درسنامه آموزشی تزئینات سلولزی، رنگ موکت و فضاهای داخلی کلاس دهم معماری داخلی
فصل 3: اجرای کف پوش موکت و کاغذ دیواری
شایستگی کفپوش موکتی
آیا تا به حال پیبردهاید:
سؤال 1- کفپوش موکتی در تزیینات داخلی علاوه بر جنبۀ زیبایی چه کارکردیهای دیگری را به فضای داخلی اضافه میکند؟
سؤال 2- نوع بافت و الیاف مورد استفاده در کفپوشهای موکتی چگونهاند؟
سؤال 3- کیفیت سطوح برای اجرای کف موکتی باید چگونه باشد؟
سؤال 4- ابزار مورد استفاده و نحوه اجرا برای کفپوش موکتی چگونه است؟
استاندارد عملکرد:
پس از اتمام این واحد یادگیری هنرجویان قادر خواهند بود توصیفی دقیق از ساختار و کارکردهای کفپوشهای موکتی ارائه دهند و با مراحل اجرای کفپوش موکتی طبق استانداردها و مقررات آشنا شده و آن را به دقت اجرا کنند.
|
|
|
|
|
|
|
|
کف یکی از مهمترین بخشها در فضاهای داخلی است. نحوه کفسازی در هر فضا متناسب با نوع فضا و عملکرد آن انتخاب میشود. کفها به دو دسته سخت مانند سنگفرش و آجرفرش، و نرم مانند قالی و موکت تقسیم میشوند. پوشش کف در فضای داخلی در گذشته از اهمیت بهسزایی برخوردار بوده است. هر شهر و منطقهای با توجه به ویژگیهای فرهنگی و اقلیمی با استفاده از مصالح بومآورد و پایدار دست بافتههایی به منظور افزایش کارایی و تأمین زیبایی کف فضای داخلی خلق و تولید میکردند. این دست بافتهها به دست هنرمند ایرانی و با الیاف طبیعی در دسترس ایجاد میشدند. نقوش و اشکال موجود در طرحها و نگارهها نشاندهندۀ فرهنگ، نیازها، آدابورسوم و سنتهای رایج در هر منطقهای است. این مقوله نیز همانند بسیاری از موارد دیگر در یک تمدن و در گذر زمان و با تغییر و تحول در فرهنگ و آدابورسوم آن جامعه، تغییر و تکامل یافته و نمونههای جدیدی به الگوهای بومی اضافه شده است.
تجربه و دانش (صفحه 211 کتاب درسی)
در تصاویر بالا تعدادی از کفپوشهای دستبافت سنتی و جدید فضاهای داخلی معماری ایران را میبینید.
1- کفپوشهای ارائه شده از نظر مواد اولیه، مراحل تولید، کارکرد، جنس، رنگ، محدوده پوشش بررسی کرده، معایب و مزایای هر کدام را ذکر کنید. هر کدام از عناصر فوق در چه شهرها و در چه فضاهایی استفاده میشوند؟
2- با یادآوری کفپوشهای دستبافت شهر و منطقه خود، جدولی مشابه با جدول زیر تهیه و به ذکر ویژگیهای هر کدام بپردازید.
| نام | منطقه تولید | قدمت | کارکرد | نقوش | ابعاد | مواد اولیه | ترکیب رنگی | ضخامت | نحوۀ تولید و اجرای آن | اقتصادی بودن | کروکی |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
مزایا:
معایب:
پرسش و گفتوگوی گروهی (صفحه 211 کتاب درسی)
پس از انجام تمرین، نتایج کار را در کلاس ارائه دهید. کارهای همکلاسیهای خود را بررسی و با یکدیگر مقایسه کنید. به نظر شما بارزترین نمونههای ارائه شده کداماند؟ کدام یک از دوستان از روش بهتری در ارائه کار استفاده کردهاند؛ کدام یک از نمونهها بهتر تجزیه و تحلیل شدهاند؟ چه سؤالاتی در کلاس مطرح شده و مطالب مهم به دست آمده کداماند؟
تحلیل و نتیجهگیری (صفحه 211 کتاب درسی)
با توجه به تجارب کلاس و راهنماییهای هنرآموز کلاس، جدول خود را مورد بازبینی قرار دهید و آن را کامل نمایید. خلاصۀ یافتهها و مطالب مفید مطرح شده را سازماندهی کنید و در کارپوشه با قطع A3 جهت ارائه نهایی آماده سازید.
پوشش کف فضا در تزیینات داخلی از چنان اهمیت برخوردار است، که کف را پایه اصلی یک فضا مینامند.
بسیاری از استادکاران تزیینات داخلی، تزیینات اتاق را بر مبنای پوشش کف انجام میدهند. پوشش کف با توجه به کاربری فضا و جنبههای زیباشناختی انتخاب میشود. یکی از کفپوشهای پرکاربرد در زمینه تزیینات داخلی فضاها در کنار سایر کفپوشها، موکت است. موکت رنگ، بافت و نقش یکپارچهای را به فضا میدهد.
به علاوه، بافت موکت عایق حرارت و صوت است. موکت در جذب صدا و کاهش صدا بر دیگر پوششها برتری دارد. موکت، به خاطر بافت ملموس و لطیفی که دارد، باعث تلطیف خطوط و هندسه فضا میشود. از آنجایی که موکتها در بافت، رنگ و طرحهای متنوع در دسترس هستند، هماهنگ کردن آنها با انواع دکوراسیون نیز به راحتی صورت میگیرد. کفپوش موکتی دارای معایبی نیز میباشد. این معایب عدم مقاومت کافی در برابر حرارت و رطوبت است و به همین جهت نمیتوان از آن در فضاهای مرطوب مانند آشپزخانه و سرویسهای بهداشتی استفاده نمود.
| کاربرد موکت | ویژگی | تصویر |
|---|---|---|
| فضای مسکونی | انتخاب کفپوش موکتی برای فضاهای مسکونی به مواردی از قبیل: میزان رفتوآمد، تابش مستقیم نور بر روی کف، زیرسازی کف و نوع افراد (بزرگسال یا کودک) استفاده کننده از فضا بستگی دارد. در فضای مسکونی با توجه به کیفیت بصری و حسی که مورد نیاز فضا است میتوان از انواع الیاف و طرحها استفاده نمود. |
|
| فضای اداری | کفپوشهای موکتی مورد استفاده در فضاهای اداری به دلیل رفتوآمد زیاد و گرد و خاک ناشی از آن باید دارای مقاومت بسیار بالایی باشند. موکت همچنین باید در برابر فشار تجهیزاتی مانند صندلیهای چرخدار، میزها، کمدها و وسایل حملونقل چرخدار مقاوم شوند. موکت مناسب برای چنین فضاهایی موکتهای بدون پرز و با تراکم بالا میباشد. |
|
| فضای مذهبی | در فضاهای مذهبی مانند مساجد، حسینیهها، نمازخانهها و غیره به دلیل وسیع بودن فضا، استفاده از موکت بسیار مناسب و مقرون بهصرفه میباشد. در چنین فضاهایی با استفاده از موکت میتوان پوشش یکنواخت و یکدستی را ایجاد نمود و بستری مناسب برای قرار دادن فرش ایجاد کرد. |
|
از دیگر موارد کاربرد کفپوش موکتی در فضای داخلی میتوان به آمفیتئاترها، کودکستانها، کتابخانهها و هتلها اشاره نمود.
تجربه و دانش (صفحه 213 کتاب درسی)
- جدولی مشابه با جدول صفحه بعد تهیه نموده و از سه فضای مطرح شده یکی را انتخاب نمایید.
- اگر به شما پیشنهاد شود که تغییری در کف یکی از سه فضای نامبرده با استفاده از کفپوش موکتی ایجاد کنید، چه نوع موکتی و با چه ویژگیهای را پیشنهاد میکنید و دلایل انتخاب خود را بیان نمایید.
