خانه
گاما

درسنامه آموزشی تعمیرات سیستم‌های برقی خودرو کلاس دوازدهم مکانیک خودرو

پودمان 4: تعمیر سیستم روشنایی خودرو سواری

بازدید7/8 K
تاریخ بروزرسانی1400/08/29

واحد یادگیری 6: شایستگی تعمیر سیستم روشنایی خودرو

مقدمه

سیستم روشنایی خودرو شامل مدارهای الکتریکی، چراغ‌های نورافکن، مه‌شکن‌ها، چراغ‌های پشت آمپر، راهنما، فلاشر، پارک، پلاک، سقف و ترمزها هستند که هر کدام در خودرو می‌تواند رانندگی ایمن‌تری برای راننده و سرنشینان خودرو در پی داشته باشد. در این پودمان با وظیفه، عملکرد، ساختمان، انواع و اجزای سیستم روشنایی و تعمیرات آن‌ها آشنا خواهید شد.

استاندارد عملکرد

هنرجو پس از آموزش این پودمان توانایی عیب‌یابی و رفع عیب سیستم روشنایی را کسب می‌کند.

پیش آزمون (193 کتاب درسی)

 

در شکل روبه رو نام چراغ‌های نشان داده شده را بنویسید؟
الف)
ب)
ج)
د)

2- سیستم روشنایی در خودروها چه وظایفی برعهده دارد؟
الف) روشنایی درون و بیرون خودرو برای سرنشین
ب) اعلام اخطار و هشدار به سایر خودروها هنگام ترمز و گردش به چپ یا راست
ج) مشخص کردن ابعاد خودرو در قسمت پشت و جلوی خودرو برای سایر رانندگان
د) تمام موارد

3- دلایل کم نور شدن چراغ‌های اصلی جلوی خودرو چیست؟
الف) ایراد در سیستم تولید برق در خودرو
ب) ایراد در سیستم برق‌رسانی (مدارات روشنایی) خودرو
ج) خرابی اتصال بدنه لامپ‌ها یا باتری خودرو
د) تمام موارد

4- جدول عیب‌یابی زیر را کامل کنید.

عیب علت احتمالی  رفع عیب
چراغ‌های اصلی جلو کم نور است (استارت نمی‌تواند موتور را بچرخاند) باتری معیوب است.  
باتری ضعیف است. باتری را شارژ کنید.
کابل‌های باتری، خورده شده یا اتصال ترمینال‌های آن شل شده است.  

5- چرا در سیم‌کشی خودرو بیشتر از سیم‌های افشان استفاده می‌شود؟
الف) رسانایی بیشتر جریان الکتریسیته
ب) انعطاف‌پذیری بیشتر و تولید گرمای کمتر هنگام عبور جریان الکتریسیته
ج) استحکام بیشتر در برابر ضربه
د) تمام موارد

6- واحد شدت جریان، مقاومت و اختلاف پتانسیل الکتریکی در کدام گزینه صحیح بیان شده است؟
الف) اهم- آمپر- ولت
ب) آمپر- اهم- ولت
ج) وات- ولت- آمپر
د) ولت- آمپر- اهم

ماهیت نور

نور مرئی بخشی از امواج تابشی الکترومغناطیسی است که در محدوده طیف بینایی انسان قراردارد. تصور زندگی انسان بدون نور غیرممکن است. از نور می‌توان برای دیدن اشیا یا برای ارسال داده‌ها و اطلاعات در یک مدار دیجیتال استفاده کرد. در خودرو، از چراغ‌ها برای روشن کردن مسیر حرکت خودرو، نمایش نشانگرها و اطلاع‌رسانی از حدود و شرایط رانندگی خودرو استفاده می‌شود. در مورد ماهیت نور دو نظریه علمی وجود دارد:

- نور، حرکت امواج الکترومغناطیسی به‌صورت موج از طریق فضا است.
- نور، حرکت ذرات اتمی (فوتون‌ها) به‌صورت ذره از طریق فضا است.

