درسنامه آموزشی تزئینات سنگی، سرامیکی و پلیمری فضاهای داخلی کلاس دهم معماری داخلی

واحد یادگیری 11: شایستگی اجرای ستون و سرستون پلیمری

آیا تا به حال پی‌برده‌اید

- با چه مصالحی می‌توان ستون‌های تزیینی (دکوراتیو) را ساخت؟
- از چه مصالح و یا ابزاری برای نصب و استقرار ستون‌ها و سرستون‌های پلیمری استفاده می‌شود؟
- عناصر تزیینی ساخته شده از فراورده‌های پلاستیکی دارای چه ویژگی‌هایی هستند؟
- از فراورده‌های پلاستیکی علاوه بر ستون و سرستون، برای ساخت چه عناصری در فضاهای داخلی می‌توان استفاده کرد؟

استاندارد عملکرد

با به کارگیری اصول و قواعد بیان شده، نصب عناصر تزیینی ساخته شده از فراورده‌های پلاستیکی را انجام دهد.

مقدمه

در کشور ما استفاده از مصالح سنتی مانند سنگ و گچ در فضاهای داخلی به عنوان عنصر تزیینی بسیار رایج است در حالی که در کشورهای دیگر استفاده از فراورده‌های پلاستیکی در حال متداول شدن است. این محصولات به صورت محدود در فضاهای داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. پیش‌بینی می‌شود با توجه به ویژگی‌های این محصولات جایگاه مناسب خود را در تزیینات داخلی فضاهای داخلی پیدا کنند.

ویژگی‌های عناصر تزیینی ساخته شده از فراورده‌های پلاستیکی

- وزن سبک 
- راحتی نصب 
- قیمت مناسب

البته باید محصولات تولید شده از مقاومت کافی در برابر آتش‌سوزی برخوردار باشند زیرا در غیر این صورت صدمات جانی و مالی زیادی را در آتش‌سوزی به همراه خواهند داشت.

از پلی‌یورتان و پلی‌استایرن برای ساخت ستون، سرستون، ابزارهای کنار و روی سقف و روی دیوار استفاده می‌شود. در تصاویر زیر نمونه‌هایی از این محصولات نشان داده شده است.

برای ساخت یک قطعۀ تزیینی مانند ستون برای بخش‌های مختلف آن قالب‌هایی را طراحی کرده و پس از ساخت هر بخش در مرحلۀ نصب آنها را کنار هم گذاشته و با چسب مخصوص یا دستگاه میخ‌بادی به یکدیگر وصل می‌کنند.

مراحل نصب ستون و سر ستون

محل دقیق نصب پایۀ ستون در فضا تعیین شده و با چسب مخصوص و دستگاه میخ بادی به کف وصل شود. 

در مرحله بعدی تنۀ ستون با چسب در سر جای خود قرار می‌گیرد. با قرارگیری سرستون در جای خود کار به اتمام می‌رسد.

ممکن است لازم باشد هر کدام از قطعات قبل از استقرار نهایی، کامل شود.

مراحل نصب ستون‌ها با طراحی‌های مختلف با یکدیگر متفاوت است، امکان دارد ستون پس از کامل شدن به صورت یکجا در جایش مستقر شود یا پس از نصب پایۀ ستون بر روی کف، بدنه و سرستون که به یکدیگر وصل هستند بر روی پایۀ ستون قرار بگیرند.

اجرای نیم‌ستون‌ها مشابه نصب ستون است تنها با این تفاوت که به دلیل ضرورت اتصال ستون و سرستون به دیوار باید به وسیلۀ چسب و دستگاه میخ بادی به سطح دیوار متصل شوند.

مهم‌ترین نکته در نصب ستون و سرستون نوع چسب مورد استفاده است. در صورتی که قطعات از پلی‌یورتان ساخته شده باشند از چسب پلی‌یورتان و اگر از پلی‌استایرن فشرده تهیه شده باشند از چسب‌های مخصوص که باعث خوردگی فوم نمی‌شوند، استفاده می‌شود.