- در انتها با ارائه کروکی به بیان ایده خود در آن فضا اقدام نمایید.
| نام کاربری ساختمان | کفپوش فضاهای موجود | پیشنهاد نوع موکت | دلایل انتخاب | تهیه کروکی از یک فضای به دلخواه با کاربری مشابه |
|---|---|---|---|---|
| اتاق پذیرایی | ||||
| شبستان مسجد | ||||
| اتاق قصه در مهد کودک |
پرسش و گفتوگوی گروهی (صفحه 214 کتاب درسی)
پس از انجام تمرین فوق، نتایج کار را در کلاس ارائه دهید. کار خود را با دیگران مقایسه نمایید. و با اطلاعات به دست آمده از کار دوستانتان به سؤالات زیر پاسخ دهید.
- موکت را مناسب برای چه فضاهای در معماری داخلی میبینید؟ (فضاهای کوچک، فضاهای بزرگ، ...)؟
- موکت ساده و بدون طرح و موکتهای طرحدار هر کدام مناسب کدام فضاست؟ و چه کیفیتی را به فضا میدهد؟
- رنگ موکت چه تأثیری بر کیفیت فضا دارد؟ (تیرگی، روشنی، بزرگی، کوچکی،.......)
تحلیل و نتیجهگیری (صفحه 214 کتاب درسی)
با توجه به تجارب کلاسی خود و راهنماییهای هنرآموز کلاس، جدول خود را مورد بازبینی قرار دهید و کامل کنید. مطالب مفید و مطرح شده توسط هنرآموز و همکلاسیهایتان را سازماندهی کنید و در کارپوشه با قطع A3 جهت ارائه نهایی آماده نمایید.
الیاف
مهمترین بخش هر موکت الیاف آن است. این الیاف به طور معمول از دو نوع الیاف طبیعی و الیاف مصنوعی میباشد.
الیاف مصنوعی:
نایلون (nylon) یا پلیآمید (Polyamid): نایلون گستردهترین و فراگیرترین انتخاب برای ساخت الیاف موکت است. پوشش و مقاومت نایلون بسیار زیاد است و به سرعت خشک میشود. از دیگر ویژگیهای آن میتوان به ضد کپک، قارچ و خاک بودن موکت اشاره نمود. مقاومت الیاف نایلون در برابر رنگرفتگی ناشی از آفتاب و مواد شیمیایی بالا است. استاندارد مطلوبی در برابر الکتریسیته ساکن دارد. انتخاب بسیار مطمئنی برای مکانهای پرتردد است.
پلیپروپیلن (Polypropylene): نسبت به سایر الیاف مصنوعی ارزانتر میباشد. این نوع از الیاف دارای رنگ ثابت و مقاومت بالایی در برابر سایش، خاک و کپک دارد. از پایداری نایلون در برابر خردشوندگی و کشسانی برخوردار نیست. از این نوع الیاف میتوان در کلیه فضاها استفاده نمود. در خصوص استاندارد حریق و مقاومت در برابر آتش در ردیف پایینتری از الیاف نایلون قرار میگیرد.
پلیاستر (Polyester): بافت و حس بصری الیاف پشمی را دارد. مقاومت کافی در برابر گرد و خاک، سائیدگی، لکشدگی و رنگرفتگی دارد. به دلیل قیمت مناسب و ارزان آن کاربرد فراوانی در فضاهای مسکونی دارد. از نظر مقاومتی نسبت به موکت نایلونی در درجۀ پایینتری قرار دارد.
|
|
الیاف طبیعی:
پشم (Wool): این الیاف از پشم طبیعی تهیه میشود. این نوع الیاف معمولاً در موکتهایی که به روش بافت تولید میشوند، به کار میرود. حالت فرشهای دستبافت یا ماشینی را ایجاد میکنند. پشم از گرانترین الیاف موکت میباشد. این نوع الیاف دارای خاصیت کشسانی عالی است. همچنین دارای مقاومت خوبی در برابر حلالیت، شعله و خاک است. دارای قابلیت رنگپذیری بسیار خوبی است. این نوع از الیاف به خوبی تمیز و نگهداری میشود. دوام آن بالا بوده، گاهی تا 50 سال دوام دارد. برای بالا بردن مقاومت سایشی آن معمولاً به الیاف پشم 20 درصد نایلون پلیآمید اضافه میکنند و سپس موکت را میبافند.
کنف: نوعی فیبر گیاهی ترد و خشن میباشد که در صورت استفاده در قالیچههای تزیینی بسیار نرم و انعطافپذیر است. دارای رنگهای خنثی از کرم تا قهوهای میباشد.
پنبه: این نوع از الیاف مقاومت کمتری نسبت به دیگر الیاف طبیعی دارد. از خاصیت نرمی و رنگپذیری آن میتوان در قالیچههای با بافت صاف بهره گرفت. این نوع از الیاف به راحتی تمیز نمیشوند.
از دیگر الیاف طبیعی مورد استفاده در کفپوش با الیاف طبیعی میتوان به نخ نارگیل و علف دریایی (نیهای مرداب) اشاره نمود.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کارایی موکت با توجه به ساختار الیاف تشکیلدهنده آن مشخص میشود. استفاده از هر نوع از الیاف موکت ویژگیهایی خاصی را برای کفپوش فراهم میکند، و این ویژگیها بر پایایی، مقاومت (سایش، رطوبت، آتش، گرد و خاک و غیره)، پاکیزگی، رنگ و درخشندگی کفپوش موکتی تأثیرگذار است.
ساختار موکت
به عنوان مجریان ماهر، شناخت ساختار موکتها به شما کمک میکند تا انتخاب درستی را با توجه به نحوۀ مصرف و بودجه پروژه انجام دهید. در اینجا به دو نمونه از روشهای تولید موکت میپردازیم، که هر کدام از این روشها مشخصات منحصر به فرد خود را دارند.
1- موکت بافت:
این نوع موکتها دارای تاروپود بوده و شبیه فرشهای ماشینی بافته میشود. از لحاظ مقاومت ریشهها با توجه به اینکه دارای تاروپود است مقاومت بسیار بالایی دارد. این روش بافت با توجه به قیمت بالای تولید و هزینههای آن معمولاً برای موکتهایی با الیاف پشم استفاده میشود. و اغلب کاربردی مسکونی و بیمارستانی دارد.
2- موکت تافته:
در حال حاضر 90 درصد از تولیدات موکت به این روش تولید میشوند. در این روش یک رشته خطی از نخ موکت به صورت رفت و برگشتی در یک لایه پوشش که دارای چسب مقاومی است، قرار میگیرد و این یک رشته نخ در عرض موکت قرار گرفته است و از کنار هم قرار گرفتن این رشتهها موکت تولید میشود. در نهایت با لایهای از چسب و پوشش ثانویه در زیر پوشش اصلی آن را تکمیل مینمایند.
|
|
بافتهای موکت
بافت الیاف موکت یا حالت ظاهری آن (سطح فوقانی) نتیجه ساخت الیاف، ارتفاع الیاف و شیوه برش الیاف موکت هستند و عموماً سه حالت زیر دیده میشوند.
|
|
|
- سطح الیاف برشخورده:
روش تولید این نوع موکت به این صورت است که هر حلقۀ نخ بریده میشود. این نوع الیاف را میتوان به صورت بافتنی و تافتنی تولید نمود. از جمله مهمترین الیاف در این روش میتوان به الیاف مخملی، الیاف ساکسونی، الیاف تابدار و الیاف ژولیده اشاره نمود.
- سطح الیاف برشنخورده یا حلقهای:
این نوع بافت از الیاف نسبت به الیاف برشی، سختتر و دارای نگهداری راحتتری میباشد. با استفاده از برنامههای طراحی به کمک کامپیوتر میتوان دامنهای به مراتب گستردهتری از این نوع الگو را ارائه نمود. این نوع از بافت از نرمی الیاف برشخورده بیبهره است. الیاف برشنخورده را میتوان به روشهای تافتنی، بافتنی و گرهای تولید نمود. الیاف برشنخورده به صورتهای مختلفی شامل حلقههای همتراز، حلقه کشباف، حلقه بالا - پایین و حلقه چند تراز موجود میباشد.
