیمهای زیر را انجام دهید.
$200$$60000\div 300=$
$20$$4000\div 200=$
5- تقسیمهای زیر را انجام دهید.
کار در کلاس (صفحهٔ 5 کتاب درسی)
1- حاصل جمع و تفریقهای زیر را به دست آورید.
2- حاصل ضربهای زیر را به دست آورید.
3- تقسیمهای زیر را انجام دهید.
$20$$80000\div 4000=$
$300$$90000\div 300=$
تمرین (صفحهٔ 5 کتاب درسی)
1- عددهای 1، 2، 3، 4 و 5 را در هریک از شکلهای زیر بنویسید؛ طوری که مجموع 3 عدد عمودی با مجموع 3 عدد افقی برابر شود. سپس، این مسئله را در سه حالت زیر حل کنید (میتوانید از حدس زدن و آزمایش کردن استفاده کنید).
مجموع عددها 10 شود
مجموع عددها 9 شود
مجموع عددها 8 شود
2- عددهای زیر را بنویسید.
12 تا 100 تایی و 10 تا 1000 تایی میشود: 11200
500 تا کمتر از 17 تا 100 تایی میشود: 1200
3- الگوهای زیر را ادامه دهید.
10000000 ، 9000000 ، 8000000 ، 7000000 ، 6000000 ، 5000000
10 میلیون ، 9 میلیون ، 8 میلیون ، 7 میلیون ، 6 میلیون ، 5 میلیون
4- ضرب و تقسیمهای زیر را انجام دهید.
$8.533$$23\times 371=$
$25.305$$241\times 105=$
$46.865$$2437\div 52=$
$62.086$$1428\div 23=$