نصب ابزارهای کنار دیوار و روی سقف

طرح و اندازۀ قطعات ابزار با توجه به کارخانه تولید کنندۀ آنها متفاوت است. در تصاویر زیر چند نمونه از این ابزارها با ابعاد آنها ارائه شده است. پس از انتخاب طرح و تهیۀ قطعات، با استفاده از چسب مخصوص و دستگاه میخ بادی به کناره‌های دیوار متصل می‌شود. شروع کار نصب از گوشۀ دیوار آغاز می‌شود و برای دقیق بودن اجرا باید ابتدای قطعه با اره مویی فارسی‌برُ شود. با اجرای دقیق گوشه‌ها به صورت فارسی‌بر، کار بسیار زیبا و بی‌نقص خواهد بود. 

در پایان می‌توان با اجرای رنگ‌آمیزی و یا طرح‌های پتینه می‌توان آن را با فضا هماهنگ کرد.

برای پیدا کردن دقیق زاویۀ برش ابزار در کناره‌ها، ابزارها در محل قرار داده شده و سپس برش داده می‌شوند.

برای نصب قطعات محدوده‌ای که ابزار روی آن نصب می‌شود به چسب آغشته شده و سپس قطعه با فشار دست روی آن نصب شده و با دستگاه میخ بادی در جای خود محکم می‌شود. با یک تکه پارچۀ تمیز چسب‌های اضافی را که از اطراف کار بیرون زده‌اند پاک می‌کنند.

واحد یادگیری 12: شایستگی اجرای پارتیشن پلیمری

آیا تا به حال پی‌برده‌اید

- ویژگی‌های اصلی یک جدا کننده در فضاهای داخلی چیست؟
- جداکننده‌ها از نظر نوع ساخت به چند دسته تقسیم می‌شوند؟
- استفاده از کدام یک  جداکننده‌های تهیه شده از فراورده‌های پلاستیکی رایج است؟
- روش نصب جداکننده‌های تهیه شده از فراورده‌های پلاستیکی چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند؟
- جداکننده‌هایی که از زیرسازی فلزی و رویه‌ای سبک تشکیل شده‌اند چگونه اجرا می‌شوند؟

استاندارد عملکرد

اجرای یک پارتیشن به طول حدود 2 متر و ارتفاع 160 سانتی‌متر مطابق نکات اجرایی محتوای این واحد یادگیری و دستورالعمل کارخانۀ تولید کننده.

مقدمه

یکی از راه‌های افزایش کارایی فضاهای داخلی استفاده از جداکننده‌ها (پارتیشن) در طراحی است. جداکننده‌ها به عنوان یکی از عناصر غیر باربر معماری از نظر نوع ساخت به سه دسته تقسیم می‌شوند:
- جداکننده‌های ثابت
- جداکننده‌های متحرک
- جداکننده‌های قابل تنظیم (انعطاف‎پذیر از نظر مکان)

همان‌طور که در تصاویر می‌بینید یکی از عوامل تأثیرگذار در انتخاب مصالح ساخت نوع کارایی مورد نظر از جداکننده‌ هاست.

به عنوان مثال در فضاهای اداری می‌توان با استفاده از جداکننده‌ها ضمن تعریف حریم کاری و شخصی افراد استفاده بیشتری از فضا و سطح موردنظر کرد.

فضای اداری با پارتیشن

ساخت جداکننده با مصالح بنایی مانند سنگ و آجر امکان جابه‌جایی یا تنظیم وضعیت آن را غیرممکن می‌کند. امروزه با طراحی و اجرای جدا کننده با مصالح سبک‌تر می‌توان در فضاهای مختلف اداری، تجاری، مسکونی و ... کارایی فضا را بالا برد.

مهم‌ترین ویژگی‌های جداکننده‌های ساخته شده از مصالح غیربنایی عبارت‌اند از:
1- سبکی، 2- بالا بودن سرعت اجرا، 3- امکان جابه‌جایی و قابلیت تنظیم و 4- امکان کنترل دید.