- ترکیبی از الیاف برشخورده و نخورده:
این روش همانطور که از نام آن پیدا است، ترکیبی از دو روش برش و حلقه میباشد. این نوع از بافت به صورت بافتنی و تافتنی تولید میشوند.
هر کدام از سه حالت فوق براساس نیاز مشتری و استاندارد و محل مورد نظر، انتخاب میشوند.
تجربه و دانش (صفحه 219 کتاب درسی)
- تهیه آلبوم نمونههای موکت
برای تهیه آلبوم نمونههای موکت گروههای 2 الی 3 نفره تشکیل دهید. سپس به شناسایی شرکتها و فروشندگان موکت در سطح شهر خود بپردازید. به منظور تکمیل خواستههای جدول زیر و همچنین تهیه نمونههای واقعی از پوشش موکتی برای کار تهیه آلبوم به مراکز شناسایی شده مراجعه نمایید. قطعات موکت تهیه شده توسط گروهها با نظر هنرآموز کلاس بر روی پانلی با ابعادی متناسب با تعداد نمونهها با همکاری کلیه هنرجویان نصب شده و در کارگاه اجرای کفپوش موکتی قرار گیرد. در نهایت اطلاعات به دست آمده از هرنوع موکت به همراه تصویر آن در آلبوم به صورت شماتیک و گرافیکی ثبت شود.
موارد قابل توجه در تهیه آلبوم نمونههای موکت
- جنس
- ساختار الیاف
- رنگ
- طرح و نقش
- قیمت
- ابعاد
- محل کاربرد
- ویژگیهای ارتقاء یافته
- نمونههای دارای محبوبیت
- نمونههای در حال پیشرفت
رولوه فضا و تهیه کروکی
پس از آشنایی با انواع موکتهای موجود برای اجرا در فضای داخلی، باید با توجه به ویژگی و شرایط موجود در محل اجرای کار، به انتخاب نمونهای متناسب با شرایط پروژه بپردازیم. این مراحل به شرح زیر است:
1- اندازهگیری مساحت فضا همانطور که در پودمان اول دیدیم نخستین مرحله پیش از تهیه موکت میباشد. در صورت وجود نقشههای اجرایی ابعاد، اندازهها و کدهای ارتفاعی فضا را با نقشههای موجود تطبیق میدهیم. در غیر این صورت برای مشخص شدن ابعاد فضا، اختلاف ارتفاعها و موانع موجود در کف فضا اقدام به اندازهگیری با متر و تهیه کروکی از فضا میکنیم. متناسب با اندازههای به دست آمده از نقشههای اجرایی و یا کروکی تهیه شده از فضا به انتخاب رولهای استاندارد موکت با عرضهای 2 ، 3 و 4 متری اقدام مینماییم.
2- انتخاب موکت در نهایت متناسب با کاربری فضا و خواستههای کارفرما و میزان بودجۀ کارفرما صورت میگیرد.
تجربه و دانش (صفحه 221 کتاب درسی)
اندازهگیری کارگاه اجرای کفپوش موکتی
- پس از آگاهی از نظرات کارفرما و انتخاب نوع موکت مصرفی با نظر هنرآموز کلاس و مشارکت هنرجویان دیگر گروههای دو یا سه نفر، تشکیل دهید. محل کارگاه نصب موکت را در داخل هنرستان یا منزل یکی از وابستگان و یا یکی از فضاهای عمومی مانند فضاهای مذهبی، فرهنگی را انتخاب و مراحل اندازهگیری از نقطه شروع تا اتمام کار و نیز نحوه اندازهگیری و برآورد میزان موکت برای فضای مورد نظر را در جدولی مشابه با جدول زیر تهیه نمایید و نتایج به دست آمده از محل اندازهگیری کفپوش موکتی را بررسی نمایید.
- نام فضا
- مساحت
- ابعاد فضا
- وضعیت کف موجود
- نحوه برآورد موکت
- نتیجه گیری
- کروکی از فضای مورد رولوه
آمادهسازی بستر کف موکتی
آمادهسازی اتاق برای اجرای موکت در فضاهای مختلف به صورت متفاوت انجام میشود. به دلیل تنوع در کف فضاها، معمولاً هر سطحی به روش خاص خود تمیز و آمادهسازی میشود. ولی در همه شرایط باید اتاق از تمامی اسباب و اثاثیه خالی باشد تا بتوان عملیات را بدون هیچگونه مداخلهای آغاز نمود. کف مبنا برای اجرای کفپوش موکتی باید فاقد هرگونه رطوبت باشد. درصورت لزوم سطح با مصالحی مانند سنگ، سرامیک، سطح بتنی، موزائیک که رطوبت را به سطح موکت نمیرساند، پوشش داده میشود. سطح مصالح باید صاف و عاری از ترک باشد. سطوح دارای درز و ترک باید با مواد درزگیر پرشوند. سطح باید از نظر وجود عناصر اضافی مانند عناصر برنده و برجستگیهایی که در کیفیت نهایی کار خدشه وارد مینمایند مورد بازبینی نهایی قرار گیرد.
تجربه و دانش (صفحه 222 کتاب درسی)
آمادهسازی بستر کف موکتی کارگاه اجرای کفپوش موکتی
- فضایی را که برای نصب موکت انتخاب کردهاید، با دقت بازبینی کنید، ضمن مستندسازی وضع موجود عملیاتی را که باید برای شروع کار انجام شود، مشخص و گزارش نمایید. لوازم اضافی موجود در فضا کدامند؟
- مصالح کفسازی موجود در فضای مورد نظر چیست؟ چه ویژگی دارد؟
- نیازمند به چه نوع آمادهسازی و زیرسازی است؟
- با توجه به فضا میزان و نوع مصالح آن را تعیین نمایید.
- برای اجرای موکت چه محدودیتهای جانبیای مانند لوله آب، کابل برق و... وجود دارند؟
- ابزار و تجهیزاتی که نیاز به باز کردن داشتند، را نام ببرید؟
- نوع تقسیم کار و عملیاتی را که در آمادهسازی کارگاه برای نصب کفپوش موکتی در کارگاه انجام دادهاید، از نقطه شروع تا پایان کاملاً شرح دهید (چند مرحله، میزان مشارکت، نکات ایمنی، .....).
ابزار و وسایل اجرای موکت
1- کاردک:
در مکانهایی که احتمال جرقهزدن وجود دارد به هیچ عنوان استفاده نشود (احتمال آتشسوزی وجود دارد). این وسیله در مواردی به جای قلممو برای پخش چسب بر روی سطح کار مورد استفاده قرار میگیرد.
2- چکش فلزی:
از این وسیله به منظور اتصال مناسب موکت با چسب مورد استفاده قرار میگیرد.
3- سنگ چاقو تیزکن:
این سنگ نوعی سنگ مخصوص است که جهت تیز کردن تیغ موکتبری مورد استفاده قرار میگیرد. این سنگ گرد و خاک تولید نمیکند و تیغه کاتر را خش نمیاندازد.
4- تیغ موکتبری:
وسیلهای به منظور برش موکت در نقاط همپوشانی است. این وسیله معمولاً از دو قسمت اصلی تشکیل شده است: بدنه و تیغه. بدنۀ آن معمولا از جنس فلز و یا پلاستیک و به اندازه تقریبی عرض 25 تا 30 میلیمتر و طول 75 تا 100 میلیمتر و ضخامت 10 تا 15 میلیمتر است. تیغه در اشکال مختلف به صورت چند قسمتی است که هر قسمت پس از مصرف و کند شدن قابل شکستن و جدا کردن است و قسمت بعدی مورد استفاده قرار میگیرد.
5- متر:
جهت اندازهگیری فضا، اندازهگیری طول و عرض موکت برای تهیۀ برش متناسب با فضا، مورد استفاده قرار میگیرد.
6- نوار چسب:
در قسمتهایی مانند لبهها، قرنیزها، پلهها و غیره که موکت اجرا نمیشود و نمیخواهیم به چسب آغشته شود مورد استفاده قرار میگیرد.