مفهوم نور
شکل 1- مفهوم نور

کار کلاسی (صفحه 194 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی آیا می‌توان گفت نور همان الکتریسیته است؟ آیا می توان نور را به الکتریسیته تبدیل کرد؟

واحد شدت نور

یادآوری: لوکس نور (lux و با نماد lx): یکای شدت روشنایی در واحد SI است که به‌صورت شارنوری بر واحد سطح تعریف می‌شود. هر لوکس معادل یک لومن 1 بر متر مربع است. شکل 2 این مفهوم را نشان می‌دهد.

تعریف LUX
شکل 2- تعریف LUX  

انواع سیستم روشنایی خودرو: سیستم روشنایی خودروها یکی از مجموعه‌های مهم سیستم‌های الکتریکی به شمار می‌رود. این مجموعه را می‌توان به روش‌های مختلف دسته‌بندی کرد. به عنوان مثال می‌توان به دو گروه روشنایی داخلی و روشنایی خارجی خودرو تقسیم‌بندی کرد. شکل 3 تعداد زیادی از این چراغ‌ها را نشان می‌دهد.

انواع چراغ‌های روشنایی در خودرو: روشنایی خارجی+روشنایی داخلی

کار کلاسی (صفحه 195 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و شکل 3 جدول را کامل کنید.

محل قرارگیری چراغ های روشنایی خودرو
شکل 3- محل قرارگیری چراغ‌های روشنایی خودرو
انواع سیستم روشنایی محل قرارگیری شرح شکل حقیقی علامت مشخصه
چراغ‌های جلو     این چراغ‌ها، روشنایی جلوی خودرو را تأمین می‌کنند. وظیفه آن‌ها توزیع مناسب نور برای جلو و کنار خودرو بدون خیره‌کنندگی برای رانندگان خودروهای مقابل می‌باشد.

  نور بالا    

چراغ‌های کوچک جلو    

  جلوی خودرو بهتر دیده شدن توسط سایر خودروها در روز و شب

چراغ‌های کمکی مه شکن جلو جلوی خودرو دلیل اصلی طراحی این گونه چراغ‌ها جبران دید کم راننده در شرایط آب و هوایی بارانی یا برفی یا هوای مه آلود می‌باشد.

  مه شکن عقب عقب خودرو  

چراغ گوشه   در بعضی از مدل‌ها برای روشنایی بیشتر در مواقع پیچیدن یا تغییر جهت خودرو از چراغ کنار استفاده می‌شود.

...............
چراغ‌های جانبی      

  چراغ فلاشر   استفاده ترکیبی از چراغ راهنما است که در مواقع اخطار، هم زمان هر دو سمت را به‌صورت چشمک‌زن روشن می‌کند.

چراغ‌های عقب چراغ ترمز عقب خودرو  

................
  چراغ سوم ترمز عقب خودرو لامپ ترمز مرکزی که بالاتر از لامپ‌های ترمز چپ و راست خودرو برای دید بهتر راننده خودروهای عقب قرار دارد.

...................
چراغ‌های کوچک عقب عقب خودرو به‌صورت هم زمان با چراغ‌های کوچک جلوی خودرو روشن می‌شوند.

..................
چراغ دنده عقب   برای اخطار و روشنایی هنگام حرکت رو به عقب خودرو روشن می‌شود.

.......................
چراغ‌های داخلی چراغ پلاک عقب خودرو عقب خودرو  

.....................
  چراغ
نقشه خوان و  سقفی
سقف-جلو و عقب  

.......................
خارجی و داخلی چراغ داخلی درها درها  

.......................
چراغ‌های تزئینی    

........................

اجزای سیستم روشنایی خودرو

سیستم روشنایی در خودرو شامل اجزای لامپ‌ها، فیوزها، سیم‌ها، سوییچ‌ها، رله‌ها،کلیدها، میکروسوییچ‌ها، واحد کنترل، اتوماتیک راهنما و فلاشر است. با وجود عملکرد مشابه این سیستم در تمام خودروها، در خودروهای مختلف نوع لامپ‌ها و عملگرها و مدارها متفاوت است. نمودار زیر ارتباط اجزای سیستم روشنایی را نشان می‌دهد.

