درسنامه آموزشی پیام های آسمان هفتم
درس چهارم: عبور آسان
مردی از ابوذر پرسید: چرا ما از مرگ میترسیم؟
ابوذر جواب داد: زیرا شما دنیایتان را آباد کردهاید و آخرتتان را خراب و ویران، و معلوم است که دوست ندارید از آبادانی به ویرانی بروید.
فعّالیت کلاسی (صفحۀ 47 کتاب درسی)
آیا تاکنون به مرگ فکر کردهاید؟ به نظر شما چرا از شهدا همواره با افتخار یاد میشود؟
گاهی اوقات؛ زیرا آنها با هدف و ایمان والا زندگی خویش را فدای دیگران نمودهاند و برای ارزشهای ایمانی و انسانی، از مرگ نهراسیدهاند.
عدهای از روبهرو شدن با مرگ وحشت دارند، عدهٔ دیگری هم مرگ برایشان مانند رفتن به مراسم اهدای جایزه است. حال علت این تفاوت چیست؟
ما در این درس به بررسی کارهایی میپردازیم که انجام آنها موجب آسانی زندگی در دنیا و آخرت میشود:
1- نیکی به پدر و مادر
«مداوا دیگر فایدهای ندارد! بیماری آن قدر پیش رفته است که امیدی به بهبودی نیست»
هنوز این جملات طبیب، تمام نشده بود که جوان دوباره به هوش آمد:
«...نه! نه!...کمک! کمکم کنید!... شما را به خدا نجاتم دهید»
با وحشت به اطرافش نگاه میکرد و فریاد میکشید. این چندمین بار بود که تا به هوش میآمد با التماس کمک میخواست. گویا در این لحظات پیش از مرگ، چیزهایی را میدید که نمیتوانست آنها را به زبان بیاورد و اینبار هم پس از مدّت کوتاهی دوباره از شدت ترس بیهوش شد...
«یا رسول الله، جوان مسلمانی با وضعی رقتانگیز در حال جان دادن است. اگر به خانهاش بیایید و برایش دعا کنید، شاید آسوده شود!»
پیامآور رحمت و مهربانی به خانه جوان آمد. جوان به هوش آمد و تا چشمش به چهره نورانی و مهربان پیامبر اکرم افتاد، با التماس و گریه گفت: ای رسول خدا، کمکم کن! باز هم آن دو موجود وحشتناک میآیند. آنها میخواهند مرا با خود به دوزخ ببرند. میدانم زمان مرگم فرا رسیده است، به فریادم برس و مرا از دست آنها رها کن. خواهش میکنم...
و دوباره بیهوش شد.
رسول خدا رو به مادر آن جوان کرد و فرمود:
- از پسرت ناراضی هستی، همین طور است؟
بغض مادر ترکید و با صدای بلند شروع به گریه کرد:
- ای رسول خدا، من برای بزرگ کردن پسرم خیلی زحمت کشیدم و رنج بردم. چه شبها که بیدار ماندم تا او بخوابد. خود گرسنه میماندم و غذایم را به او میدادم. با این همه وقتی به سن جوانی رسید زحمتهای مرا یکسره فراموش کرد و با پرخاش و تندی با من سخن گفت و احترامم را نگه نداشت. حتی گاهی هم زبان به دشنام میگشود. ای پیامبر خدا، او دلم را شکسته است و من نیز از او به خدا شکایت کردهام.
رسول خدا فرمود: از او راضی شو.
مادر رنج دیده نگاه ترحم آمیزی به فرزندش افکند و گفت: خدایا، به خاطر پیامبر گرامی تو فرزندم را بخشیدم، تو هم او را ببخش.
پیامبر نیز برای جوان از خدا طلب آمرزش کرد.
دعای پیامبر و رضایت مادر کار خود را کرد. جوان در آخرین لحظههای عمرش دوباره چشمش را باز کرد و با تبسم گفت: یا رسولالله، آن دو موجود ترسناک رفتند و حالا دو فرشته زیبا و خندان به سوی من میآیند. سپس به یگانگی خدا و پیامبری حضرت محمد (صلّی اللّٰه علیه و آله) گواهی داد و با لبخند، برای همیشه چشمانش را بست.
فعّالیت کلاسی (صفحۀ 50 کتاب درسی)
ما چگونه میتوانیم پدر و مادرمان را از خود راضی نگه داریم؟
دربارۀ این پرسش در کلاس گفتوگو کنید و نتیجه را با پدر و مادر خود در میان بگذارید.
با کمک و یاری آنها، انجام خواستههای به حقشان و احترام به آنها، میتوانیم پدر و مادرمان را از خود راضی نگه داریم.
2- صدقه دادن
«در شبی سرد امام سجّاد علیهالسّلام را دیدم که کیسهای از گندم بر پشت خود حمل میکرد.
گفتم ای فرزند رسول خدا این چیست؟
فرمود: سفری در پیش دارم که توشه آن را آماده کردهام تا در جای امنی بگذارم.
گفتم: مقام شما بالاتر از این است که باری را حمل کنید. اجازه دهید غلام من به شما کمک کند.