7- قلممو:
ابزاری جهت آغشته نمودن سطح کار با چسب است. این قلممو به دلیل در ارتباط بودن با حلال بنزین باید از نوع مویی باشد.
8- چسب موکت:
چسب موکت به منظور اتصال قطعات موکت با کف مورد استفاده قرار میگیرد. حلال این چسب بنزین است، بدین منظور در هنگام استفاده و نگهداری چسب آن را باید از شعله و جرقه دور نگهداشت. در محیط کار تهویه و هواکش مناسب وجود داشته باشد. در هنگام کاربرد از دستکش و ماسک استفاده شود و در صورت تماس با پوست و چشم با آب شسته شود.
برش موکت
پس از انتخاب موکت با توجه به بستر طراحی باید قطعهای مورد نیاز برای برش موکت را مشخص نمود. برای این منظور با توجه به ابعاد پوششدهندگی موکت، محدودههای مورد نیاز برش را مشخص میشود و نسبت به برش آن اقدام مینماییم.
1- ابتدا خطی به عنوان خط مرجع روی کف کشیده میشود. بهتر است فاصله این خط از دیوار مبدا 2 سانتیمتر بیشتر از عرض موکت باشد تا بتوان موکت را کشید و کاملاً صاف و بدون چینخوردگی روی زمین چسباند.
2- معمولاً عرض اتاقها از موکت بیشتر است و برای پوشاندن کل اتاق باید چند قطعه موکت کنار هم چسبانده شود. این امر رایج بوده و بسیار مقرون بهصرفه است زیرا ضایعات ناچیزی خواهد داشت. برای برش موکت به تیغ موکتبری، خط کش فلزی و ابزار علامتزنی مانند ماژیک احتیاج خواهید داشت.
3- برآورد نهایی برای برش موکت با اضافه نمودن مقداری حدود 2 تا 3 سانتیمتر در نقاط همپوشانی (دیوار و موکت) به ابعاد اولیه صورت میگیرد.
|
|
تجربه و دانش (صفحه 224 کتاب درسی)
برش موکت کارگاه اجرای کفپوش موکتی
پس از حضور در کارگاه اجرای کفپوش موکتی، تجربیات به دست آمدۀ خود را در جدولی مشابه جدول زیر درج کرده و با پاسخ به سؤالات زیر نتیجۀ کار خود را ارزیابی نمایید.
- ابزار و تجهیزات مورد نیاز در این مرحله از کار را نام ببرید؟
- نحوه اندازهگذاری فضا برای برش موکت را چگونه انجام دادید؟
- روش درست در دست گرفتن کاتر و زاویه مناسب آن برای برش مناسب چگونه است؟
- تعداد افراد لازم برای انجام این مرحله از کار را بیان نمایید و وظایف هریک را شرح دهید.
- با ضایعات به دست آمده از برش موکت چه کار کردید؟
| قابل استفاده | غیرقابل استفاده | ارزیابی من |
|---|---|---|
| ابعاد رولها | نحوه تعیین فواصل مبنا | ابزار مورد استفاده در این مرحله | نحوه برش و زاویه آن | نتایج به دست آمده |
|---|---|---|---|---|
نصب موکت
1- برای داشتن یک موکت صاف و چسباندن محکم آن، قبل از نصب، ابتدا باید هر گونه گرد و غبار و خاک را به طور کامل از روی زمین پاک کرد؛
2- کف مورد نظر باید کاملاً صاف باشد؛
3- چند دقیقه قبل از چسباندن موکت، سطح پشت آن باید با آب مرطوب شده باشد.
4- دورتادور قسمتی که بر روی آن موکت نصب میگردد ، باید کاملاً با لایۀ نازکی از چسب مخصوص پوشانده شود.
5- پس از آغشته شدن زمین با چسب، نوبت به چسبکاری لبههای موکت میرسد. بدین منظور لبههای موکت را کاملاً به چسب آغشته نموده و سپس موکت را محل خود قرار میدهیم.
6- برای نصب دقیق و محکم موکت بر روی بستر با چکش فلزی به صورت افقی بر روی سطح موکت میکشیم و این کار را تا زمانی ادامه میدهیم، که سطح موکت اتصال کافی و محکمی با کف پیدا کند.
|
|
|
|
تجربه و دانش (صفحه 226 کتاب درسی)
نتایج کار نصب موکت کارگاه اجرای کفپوش موکتی
- روش مصرف چسب موکت را توضیح دهید (مراحل تهیه، به کار بردن آن و شرایط محیط برای استفاده)؟
- چالش و نکات قابل توجه در حین کار را بیان کنید؟
- چگونگی دفع ضایعات را شرح دهید.
- پیشنهادهای خود را برای سهولت و کیفیت بهتر کار به اختصار شرح دهید.
- میزان مشارکت خود را در این مرحله از کار چگونه ارزیابی میکنید؟
پرداخت نهایی گوشهها و همپوشانیها
1- محل قرارگیری قطعات موکت در کنار هم باید به اندازهای محکم باشد، که امکان کنده شدن هیچ یک از آنها و احتمال گیرکردن پای افراد به لبهها وجود نداشته باشد. برای این منظور لبههای موکتها را به مقدار بیشتری از چسب آغشته کرده و در کنار هم بر روی سطح کف به طور محکم بچسبانید. سپس با جسم سنگینی مانند چکش فلزی به آرامی محل درز را ضربه زده یا فشار دهید به این صورت هر دو تکه در کنار هم به خوبی و بدون فاصله قرار میگیرند. در نهایت میزان اضافی موکت را با تیغ موکتبری با دقت ببرید.
2- اضافههای موکت در محلهای اتصال با دیوار، تجهیزات و یا مبلمان با استفاده از تیغ موکتبری به دقت بریده شود.
3- اگر به لحاظ ابعاد و یا شکل اتاقتان مجبور میشوید در بعضی قسمتها از تکه موکتهای کوچکتر استفاده کنید، سعی کنید آنها را برای قسمتهایی در نظر بگیرید که با فرش، لوازم یا مبلمان پوشیده شوند.
|
|
|
|
|
|
تجربه و دانش (صفحه 227 کتاب درسی)
- نتایج کار محلهای همپوشانی موکت در کارگاه اجرای کفپوش موکتی
- نتایج کار محلهای همپوشانی موکت را در جدولی مانند زیر شرح دهد.
| ابزار مورد استفاده | محدودههای همپوشانی | وسعت کار | نحوه کار | تعامل کاری | ارزیابی |
|---|---|---|---|---|---|
پرسش و گفتوگوی گروهی (صفحه 228 کتاب درسی)
پس از انجام کارهای عملی بخش اجرای کفپوش موکتی، نتایج کار را در کلاس ارائه دهید. کارهای همکلاسیها را بررسی و با یکدیگر مقایسه کنید.
- نحوۀ دفع ضایعات را کاملاً شرح دهید.
- میزان مشارکت و کار گروهی خود را چگونه ارزیابی مینمایید؟
- نحوه عملکرد خود در کارگاه را در مقایسه با سایر هنرجویان چگونه ارزیابی میکنید؟
- برای ارتقای بهتر آموزش و یادگیری هنرجویان و مشارکت بیشتر آنها، چه پیشنهادهایی دارید؟
تحلیل و نتیجهگیری (صفحه 228 کتاب درسی)
- تمامی مراحل کار خود را در کارپوشهای تحت عنوان اجرای کفپوش موکتی از مرحلۀ شروع تا پایان به صورت مستند (شامل عکس و متن) تهیه و در کلاس نقد و بررسی کنید و جهت ارائه نهایی آماده کنید.
- استفاده از ابزار و روشهایی که در طول مسیر یادگیری کفپوش موکتی کشف کردهاید را به صورت خلاصه بیان نمایید.