اجزای سیستم روشنایی: لامپ‌ها و چراغ‌ها+فیوزها+باتری+رله‌ها+واحدهای کنترل+انواع اتوماتیک راهنما و فلاشر+کلیدها میکروسوییچ و دسته راهنما

1- باتری، فیوز و رله: موضوعات مرتبط با آن‌ها در پودمان اول به‌طور کامل بیان شده است.

2- لامپ‌ها و چراغ‌ها: علاوه بر اینکه هنگام کاهش نور محیط، برای دید بهتر و ایمنی بیشتر روشنایی محیط را بر عهده دارند، از آن‌ها برای هشدار و اخطار و اطلاع‌رسانی نیز استفاده می‌شود. چراغ‌های بیرونی خودرو به‌طور معمول شامل چراغ‌های اصلی جلوی نور بالا و پایین، چراغ‌های شب و چراغ روز، چراغ‌های پشتیبان و چراغ‌های راهنمای جانبی هستند. چراغ‌های داخلی شامل نور سقف، چراغ‌های ابزار در داشبورد، چراغ صندوق عقب و چراغ‌های کمکی هستند. شکل 4 کاربرد انواع لامپ در قسمت‌های خارجی خودرو را نمایش می‌دهد.

کار کلاسی (صفحه 200 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم آموزشی و شکل 4 به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- برای چراغ‌های نور بالا از چه کد لامپ‌هایی استفاده می‌شود؟
2- با مقایسه توان لامپ‌های مه شکن و نور بالا و پایین مشخص کنید کدام لامپ‌ها کاربرد مشترک دارند؟
3- مشخص کنید از لامپ LED در چه چراغ‌هایی استفاده می‌شود؟

 انواع لامپ‌هایی که در خودرو به کار می‌روند

نوع لامپ نوع حباب توان (وات) توان روشنایی (لومن بر وات) رنگ نور مزایا معایب
لامپ رشته‌ای معمولی روشن یا مات 25 تا 200 20 سفید مایل به زرد قیمت تمام شده مناسب راندمان روشنایی کم
لامپ هالوژن روشن 55 تا 130 25 سفید طول عمر و درخشندگی بیشتر دمای کاری بالا
لامپ زنون روشن 30 تا 120  70 سفید مایل به آبی طول عمر و درخشندگی بیشتر ولتاژ و حرارت زیاد
لامپ نئون روشن   10 صورتی، سبز، قرمز و... مصرف کم  ولتاژ راه‌اندازی زیاد
لامپ LED عدسی   74-120 صورتی، سبز، قرمز و... طول عمر زیاد-مصرف کم ندارد

کار کلاسی (صفحه 201 کتاب درسی)

 

با توجه به جدول ارائه شده، تفاوت لامپ‌های معمولی، گازی و زنون و LED  در چیست؟

پژوهش کنید (صفحه 201 کتاب درسی)

 

با جست‌وجو و پژوهش در منابع کتابخانه‌ای بررسی کنید آیا لامپ‌های دیگری نیز در خودروها مورد استفاده قرار می‌گیرند؟

3- مجموعه چراغ جلو: ممکن است در نگاه اول نکته خاصی در مورد چراغ‌های جلو به نظر نرسد، اما با توجه به اهمیت و تفاوت مجموعه چراغ‌های بزرگ جلو، قبل از بررسی مدارهای روشنایی ساختار آن مجموعه مورد بررسی قرار می‌گیرد. شکل 5 به‌صورت کلی اجزای اصلی چراغ بزرگ جلو را نشان می‌دهد.

  اجزای اصلی چراغ جلو (ساده)
شکل 5- اجزای اصلی چراغ جلو (ساده)

همان‌طور که مشاهده می‌شود هر چراغ جلو دارای چهار قسمت اصلی می‌باشد که در نمودار زیر این اجزا بیان شده است.

اجزای اصلی چراغ بزرگ جلو: کاسه (هوزینگ)+رفلکتور+لامپ+لنز (شیشه)

کار کلاسی (صفحه 202 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم و با توجه به شکل، جدول زیر را کامل کنید.