موارد 3 و 4 در تمام جداکننده‌ها عمومیت ندارد.

جداکننده‌های متداول در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها با اندازه‌ای استاندارد یا بر اساس نقشه‌های اجرایی هر پروژه به صورت پیش ساخته تولید شده و در محل مونتاژ و نصب می‌شوند. از آنجایی که نوع اجرا و مونتاژ قطعات براساس جزئیات کارخانه سازنده است، اجرای آنها در محل توسط افرادی که صلاحیت حرفه‌ای آنها توسط عاملان فروش کارخانه مورد تأیید است انجام می‌شود.

در تصاویر زیر چند نمونه از این جداکننده‌ها آمده است.

یک دسته از جدا کننده‌ها با استفاده از پانل‌های آماده با پیچ و مهره و بست‌های فلزی به یکدیگر وصل می‌شوند. برای استقرار این نوع جداکننده باید یک قاب از جنس فلز، چوب و یا فراورده‌های پلاستیکی برای آن آماده کرد یا با واسطه‌هایی آن را به عناصر معماری متصل کرد.

گروهی دیگر از جداکننده‌ها به صورت آویخته در فضا اجرا می‌شوند. شفاف و سبک بوده و با اتصال فلزی ساده به یکدیگر متصل شده و از سقف آویخته می‌شوند. با توجه به رنگ‌بندی‌های متنوع این دسته می‌توان طرح‌های زیبایی ایجاد کرد.

علاوه بر جداکننده‌هایی که معرفی شدند می‌توان با استفاده از زیرسازی سبک و پانل‌های پی.وی.سی جداکننده‌هایی بسیار سبک اجرا کرد.

مراحل ساخت جداکننده با زیرسازی فلزی

1- کنترل نقشه‌ها، بررسی وضعیت موجود و سفارش قطعات

همان‌طور که اشاره شد طرح جداکننده‌های تولیدکنندگان با یکدیگر متفاوت است و انتخاب آنها توسط طراح یا کارفرما با توجه به ویژگی‌هایشان انجام می‌شود. در هر صورت ابتدا نقشه‌ها از نظر طرح و اندازه با محل اجرا تطبیق داده می‌شود تا از هر گونه اشکال احتمالی پیشگیری به عمل آید. پس از آن سفارش خرید یا ساخت قطعات جداکننده انجام می‌شود.

2- آماده‌سازی کارگاه

در صورتی که اجرای جداکننده به صورت خشک باشد باید سطوح مجاور با روکش‌های محافظ پوشیده شوند تا در صورت برش قطعات گردۀ ناشی از برش روی آنها ننشیند. در این مرحله قطعات ساخته شده به همراه ابزار و تجهیزات نصب در کارگاه استقرار می‌یابند.

3- کنترل وضعیت تأسیسات و عوارض

از آنجایی که ممکن است بر روی جداکننده، تأسیسات الکتریکی مانند کلید یا پریز پیش‌بینی شده باشند یا لوله خاصی در آن محل قرار داشته باشد باید در اجرا این موارد را در نظر گرفت. به عنوان مثال مسدود کردن یا اجرای لوله‌های گاز و یا آب با نظارت افراد ذیصلاح انجام شود.

4- نصب و اجرای زیرسازی جداکننده

قطعات زیرسازی در محل خود مستقر شده، در ابتدا اتصالات لازم به عناصر معماری فضا انجام می شود و در مرحله بعدی سایر قطعات که تقویت کننده سازۀ زیرسازی هستند نصب می شوند.

5- نصب قطعات رویه

قطعات رویه با توجه به طرح و نقشه‌هایی اجرایی در کارگاه‌هایی خارج از محل (کارگاه تولید کننده) برش داده می‌شوند. در محل اجرا در صورت نیاز ممکن است قسمت‌هایی نیاز به برش‌های مختصری داشته باشند.

نصب قطعات به صورت خشک و با اتصالات فلزی زنگ نزن به سازه زیرسازی انجام می‌شود.