شایستگی دیوارپوش کاغذی
آیا تا به حال پی بردهاید:
سؤال 1- پوشش کاغذی دیوار و سقف دارای چگونه ساختاری میباشد؟
سؤال 2- کاغذهای دیواری دارای چه طرح و نقشهایی هستند؟
سؤال 3- ابزار و تجهیزات برای اجرای پوشش کاغذ دیواری کداماند؟
سؤال 4- اجرای پوششهای کاغذی دیوار و سقف به چه صورت انجام میگیرد؟
استاندارد عملکرد:
پس از اتمام این واحد یادگیری هنرجویان قادر خواهند بود نقشها و جنسهای مورد استفاده در دیوارپوشها و سقفپوشهای کاغذی را بیان نمایند و از تمامی مراحل اجرای پوشش کاغذی سقف و دیوار آگاهی کاملی یافته، آن را به دقت انجام دهند.
دیوارپوش کاغذی
کاغذ دیواری یکی از سنتیترین پوششها جهت تزیین فضای داخلی است. ایدۀ اولیه پوشش دیوارها با کاغذ دیواری توسط چینیها مطرح گردید. همچنین در قرون وسطی پردههای دیوارکوب بر روی دیوارهای سنگی قلعهها آویزان میشدند. بعدها مردم از پارچۀ ساده برای پوشش دیوارها استفاده کردند. با ورود روشهای تهیه کاغذ دیواری در کشورهای اروپایی و گسترش آن در سایر کشورها و افزایش تقاضای کاغذ دیواری، این محصول به عنصری اصلی در تزیینات داخلی فضا مبدل گشت.
تجربه و دانش (صفحه 231 کتاب درسی)
- با یادآوری نمونه سنتی پوششهای دیوار در فضای داخلی شهر یا منطقه خود به تهیۀ جدولی مشابه جدول زیر بپردازید. به گفتوگو در رابطه با معایب و مزایای آنها بپردازید.
- با توجه به پیشینه مختصر گفته شده در رابطه با کاغذ دیواری، آیا مصالح کاغذی دیگری را میشناسید که به طور بومی در گذشته در شهر یا روستای شما اجرا شده باشد و اکنون به دست فراموشی سپرده شده باشد؟ همچنین اگر روش خاصی متداول بوده، آن را بیان کنید.
- نام شهر
- نام روش
- محل اجرا
- جنس
- ابعاد
- طرح و نقش
- نحوۀ اجرا
- کروکی از فضا و دیوارپوش
کاغذ دیواری از یک رویه چاپی چسبیده شده بر روی لایه آستری تشکیل شده است. لایه رویی به عنوان یک سطح تزیینی عمل کرده و به صورت عمودی بر روی دیوار قرار میگیرد. مزایای پوشش کاغذ دیواری را میتوان فراهم آوردن دوام تا قابلیت پنهان کردن نواقص سطح و ارائهٔ نمودی زیبا و تزیینی به فضا نام برد. پوشش کاغذ دیواری در فضاهای داخلی مسکونی بیشتر برای تقویت حس فضایی به کار میرود. پوشش کاغذی به عرضهای 50 و 70 سانتیمتری در بازار عرضه میشوند.
مزایای پوشش کاغذی:
- کاغذ دیواری را میتوان همراه با مواد دیگر به صورت تأثیرگذار در محیطها و دکوراسیونهای سنتی و معاصر به کار برد.
- ترکها و عیبهای دیوار را پوشش میدهد.
- به گرمتر شدن ساختمان در زمستان کمک میکند.
- از نظر دوام و امکان شستوشو نیز، کاغذهای جدید اغلب با روکشی از جنس پلاستیک پوشانده شدهاند و به همین سبب، قابل شستوشو هستند و حتی در اتاق کودکان نیز به راحتی میتوان از آنها استفاده کرد.
|
|
انواع نقشها
نقشهای عمودی
کاغذ دیواری با نقشهای عمودی پرکاربردترین نوع کاغذ دیواری میباشد. در این نوع از کاغذ دیواری، نقشی برای جفت کردن افقی وجود ندارد و کاغذ هر جا که لازم باشد برش زده میشود.
نقشهای مورب
لازم است این نوع نقوش در فاصلۀ یکسانی از سقف و در فواصل منظم، مورب شوند تا از اتلاف کاغذ جلوگیری شود.
نقشهای هندسی
نقشها در این طرحها در فواصل منظم در عرض کاغذ تکرار میشوند. برای اطمینان از همترازی، هنگام اجرا نقشها در ارتفاع مشابه از سقف برش داده میشوند.
نقشهای مخملی
الیافریزی بر روی سطح کاغذ در فرایند تولید آن چسبانده میشود. بسیار تزیینی بوده و بافت نرم آنها تأثیر دیگر مصالح و عناصر به کار برده شده در اتاق را تقویت میکند.
کاغذهای مصور
این سطوح مصورگونه از فناوری چاپ بهره میگیرند تا طرحهای گرافیکی را بر روی سطحی بزرگ نمایش دهند. این تصاویر بر روی کاغذهای شفاف، مات و یا براق چاپ میشوند.
کیفیت کاغذ دیواری براساس جنس کاغذ و لایههای رویی تعیین میشود. کاغذ دیواریها در انواع گوناگونی موجودند. جنس کاغذ دیواری شامل کاغذهای دیواری با الیاف مصنوعی و کاغذ دیواری با الیاف طبیعی میباشد. کاغذ دیواریها، پوششهایی از جنس الیاف پنبه، ابریشم، مواد سلولزی، منسوجات مختلف مصنوعی و طبیعی میباشند. الیاف طبیعی از گیاهان، برگ درختان و یا الیاف نازک چوبپنبۀ درخت بلوط ساخته میشوند. این کاغذ دیواریها آسایش و راحتی را به محیط ارائه میکنند. کاغذ دیواری با الیاف مصنوعی از یک لایۀ زیرین کاغذی و لایۀ رویی از جنس الیاف مصنوعی ساخته شدهاند و در اشکال مختلف: صاف، منقوش و یا طرح برجسته عرضه میگردند. جنس الیاف مصنوعی اغلب کلرید پلی وینیل (PVC) است که در بازار به کاغذ دیواریهای وینیلی نیز شهرت دارند.
|
|
|
|
|
|
تجربه و دانش (صفحه 234 کتاب درسی)
به نظر شما اجرای دیوارپوش کاغذی چه ویژگیهای کارکردی را در فضای مورد اجرا ایجاد میکند؟ با تصور، و یا بازدید از فضایی که دارای کاغذ دیواری است درجدولی مشابه با جدول زیر، به خواستهها پاسخ دهید.
| نوع کاغذ دیواری | رنگ | محل اجرا | میزان پوشانندگی | تأثیر زیباشناسی | تأثیر کارکردی | کیفیت سطح نهایی | ارزیابی من از کار |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
پرسش و گفتوگوی گروهی (صفحه 235 کتاب درسی)
پس از تکمیل جدول، نتایج کار را در کلاس ارائه نمایید، کارهای همکلاسیها را بررسی و با یکدیگر مقایسه کنید. به نظر شما بهترین نمونههای ارائه شده کداماند و وجه تمایز آنها با دیگر کارها در چیست؟
تحلیل و نتیجهگیری (صفحه 235 کتاب درسی)
با توجه به تجارب کلاس و راهنماییهای هنرآموز کلاس، جدول خود را بازبینی و کامل کنید. خلاصه یافتهها و مطالب مفید مطرح شده را سازماندهی کنید و در کارپوشه با قطع 3A جهت ارائه نهایی آماده سازید.
تجربه و دانش (صفحه 235 کتاب درسی)
تهیه آلبوم نمونههای کاغذ دیواری
برای تهیه آلبوم نمونههای کاغذ دیواری گروههای 2 الی 3 نفره تشکیل دهید. سپس به شناسایی شرکتهای تزیینات داخلی و فروشندگان کاغذ دیواری در سطح شهر خود بپردازید. به منظور تکمیل خواستههای مطرح شده و همچنین تهیۀ نمونههای واقعی از پوشش کاغذی به مراکز شناسایی شده مراجعه نمایید. قطعات کاغذ دیواری تهیه شده توسط گروهها با نظر هنرآموز کلاس بر روی پانلی با ابعادی متناسب با تعداد نمونهها با همکاری کلیه هنرجویان نصب شده و در کارگاه اجرای دیوارپوش کاغذی و پوشش سقف کاغذی قرار گیرد. در نهایت اطلاعات به دست آمده از هر نوع کاغذ دیواری و پوشش سقف کاغذی را به همراه تصویر آن در آلبوم به صورت شماتیک و گرافیکی ثبت شود.