نام وظیفه
  تأمین روشنایی مورد نیاز
رفلکتور انعکاس و تمرکز نور روی سطح جاده
لنز  
کاسه نگهدارنده کلیه اجزا

فکر کنید (صفحه 202 کتاب درسی)

 

به نظر شما تفاوت وظیفه لنز و رفلکتور چیست؟

روش عملکرد چراغ‌های بزرگ جلو

کار کلاسی (صفحه 203 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم آموزشی و باتوجه به شکل 6، جدول زیر را کامل کنید و به سؤالات پاسخ دهید.

روش انعکاس با توجه به محل لامپ
شکل 6- روش انعکاس با توجه به محل لامپ
  محل قرار گرفتن نسبت به فاصله کانونی نور ایجاد شده
نور بالا در فاصله کنونی  
نور پایین    

1- چرا در قسمت زیر نور پایین یک مانع قرار داده شده است؟

2- چرا قسمت جلوی لامپ پوشیده شده است؟

نوعی لامپ متداول برای چراغ جلو
شکل 7- نوعی لامپ متداول برای چراغ جلو

کار کلاسی (صفحه 204 کتاب درسی)

 

1- چرا در الگوی روشن شدن جلوی خودرو، سمت راست خودرو نسبت به سمت چپ مسافت بیشتری را روشن می‌کند؟

2- با توجه به الگوی روشن شدن سطح جاده آیا فقط از یک نوع لنز در چراغ بزرگ جلو استفاده می‌شود؟ چرا؟

تأثیر انواع لنز و الگوی استاندارد هدایت نور در جاده
شکل 8- تأثیر انواع لنز و الگوی استاندارد هدایت نور در جاده

پژوهش کنید (صفحه 204 کتاب درسی)

 

برای استفاده از لامپ‌های زنون آیا نیاز به کاسه و شیشه مخصوص است؟ چرا استفاده از لامپ زنون روی برخی خودروها غیر مجاز شناخته می‌شود؟

تنظیم ارتفاع چراغ بزرگ جلو: بسیاری از خودروهای امروزی دارای موتوری برای تنظیم ارتفاع روشنایی جلوی خودرو هستند.

 دلیل نیاز به سیستم تنظیم ارتفاع چراغ
شکل 9- دلیل نیاز به سیستم تنظیم ارتفاع چراغ

کار کلاسی (صفحه 205 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم و با توجه به شکل 9، دلیل استفاده از سیستم تنظیم ارتفاع چراغ جلو را بنویسید.

شکل 10 یک مجموعه چراغ با قابلیت تنظیم ارتفاع را نشان می‌دهد.

 موتور تنظیم ارتفاع چراغ جلو و محل بستن آن
شکل 10- موتور تنظیم ارتفاع چراغ جلو و محل بستن آن

انواع سیستم‌های چراغ‌های جلو: امروزه الگوی قرارگرفتن چراغ‌های جلو تقریباً مشابه است، ولی اگر به خودروهای قدیمی توجه شود انواع متفاوت در روش قرارگرفتن چراغ‌های جلو مشاهده می‌شود. شکل 11 این موارد را نشان می‌دهد.

 روش بستن و دو نمونه از مجموعه چراغ جلوی خودروی امروزی
شکل 11- روش بستن و دو نمونه از مجموعه چراغ جلوی خودروی امروزی

4- کلیدها: از این وسیله برای قطع و وصل جریان چراغ‌های خودرو استفاده می‌شود و در انواع و ابعاد مختلف، بسته به نیاز و نوع خودرو ساخته می‌شوند. انواع میکروسوییچ‌های لای در خودرو، باز یا بسته بودن درهای خودرو را نشان می‌دهند و همچنین برای فعال کردن دزدگیر خودرو به کار می‌روند. همان‌طور که در شکل 12 مشاهده می‌شود محل بستن کلیدهای اصلی روشنایی عموماً در دو قسمت می‌باشد.

 کلید چراغ جلو بسته شده در پانل ابزار، کلید چراغ جلو روی ستون فرمان
شکل 12- کلید چراغ جلو بسته شده در پانل ابزار، کلید چراغ جلو روی ستون فرمان

کلیدهای اصلی روشنایی: تقریباً در اکثر خودروهای سواری امروزی این کلیدها روی مجموعه دسته چراغ کنار غربیلک فرمان به صورت مجموعه کلید بسته می‌شوند. شکل 13 یک مجموعه کلید ترکیبی از این نوع را نشان می‌دهد.