امام اجازه ندادند.
گفتم: پس اجازه بدهید من خود این بار را حمل کنم.
فرمود: نه، من باری را که نجات دهنده من در سفرم است، از دوش خود برنمیدارم. تو را به خدا قسم میدهم تا مرا رها کنی.
من به سخن امام گوش دادم و ایشان را ترک کردم.
فردای آن روز ایشان را دیدم و گفتم ای فرزند رسول خدا میبینم شما به آن سفری که میگفتید نرفتهاید.
امام لبخندی زد و فرمود: منظورم از آن سفر، سفر مرگ بود که برای آن آماده میشوم.
امام سجاد علیه السّلام هر شب برای نیازمندان آذوقه و غذا میبرد و این کار مداوم که به صورت شبانه آن را انجام میدادند، موجب شده بود شانه آن حضرت پینه ببندد.
البته باید توجه داشت که صدقه فقط مالی نیست و هر نوع کمک به دیگران در راه خداوند، صدقه محسوب میشود.
3- خوش اخلاقی
به رسول خدا (صلی اللّه علیه و آله وسلّم) خبر دادند که سعدبن معاذ از دنیا رفته است. ایشان در تشییع جنازه سعد حاضر شد و با پای برهنه یک گوشه تابوت او را به دوش گرفت. هنگامی که به قبرستان رسیدند، با دست مبارکش او را در قبر گذاشت و بر وی خاک ریخت. از پیامبر اکرم (صلی اللّه علیه و آله وسلّم) شنیدند که میفرمود: جبرئیل را دیدم که با فرشتگان در تشییع جنازه سعد حاضر بودند.
مادر سعد که این رفتار پیامبر خدا را دید رو به قبر پسرش کرد و گفت: ای سعد، بهشت بر تو گوارا باد!
رسول خدا (صلی اللّه علیه و آله وسلّم) فرمود: این قدر با اطمینان سخن مگو؛ سعد اکنون در قبر عذاب میکشد. اصحاب با تعجب علّت آن را پرسیدند. حضرت فرمود: علّت فشار قبر سعد این است که او با خانوادهاش در خانه بداخلاقی میکرد.
فعّالیت کلاسی (صفحۀ 54 کتاب درسی)
رفتار اشخاص بد اخلاق و خوش اخلاق را در هر یک از موارد زیر با هم مقایسه کنید:
| فقیری از او کمک میخواهد. | خوش اخلاق: به او کمک میکند |
| بد اخلاق: با ترشرویی او را از خود دور میکند | |
| مادرش از او میخواهد در انجام کاری کمکش کند. | خوش اخلاق: با روی خوش به او کمک میکند. |
| بد اخلاق: یا انجام نمیدهد، یا به سختی کاری انجام میدهد. | |
| کسی نسبت به او اشتباهی کرده و از او عذرخواهی میکند | خوش اخلاق: عذر او را میپذیرد و میبخشد. |
| بد اخلاق: با او تندی میکند و عذرش را نمیپذیرد |
آنچه در این درس خواندیم، بخشی از کارهای نیک هستند که باعث آسانی مرگ و زندگی پس از آن میشوند. البته کارهای نیک بسیاری وجود دارند که انجام آنها میتواند پاداش بزرگ خداوند را در هنگام رفتن از این جهان به دنبال داشته باشد. این کارها عبارتاند از انجام آنچه خداوند به آنها دستور داده است و ترک هر چیزی که خداوند از انجام آن نهی کرده است.
از حضرت علی (علیهالسّلام) پرسیدند: شما چگونه خود را برای مرگ آماده کردهاید، که از آن هراسی ندارید؟
خودت را امتحان کن (صفحۀ 55 کتاب درسی)
1) نیکی به پدر و مادر چه تأثیری بر زندگی ما در دنیا و آخرت دارد؟
دشواریهای مرگ بر ما آسان میشود و در دنیا نیز هرگز فقیر و تهی دست نمیشویم.
2) علّت آزار و فشار قبر سعد بن معاذ چه بود؟
او با خانوادهاش در خانه بد اخلاقی میکرد.
3) دو مورد از آثار صدقه دادن را بنویسید.
نجات یافتن از مرگ بد و عاقبت به خیری
4) حضرت علی علیه السّلام چگونه خود را برای مرگ آماده کرده بود که از آن هراسی نداشت؟
ایشان میفرمودند: (کسی که از گناهان بپرهیزد و به واجباتش عمل کند و خود را به اخلاق نیکو بیاراید، دیگر برایش فرقی ندارد چگونه بمیرد. به خدا قسم برای پسر ابوطالب فرقی ندارد که او به سراغ مرگ برود یا اینکه مرگ به سراغش آید.)
پیشنهاد (صفحۀ 55 کتاب درسی)
فکر میکنید کسانی که از این دنیا رفتهاند چه انتظارهایی از فرزندان خود دارند؟
برای پاسخ به این پرسش از پدر یا مادرتان کمک بگیرید و پاسخ را برای دوستانتان در کلاس بازگو کنید.