- هر کاغذ دیواری را از لحاظ جنس، رنگ، ابعاد، دامنه کاربرد، منطقه مورد مصرف، دوام و پایداری و قیمت آن بررسی نمایید.
رولوه سطح دیوار برای تعیین مقدار کاغذ دیواری
پیش از خرید و اجرای کاغذ دیواری باید فضای مورد نظر را اندازه گیری کرد. مساحت (طول $ \times $ ارتفاع) دیوارهایی را که باید پوشانده شوند را به دست بیاورید و این ارقام را با هم جمع کنید. سپس قسمتهایی را که نباید پوشانده شوند (نظیر درها، پنجرهها، پیشخوانها و دیوارکوبها) از این مساحت کم کنید. به این رقم 10 درصد برای ضایعات، زهوار و جفت کردن نقش اضافه کنید. پس از اندازهگیری دیوار به انتخاب نوع کاغذ دیواری برای سطح مورد نظر خود از نظر بافت، رنگ، جنس و ابعاد میپردازیم.
|
|
تجربه و دانش (صفحه 236 کتاب درسی)
- نتایج کار اندازهگیری کارگاه اجرای کاغذ دیواری
با نظر هنرآموز کلاس و مشارکت استادکارِ پوشش کاغذ دیواری گروههای دو یا سه نفره تشکیل دهید. محل کارگاه نصب کاغذ دیواری را در داخل هنرستان، یا منزل یکی از بستگان و یا یکی از فضاهای عمومی شهر یا منطقه خود انتخاب و شروع به ترسیم کروکی از تک تک دیوارهای فضا نمایید. در نهایت اندازه هریک از دیوارها را با همکاری یکدیگر به دست آورده، جدول زیر را پر نمایید.
| محل دیوار | طول | ارتفاع | مساحت کل | در | مساحت در | پنجره | مساحت پنجره | قرنیز | مساحت قرنیز | مساحت خالص |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| دیوار شمالی | ||||||||||
| دیوار جنوبی | ||||||||||
| دیوار شرقی | ||||||||||
| دیوار غربی |
آمادهسازی کارگاه
پیش از شروع کار نصب کاغذ دیواری باید به تجهیز و آمادهسازی کارگاه پرداخت. بدین منظور کلیۀ لوازم و اثاثیه موجود در محیط کاری را در محلی جمعآوری کرده و روی تمامی وسایل را با پوشش نایلونی میپوشانیم. میز نصب کاغذ دیواری مهمترین وسیله برای این کار است و باید در مکانی قرار گیرد که رفتوآمد و نصب را با اشکال مواجه نکند.
|
|
تجربه و دانش (صفحه 237 کتاب درسی)
- کار آمادهسازی کارگاه دیوارپوش کاغذی
- با توجه به فضای تعیین شده برای اجرای دیوارپوش کاغذی چه عملیاتی برای آمادهسازی کارگاه نیاز میباشد؟ (برای ارائه، جدولی مشابه جدول زیر تهیه نمایید و نکات مطرح شده را در نظر بگیرید).
- به تهیۀ کروکی از محل دپوی مصالح و تجهیزات در فضای کارگاه دیوارپوش کاغذی بپردازید.
- اسباب و اثاثیه که نیاز به خارج کردن دارند
- محل مورد نیاز برای جمعآوری پسماندها
- تعداد افراد مورد نیاز
- جانمایی قرارگیری ابزار و تجهیزات
- مناطق نیاز به محافظت
- تقسیمبندی مناطقکاری
- ارزیابی نهایی کار
ابزار اجرای کاغذ دیواری
برای اجرای عملیات نصب کاغذ دیواری باید از ابزار مناسب با این کار استفاده نمود که شامل تعدادی از ابزار اندازهگیری، ابزار پخشکننده، مسطحکننده و برشدهنده میباشد. که با توجه به شرایط کار در هر مرحلهای از کار از آنها استفاده میشود.
1- کاتر: برای برش کاغذ دیواری به طول مورد نظر و برش نقاط اتصال به دیوار و سقف و حفرههای در و پنجره مورد استفاده قرار میگیرد.
2- متر: برای اندازهگیری فضا و اندازهگیری قطعات برای برش کاربرد دارد.
3- همزن: قطعهای چوبی که به منظور مخلوط کردن چسب با آب استفاده میشود.
4- قلممو: این قلممو از جنس پلاستیکی است و به منظور پخش چسب بر روی سطح دیوار و سقف مورد استفاده قرار میگیرد.
5- دستمال: این وسیله برای تمیز کردن سطوح کاغذ دیواریشده از چسب اضافی کاربرد دارد.
6- سطل مدرج: از این ابزار برای تهیه چسب کاغذ دیواری استفاده میگردد.
7- قیچی: برای برش کاغذ دیواری در ابعاد مورد نظر کاربرد دارد.
8- کاردک پلاستیکی: وسیلهای است که به منظور پخش یکنواخت چسب در پشت کاغذ دیواری و خارج نمودن حبابهای هوا مورد استفاده قرار میگیرد.
9- میز کاغذ دیواری: وسیلهای است که برش کاغذ دیواری بر روی سطح آن انجام میگیرد. تاشو بودن میز کاغذ دیواری حمل آن را آسان نموده است.
10- چسب کاغذ دیواری: چسب کاغذ دیواری، مادهای پودر مانند است و برای استفاده از آن باید با آب مخلوط شود.
روغن الیف: این ماده برای زیرسازی سطح دیوار و سقف مورد استفاده قرار میگیرد و سطح را برای پذیرش چسب کاغذ دیواری آماده میسازد.
کنترل سفتکاری
در این مرحله ابتدا دیوار را بررسی میکنیم. دیوارها از نظر جنس سطوح متفاوت هستند، مانند: سطح نقاشی شده، سطح گچی، سطح کاغذ دیواری قدیمی و... . با توجه به ویژگی هر سطح آن را برای اجرای کاغذ دیواری آماده نموده تا شرایط پذیرش کاغذ دیواری را بر روی خود داشته باشد و اجرا به راحتی انجام گیرد. دیوار مورد اجرا باید فاقد رطوبت، ترکهای عمیق، آثار به جا مانده از میخ و هر عنصر زائد دیگری که کار اجرای دیوارپوش کاغذی را مختل میکند، باشد.
کنترل شاقولی و تراز بودن دیوار
توجه داشته باشید که بیشتر دیوارها کاملاً عمود نیستند. به همین منظور از شاقول استفاده نمایید. ریسمان شاقول را از کنج دیوار به پایین نگه داشته و در پهنای کاغذ دیواری منهای 2 سانتیمتر قرار دهید. این 2 سانتیمتر برای روی هم قرار گرفتن کاغذها و ترازشدن اولیۀ کار است. سپس با مداد از بالا، وسط و پایین چندین علامت روی دیوار بگذارید.
از تراز نیز میتوانید استفاده کنید. بعد از آنکه نشانگر تراز کاملاً در جای اصلی خود قرار گرفت، میتوانید چندین علامت با مداد روی دیوار بکشید و سپس نقاط به دست آمده را به یکدیگر متصل کنید. بعد از محاسبۀ خطوط تا سقف میتوانید پی به زاویۀ تراز ببرید و آن را محاسبه کنید. در صورتی که عدد به دست آمده به طور مثال: یک سانتیمتر باشد، باید بعد از کاستن یک سانتیمتر از طول، دوباره عمل تراز را تکرار نمایید تا اطمینان کامل حاصل شود.
1- برای اینکه کاغذ دیواری به خوبی به دیوار بچسبد، ابتدا دیوارها را بشویید تا چربی و دودۀ آن پاک شود یا به دقت سنباده بزنید.