 نوعی کلید ترکیبی روشنایی
شکل 13- نوعی کلید ترکیبی روشنایی

کار کلاسی (صفحه 206 کتاب درسی)

 

با مشاهده شکل 13 بررسی کنید کدام کلیدهای روشنایی روی این مجموعه کلید قرار ندارند؟ به نظر شما محل قرار گرفتن آن‌ها کجاست؟

کار کلاسی (صفحه 207 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و شکل 14 به سؤالات زیر پاسخ دهید.

(الف) کلید چراغ در مرحله اول (چراغ‌های کوچک جلو و داشبورد) (ب) کلید چراغ در مرحلۀ دوم (چراغ‌های کوچک و چراغ‌های جلو و داشبورد)
شکل 14- (الف) کلید چراغ در مرحله اول (چراغ‌های کوچک جلو و داشبورد) (ب) کلید چراغ در مرحلۀ دوم (چراغ‌های کوچک و چراغ‌های جلو و داشبورد)

1- تفاوت شکل الف و ب در چیست؟

2- اگر کلید در حالت OFF قرار گیرد در کدام خروجی‌ها جریان برق وجود دارد؟

3- روش تنظیم نور صفحه نشان دهنده‌ها چگونه است؟

اتوماتیک راهنما یا فلاشر: اتوماتیک راهنما نوع خاصی از کلیدها است که در مدار روشنایی به کار برده می‌شود و وظیفه قطع و وصل جریان در مدار چراغ راهنما را (متناسب با زمان استاندارد) بر عهده دارد تا این چراغ‌ها به‌صورت متناوب (چشمک‌زن) عمل کنند. انواع اتوماتیک راهنما در نمودار مقابل نشان داده شده است. شکل 15 ساختمان و عملکرد یک اتوماتیک راهنما از نوع بی متالی را نمایش می‌دهد.

انواع اتوماتیک راهنما: بی متالی+رله‌ای+الکترونیکی

کار کلاسی (صفحه 208 کتاب درسی)

 

با توجه به شکل 15-(ب) عملکرد اتوماتیک راهنما از نوع بی متالی را بنویسید.

 (الف) اتومات راهنما از نوع بی متال (ب) ساختمان و عملکرد اتومات راهنما از نوع بی متالی
شکل 15- (الف) اتومات راهنما از نوع بی متال (ب) ساختمان و عملکرد اتومات راهنما از نوع بی متالی

شکل 16 انواع دیگر اتوماتیک راهنما و فلاشر و کلید فلاشر را نشان می‌دهد.

عملکرد مدارهای الکتریکی: با توجه به تنوع مدارهای روشنایی در خودروها، آنچه در ادامه می‌آید به عنوان نمونه‌ای برای آشنایی با عملکرد مدار می‌باشد. برای آشنایی با عملکرد مدار در هر خودرو باید به کتاب راهنمای تعمیرات هر خودرو مراجعه شود.

چراغ‌های بزرگ جلو و مه شکن: شکل 17 به صورت ساده روش عملکرد مدار چراغ جلو در وضعیت نور بالا و پایین را نشان می‌دهد.

  مدار شماتیک ساده عملکرد نور بالا و نور پایین
شکل 17- مدار شماتیک ساده عملکرد نور بالا و نور پایین

کار کلاسی (صفحه 110 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی، مدار شکل 18 را در حالت نور بالای لحظه‌ای به صورت کامل (با رنگ قرمز و سیاه) مشخص کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- آیا هر چراغ جلو، برق مثبت مجزا دارد؟
2- آیا امکان دارد لامپ نور بالا یک سمت خاموش بماند؟ امکان چه خرابی‌هایی وجود دارد؟
3- آیا ممکن است نور بالا در حالت لحظه‌ای کار کند اما در حالت دائم کار نکند؟
4- آیا امکان دارد چراغ صفحۀ نشان دهنده‌ها روشن شود اما چراغ‌های جلو روشن نشود؟ برعکس آن ممکن است؟

 عملکرد مدار چراغ بزرگ جلو (نور بالا  نور پایین)
شکل 18- عملکرد مدار چراغ بزرگ جلو (نور بالا  نور پایین)

کار کلاسی (صفحه 211 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و راهنمایی هنرآموز، مدار چراغ مه شکن شکل 19 را به صورت کامل (با رنگ قرمز و سیاه) مشخص کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- برق مثبت اصلی رله در چه زمانی تأمین می‌شود؟
2- برق مثبت تحریک رله در چه زمانی وصل می‌شود؟
3- اگر همه مدار به جز برق اصلی رله درست کار کنند چه اتفاقی می‌افتد؟

 عملکرد نوعی مدار چراغ مه شکن
شکل 19- عملکرد نوعی مدار چراغ مه شکن

چراغ‌های کوچک

کار کلاسی (صفحه 212 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و شکل 20، عملکرد مدار در حالت فعال بودن چراغ‌های کوچک را (با رنگ قرمز و سیاه) مشخص کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- چند فیوز برای کل مدار وجود دارد؟
2- چرا برای چراغ عقب سمت راست یک فیوز مجزا قرار داده شده است؟
3- آیا چراغ پشت آمپر دارای فیوز است؟
4- منفی مدار (اتصال بدنه) چراغ‌های پلاک از کجا تأمین می‌شود؟
5- اگرکانکتور چراغ عقب سمت چپ جدا شود کدام لامپ‌ها خاموش می‌شوند؟
6- مجموعه چراغ‌های عقب دارای چند اتصال بدنه می‌باشد؟

  عملکرد مدار چراغ‌های کوچک
شکل 20- عملکرد مدار چراغ‌های کوچک

مدار چراغ ترمز: شکل 21 مدار ساده چراغ ترمز را نشان می‌دهد.

فکر کنید (صفحه 213 کتاب درسی)

 

اگر کلید (فشنگی) چراغ ترمز در سمت دیگر (پشت) پدال ترمز متصل شود. آیا نوع کلید متفاوت خواهد شد.

 عملکرد چراغ ترمز
شکل 21- عملکرد چراغ ترمز

کار کلاسی (صفحه 214 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و شکل 22، عملکرد مدار در حالت فشردن پدال ترمز را (با رنگ قرمز و سیاه) مشخص کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- آیا امکان دارد چراغ سوم ترمز روشن شود اما چراغ‌های ترمز در عقب خودرو روشن نشوند؟
2- آیا در زمان بسته بودن سوییچ موتور با فشردن پدال، چراغ روشن می‌شود؟

 عملکرد نوعی مدار ترمز
شکل 22- عملکرد نوعی مدار ترمز

کار کلاسی (صفحه 215 کتاب درسی)

 

به مدار شکل 22 توجه کنید عملکرد مدار ترمز با مدار دنده عقب چه تفاوتی دارد؟

عملکرد مدار راهنما و فلاشر: شکل 23 عملکرد مدار راهنمای ساده با کلید فلاشر موازی را نشان می‌دهد.

عملکرد مدار راهنما از نوع کلید فلاشر موازی
شکل 23- عملکرد مدار راهنما از نوع کلید فلاشر موازی

کار کلاسی (صفحه 216 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و شکل 24، عملکرد مدار را در حالت فعال شدن فلاشر (با رنگ قرمز و سیاه) مشخص کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- چرا به این مدار فلاشر از نوع سری می‌گویند؟
2- تفاوت سری بودن یا موازی بودن کلید فلاشر با یکدیگر در چیست؟
3- چرا یکی از فیوزهای مدار از سوییچ اصلی تغذیه شده اما دیگری خیر؟
4- چند اتصال بدنه در مدار برای چراغ‌ها مشاهده می‌شود؟
5- آیا امکان دارد فلاشر کارکند اما راهنما‌ها کار نکنند؟

 نوعی مدار راهنما و فلاشر
شکل 24- نوعی مدار راهنما و فلاشر

عملکرد مدار چراغ سقف و نقشه خوانی: شکل 25 عملکرد مدار ساده چراغ سقف را نشان می‌دهد.