2- در صورتی که پوشش قبلی یا پوشش جدید از جنس وینیل است، پوشش قبلی را از دیوار جدا کنید و اگر پوشش جدید از جنس کاغذ است، میتوانید کاغذ دیواری غیر وینیل قبلی را نکنید، مشروط بر اینکه کاغذ قبلی همچنان اتصال خود را حفظ کند و لبههای دو کاغذ همچنان چسبندگی خود را حفظ کرده و لبههای دو کاغذ روی هم قرار نگیرند.
تجربه و دانش (صفحه 240 کتاب درسی)
- کار آمادهسازی دیوار مبنا در کارگاه دیوارپوش کاغذی
سطح دیوار کارگاه خود را از لحاظ ویژگی سطح مطلوب برای اجرای دیوارپوش کاغذی بررسی کنید (نکات زیر را در نظر بگیرید).
| نوع دیوار | پوشش سطح دیوار | میزان ترک | رطوبت | موانع روی سطح | ارزیابی من از کار |
|---|---|---|---|---|---|
| دیوار | کد ارتفاعی | تراز | گونیا | شاقولی بودن | ارزیابی من از کار |
|---|---|---|---|---|---|
| شمالی | |||||
| جنوبی | |||||
| شرقی | |||||
| غربی |
آمادهسازی بستر زیرسازی
|
|
|
|
|
مصالح مورد نیاز برای این قسمت از کار با توجه به سطح مبنای دیوار و میزان و وسعت محدودهای که باید تعمیر شود در نظر گرفته میشود. مهمترین مادۀ مورد استفاده در این مرحله بتونه است که به منظور برطرف کردن ترک سطوح میباشد ولی در صورت وجود نم در دیوار نیاز به گچکاری است و باید مصالح و تجهیزات مورد نیاز آن در کارگاه استقرار باشد. آمادهسازی سطح دیوار اقدام اول است. سطح باید صاف و عاری از سوراخها یا شیارها شود. برای پر کردن سوراخها و شیارها از بتونه و کاردک بتونه استفاده کنید. صبر کنید تا بتونه خشک شود و سپس آن را سنباده بزنید. پس از آن، روی دیوار یک دست آهار بزنید. آهار معمولاً همان چسب رقیق شدۀ کاغذ دیواری است اما گاهی از مواد خاصی استفاده میشود. این لایۀ آهار را به سادگی با قلممو روی دیوار بزنید و اجازه بدهید تا خشک شود. پس از خشک شدن، سوراخهای سطح دیوار را مسدود میکنند. این لایه کمک میکند تا کاغذ دیواری به نحو مناسبی به سطح مورد نظر بچسبد. اگر به سطح دیوار آهار زده نشود، مقدار زیادی از چسب را جذب میکند و دیوار به طور یکنواخت خشک نخواهد شد به علاوه، کاغذ دیواری کاملاً نمیچسبد و حبابهای هوا زیر آن ایجاد میشود.
|
|
|
|
تجربه و دانش (صفحه 242 کتاب درسی)
کار اجرای بستر زیرسازی کارگاه دیوارپوش کاغذی
- روش مورد استفاده برای آمادهسازی دیوار مبنا را بیان نمایید؟
- ابزار و تجهیزات مورد استفاده در این مرحله از کار را نام ببرید؟
- میزان مشارکت و فعالیت گروهی خود را چگونه ارزیابی میکنید؟
- نکات ایمنی و بهداشتی که در اجرای این مرحله رعایت کردید را شرح دهید.
نصب کاغذ دیواری
1- نخستین کار برنامهریزی برای تطبیق نقشهای کاغذ دیواری است.
2- برای اینکه خطا به حداقل برسد، همیشه کار را از جایی که دید کمتری دارد شروع میکنیم. برای نمونه از زاویه دیوار و یا کنار در یا پنجره، یعنی جایی که نقش ناهماهنگ، امتداد کوتاهتری، حتی تنها چندین سانتیمتراز ارتفاع دیوار را میپوشاند.
3- نصب اولین تکه کاغذ دیواری بیشترین اهمیت را دارد، زیرا با نصب آن، تکلیف تکههای بعدی تعیین میشود. اگر تکۀ اول کاملاً عمودی قرار نگیرد، باقی تکهها از تراز خارج خواهند شد و خطای اولیه بیشتر و بیشتر به چشم خواهد آمد.
4- برای ایجاد یک راستای واقعاً عمودی (شاقولی)، از شاقول یا از تراز استفاده کنید.
5- اگر نقطه شروع زاویه دیوار است، کاغذ دیواری را کنج دیوار قرار داده و اطراف آن را به خوبی فشار دهید. دو تکه اول کاغذ دیواری را به گونهای بچینید که نقش روی آنها با هم مطابقت داشته باشد. هر تکه باید چند سانتیمتر بلندتر از ارتفاع دیوار باشد.
هنگام نصب کاغذ در اطراف درها و پنجرهها همیشه طول کاغذ را 1 تا 2 سانتیمتر بلندتر بگیرید و همین مقدار را برای عرض کاغذ نیز در نظر بگیرید. به خاطر داشته باشید که این 2 سانتی متر باید در محل شروع کار قرار داده شود. در محل تقاطع گوشه پنجره یا در، یک برش اریب در گوشه کاغذ بزنید. این 1 تا 2 سانتیمتر تا میشود و به شما اجازه میدهد کاغذ را محکم در اطراف دیوار یا چهارچوب اطراف در یا پنجره بچسبانید. استفاده از کاردک بتونه برای بریدن لبهها، به کار شما ظاهر حرفهای میدهد.
|
|
|
|
6- چسب مخصوص کاغذ دیواری را آماده کنید. اکنون کاغذ دیواریها را براساس طول دیوارها به علاوه ده سانتیمتر اضافی برش دهید. برش کاغذ دیواریها حتماً باید روی میز مخصوص انجام شود. اگر از کاغذ دیواریهای طرحدار استفاده میکنید، طول طرح مورد نظر را به اندازۀ طول دیوار و ده سانتیمتر اضافه در نظر بگیرید. پس از محاسبه طول برش اولیه، روی میز کار را با مداد علامتگذاری نموده و بقیۀ برشها را نیز بر همین روال انجام دهید.
7- اکنون رول کاغذ دیواریها را روی میز باز کنید. از یک لبۀ میز برای تراز نگهداشتن کاغذ دیواریها استفاده نموده و بعد از قرار گرفتن کاغذ روی نقطۀ میزان، برش را توسط کاتر و یا قیچی یا دستگاه مخصوص برش کاغذ دیواری انجام دهید.
8- بعد از برش کاغذ دیواریها، اکنون آنها را به ترتیب برگردانده و پشت آنها را به وسیله قلممو به چسب آغشته نمایید. برای چسب زدن، قلممو را از وسط کاغذ دیواری به سمت کنارهها بکشید، به طوری که لبههای کناری را آغشته نکند. در غیر این صورت چسب به زیر کاغذها نفوذ کرده و عمل نصب را با مشکل مواجه خواهد نمود.
9- اکنون باید کاغذ دیواریهای چسب خورده را از سمت پشت که به چسب آغشته شدهاند روی یکدیگر قرار دهید تا برای انتقال آماده باشند. برای این کار ابتدا از لبه بالا تا دو سوم طول کاغذ آن را روی هم چسبانده و سپس از سمت پایین، یک سوم بقیه را بچسبانید. دقت کنید که کاغذها چروک نشوند.
10- یک کاردک و یک قیچی در جیب خود قرار دهید و با اولین قطعۀ کاغذ دیواری از نردبان بالا بروید. کاغذ دیواری را آهسته باز کرده و از قسمت بالا به حالت تراز نگه دارید. اجازه دهید تا کاغذ دیواری به حالت آویزان و رو به پایین قرار بگیرد، سپس به آهستگی با کاردک از بالا به سمت پایین روی آن را بکشید. جهت حرکت دست خود را تغییر داده و از وسط کاغذ دیواری به طرف دیوار این عمل را تکرار نمایید.