عملکرد مدار ساده چراغ سقف
شکل 25- عملکرد مدار ساده چراغ سقف

کار کلاسی (صفحه 218 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی و شکل 26، عملکرد مدار را در حالت دائم روشن (ساده) و باز شدن یک در (تایمردار) (با رنگ قرمز و سیاه) مشخص کنید و به سؤالات زیر پاسخ دهید.

1- چراغ سقف و نقشه خوانی چه تفاوتی با هم دارند؟
2- کلیدهای لای در، برق مثبت را کنترل می‌کنند یا منفی را؟
3- اگر منفی مدار 0اتصال بدنه) چراغ سقف قطع شود کدام حالت‌های آن از کار می ‌فتند؟

عملکرد مدار چراغ سقف ساده
شکل 26- الف) عملکرد مدار چراغ سقف ساده
عملکرد مدار چراغ سقف تایمر دار
شکل 26- ب) عملکرد مدار چراغ سقف تایمر دار

عیب‌یابی و رفع عیب سیستم روشنایی بدون باز کردن اجزای آن

روش بررسی مدار سیستم روشنایی

- بررسی باتری خودرو
- بررسی کلید، رله‌ها، فیوزها کلیدهای مدار الکتریکی روشنایی
- بررسی کانکتورهای رابط و قطعات مدار الکتریکی روشنایی
- بررسی اتصال بدنه‌های مدار الکتریکی روشنایی
- بررسی سیم کشی مدار الکتریکی روشنایی
- بررسی چراغ‌ها و لامپ‌ها

روش تنظیم نور چراغ‌های بزرگ: از چراغ‌های بزرگ جلوی خودرو برای روشن کردن مسیر حرکت و فضای جلوی راننده هنگام شب و تاریک بودن هوا استفاده می‌شود. تنظیم بودن چراغ‌های بزرگ جلو برای مشاهده موانع مسیر حرکت، تشخیص امتداد جاده و... حائز اهمیت است و همواره باید از صحت تابش نور چراغ‌ها اطمینان حاصل کرد.

عموماً به دو روش می‌توان چراغ جلوی خودرو را تنظیم کرد. نمودار بالا این دو روش را نشان می‌دهد.

روش تنظیم دستی: این روش نسبت به روش تنظیم با دستگاه دقت کمتری دارد اما کاملاً قابل استفاده است.

روش تنظیم نور چراغ جلو: روش دستی+روش تنظیم با دستگاه

کار کلاسی (صفحه 221 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم و با راهنمایی هنرآموز، زیر نویس تصاویر شکل 28 را که نکات مهم تنظیم نور چراغ جلو است کامل کنید.

1- فشار باد تنظیم - باک نیمه پر - بار خودرو متعادل

2- ...............................

3- ..........................................

4- ........................................

5- .............................................

6- ...........................................

7- خطوط مرجع مربوط به تنظیم نور پایین (الف) و نور بالا (ب)

تنظیم نور چراغ‌های بزرگ جلو با کمک دستگاه: دستگاه‌های مختلفی برای تنظیم نور چراغ جلو وجود دارد متداول‌ترین آنها در شکل 29 دیده می‌شود.

  دستگاه تنظیم نور چراغ جلو
شکل 29- دستگاه تنظیم نور چراغ جلو

کار کلاسی (صفحه 223 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم و با راهنمایی هنرآموز، زیرنویس تصاویر شکل 30 را کامل کنید.

1- ....................................

2- تنظیم فاصله b و a براساس راهنمای کاربر دستگاه

3- الگوی استاندارد

4- ...............................

5-  راهنمای تنظیم

ارتباط با سایر سیستم‌ها: نمودار زیر ارتباط سیستم روشنایی با سایر سیستم‌ها را نشان می‌دهد.

سیستم روشنایی: سیستم تعلیق+سیستم‌های ضدسرقت+مجموعه نشان دهنده‌ها+مجموعه جعبه دنده+سیستم قفل مرکزی+سیستم ترمز+واحد ACU (در صورت وجود)

فعالیت کارگاهی (صفحه 225 کتاب درسی)

 

ابزار و تجهیزات: خودرو- جعبه ابزار مکانیکی- جعبه ابزار الکتریکی- لوازم یدکی- کتاب راهنمای تعمیرات- دستگاه تنظیم نور چراغ

1- مدار چراغ‌های بزرگ جلوی خودروی موجود را بررسی کنید.
2- مدار چراغ‌های کوچک جلوی خودروی موجود را بررسی کنید.
3- مدار چراغ‌های راهنما و فلاشر جلوی خودروی موجود را بررسی کنید.
4- مدار چراغ‌های دنده عقب و ترمز جلوی خودروی موجود را بررسی کنید.
5- مدار چراغ‌های مه شکن جلو و عقب خودروی موجود را بررسی کنید.
6- مدار چراغ‌های سقف و نقشه خودروی موجود را بررسی کنید.
7- چک لیست تعمیرات را کامل کنید.
8- چراغ جلوی خودرو را به روش دستی و با کمک دستگاه تنظیم کنید.

روش باز کردن و بررسی و بستن اجزای مدار سیستم روشنایی

پس از اطمینان از ضرورت باز کردن اجزا از روی خودرو برای تکمیل فرایند تعمیرات، مطابق کتاب راهنمای تعمیرات خودرو اجزا را باز کنید.

باز کردن مجموعه کلید ترکیبی روشنایی

کار کلاسی (صفحه 226 کتاب درسی)

 

پس از مشاهده فیلم آموزشی و با راهنمایی هنرآموز، زیرنویس تصاویر شکل 31 را کامل کنید.

1- .......................................

2- ...............................

3- ................................

4- ..........................................

روش باز کردن مجموعه چراغ جلو

کار کلاسی (صفحه 227 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی زیرنویس تصاویر شکل‌های 32 و 33 را کامل کنید.

1- ...............................

2- ....................................

3- ......................................

4- ..........................................

شکل 32- نکات مهم باز کردن، تعمیر و بستن مجموعه چراغ جلو (یکپارچه)

1- باز کردن قاب جلو

2- .........................................

3- ......................................

4- .....................................

5- تمیز کردن کانکتور

6- توجه به جهت قرار گرفتن

شکل 33- نکات مهم باز کردن، تعمیر و بستن مجموعه چراغ جلو (ساده)

روش باز کردن مجموعه چراغ عقب

کار کلاسی (صفحه 228 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی زیرنویس تصاویر شکل 34 را کامل کنید.

1- ................................

2- ....................................

3- ..............................

4- ...............................

5- ..................................

شکل 34- نکات مهم باز کردن، تعمیر و بستن مجموعه چراغ عقب

روش باز کردن، تعمیر و بستن چراغ پلاک

کار کلاسی (صفحه 231 کتاب درسی)

 

با توجه به فیلم آموزشی، زیرنویس تصاویر شکل 35 را کامل کنید.

1- ................................

2- .............................

3- خارج کردن لامپ

باز کردن، رفع عیب و بستن مجموعه روشنایی خودرو

فعالیت کارگاهی (صفحه 231 کتاب درسی)

 

ابزار و تجهیزات: خودرو- جعبه ابزار مکانیکی- جعبه ابزار الکتریکی- لوازم یدکی- دستگاه تنظیم چراغ- کتاب راهنمای تعمیرات- اهم متر- تست لامپ

1- مجموعه چراغ‌های جلو را از روی خودرو باز کرده و پس از بررسی و تعویض اجزای آن، دوباره روی خودرو ببندید.
2- مجموعه چراغ‌های عقب را از روی خودرو باز کرده و پس از بررسی و تعویض اجزای آن، دوباره روی خودرو ببندید.
3- مجموعه چراغ‌های سقف و درها را از روی خودرو باز کرده و پس از بررسی و تعویض اجزای آن، دوباره روی خودرو ببندید.
4- مجموعه چراغ‌های راهنما را از روی خودرو باز کرده و پس از بررسی و تعویض اجزای آن، دوباره روی خودرو ببندید.
5- چراغ سوم ترمز را از روی خودرو باز کرده و پس از بررسی و تعویض اجزای آن، دوباره روی خودرو ببندید.

پودمان 4: تعمیر سیستم روشنایی خودرو سواری