11- روی لبههای کاغذ دیواریها باید به وسیلۀ کاردک پلاستیکی مخصوص محکم کشیده شوند تا اینکه به علت کم بودن چسبها در این ناحیه، کاغذها از دیوار جدا نگردند. محل اتصال کاغذ دیواری با سقف را باید کمی اضافه اندازهگیری نمایید. سپس با قیچی خطی روی کاغذ در کنج دیوار کشیده و از روی خط قیچی کاغذ را برش دهید.
تجربه و دانش (صفحه 244 کتاب درسی)
کار اجرای کاغذ دیواری کارگاه دیوارپوش کاغذی
1- عملیات نصب کاغذ دیواری در فضا از کدام نقطه شروع میشود؟
2- مراحل انجام عملیات کاغذ دیواری را به چند بخش تقسیم میکنید؟ (دستهبندی نمایید و ابزار و تجهیزات هر مرحله را نام ببرید).
3- تعداد نیروی انسانی مورد نیاز برای اجرای یک دیوار از فضای کلاس خود را چند نفر برآورد میکنید؟ وظایف هر فرد شامل چه کارهایی است؟
4- کاغذ دیواری لبۀ درها و پنجرهها به چه صورت اجرا میشود؟
پرداخت نهایی دیوارپوش کاغذی
1- هنگام رسیدن به زاویۀ کنج دیوارها نباید به سرعت کاغذها را کنار یکدیگر چسباند، زیرا امکان ایجاد چروک بسیار زیاد خواهد بود.
2- قسمتهای برآمده دیوار و یا طاقچهها را باید یک سانتیمتر اضافه محاسبه کنید و برش دهید.
3- اگر متوجه شدید که بعضی از نقاط فاقد چسب هستند، باید با ظرافت چسب را فقط زیر کاغذ دیواری قرار دهید. در غیر این صورت پس از خشک شدن روی کاغذ دیواریها به زردی خواهند گرایید.
4- بعد از آنکه لبه قطعهی مجاور را به دقت تراز نمودید، اکنون میتوانید لبههای اضافی را برش داده و کنار یکدیگر به دقت بچسبانید. کاغذ دیواریهای بالای پنجرهها و دربها را نیز با همین روش بچسبانید.
5- قسمتهای برآمده دیوار و یا طاقچهها را باید یک سانتیمتر اضافه محاسبه کنید و برش دهید.
6- نقاط مشکلساز مانند جای پریزهای برق را باید ابتدا با کاغذ دیواری پوشش داده و سپس در محل مورد نظر برش ضربدری دهید. اکنون باید محل پیرامون آنها را علامتگذاری کرده و برش اصلی را انجام دهید.
7- کاغذ دیواریهای دیگر نقاط خاص مانند لولههای گاز و یا آب را باید تا انتهای آنها نصب کرده و در نهایت اطراف آنها را برش دهید.
8- اگر مشاهده کردید زیر قسمتی از کاغذ دیواری حباب هوا وجود دارد، ابتدا باید در آن قسمت باکمک یک کاتر، دوبرش به شکل ضربدر ایجاد کنید و به آرامی کاغذ دیواری را از قسمت برشخورده برگردانید. سپس با استفاده از یک قلمموی کوچک، مقداری چسب بر دیوار زیرین کاغذ دیواری بمالید و به آرامی و با دقت کاغذ دیواری برگردانده شده را سر جای خود روی دیوار بخوابانید تا بچسبد.
9- اگر پس از نصب کاغذ دیواری مشاهده گردید که یک قسمت از کاغذ دیواری صدمه دیده است، به این طریق عمل کنید ابتدا با دقت قسمت آسیبدیده را از کاغذ دیواری جدا کنید. سپس از کاغذ دیواری اضافهای که باقیمانده، قسمتی را ببرید که طرح و الگوی روی آن با قسمتی که جدا کردهاید مشابه است، سپس پشت آن را آغشته به چسب کنید و با دقت، دقیقاً همان قسمت که جدا کردهاید بچسبانید.
|
|
تجربه و دانش (صفحه 246 کتاب درسی)
نحوۀ دفع ضایعات در کارگاه اجرای دیوارپوش کاغذی
- اگر متوجه شدید که بعضی از نقاط کار فاقد چسب هستند باید چه کار کنید؟
- نقاط مشکلساز مانند جای پریزهای برق را باید چگونه اجرا نمود؟
- در کار اجرا شدۀ شما در کارگاه چه مسائلی بعد از اجرا به وجود آمد؟
- نحوۀ برطرف کردن اشکالات موجود در کار اجرایی خود را به اختصار شرح دهید.
پرسش و گفتوگوی گروهی (صفحه 246 کتاب درسی)
- آموختهها و دانشی را که کسب کردهاید، به عنوان مجری دیوارپوش کاغذی، چگونه ارزیابی میکنید.
- نقاط مثبت و منفی در زمان آموزش و یادگیری را بیان نمایید.
- روشهای جدید و متفاوت برای انجام هریک از مراحل گفته شده را بیان کنید.
- میزان مشارکت و تعامل شما با هنرآموز، استادکار و دیگر هنرجویان چگونه بوده است؟
- برای ارتقاء آموزهها و یادگیری اجرای دیوارپوش کاغذی برای هنرجویان در آینده چه پیشنهادی دارید؟
- میزان توجه به نکات ایمنی، بهداشتی و زیست محیطی در کار خود را بیان نمایید.
تحلیل و نتیجهگیری (صفحه 246 کتاب درسی)
- تمامی مراحل کار خود را در کارپوشهای تحت عنوان اجرای دیوار پوش کاغذی از مرحلۀ شروع، مرحله به مرحله تا پایان به صورت مستند (شامل عکس و متن) تهیه و در کلاس نقد و بررسی کنید و جهت ارائه نهایی آماده کنید.
- استفاده از ابزار و روشهایی که در طول مسیر یادگیری اجرای دیوارپوش کاغذی کشف کردهاید را به صورت خلاصه بیان نمایید.
پوشش سقف کاغذی
استفاده از پوشش کاغذی یک روش متعارف برای تزیین فضاهای داخلی خانه است. ایجاد پوشش کاغذی روی سقف یک ایدۀ بسیار محبوب و جدید است. یک جایگزین بسیار خوب برای سقف خانهها، پوشش سقف کاغذی است. پوشش سقف کاغذی معمولاً به رنگ سفید گچی است و طرحهای برجستهای دارد که نقش و نگار ملایمی را در خود جای داده است. نصب پوشش سقف کاغذی به مراتب از رنگ کردن سقف سادهتر است و به سرعت و بدون جابهجایی لوازم اتاق انجام میشود.
تجربه و دانش (صفحه 248 کتاب درسی)
- در معماری سنتی منطقه و شهر شما از کدام پوشش سنتی برای پوشش سقف استفاده میشده است؟ به شرح ویژگی و مشخصههای آن بپردازید. هماینک از کدام یک از آنها استفاده میشود و کدام یک به دست فراموشی سپرده شده است؟ دلایل آن را بررسی کنید و به صورت گزارش یک صفحهای در کلاس ارائه دهید.
- به نظر شما چه مکانهایی مناسب برای اجرای پوشش سقف کاغذی است؟ (همراه با ذکر دلیل)
- با یادآوری فضاهایی که پوشش سقف کاغذی در آن اجرا شده است، به سؤالات زیر پاسخ دهید.
| نام فضا | نوع پوشش | جنس | رنگ | طرح | روش اجرا | ارزیابی |
|---|---|---|---|---|---|---|
اندازهگیری سقف
برای اندازهگیری سقف به منظور اجرای پوشش کاغذی، یا به نقشههای اجرایی ساختمان مراجعه نموده و یا فضای کف اتاق مورد نظر را اندازهگیری نموده و کروکی از فضا تهیه میکنیم. سپس موانعی مانند تیرهای نمایان سقف، رابیتسکاریها، ابزار و دیگر موانع سقف را مشخص نموده و از ابعاد کلی سقف کم میکنیم. مساحتی را که هر رول کاغذی پوشش میدهد را از فروشنده کاغذ جویا میشویم. مساحت به دست آمده برای سقف را بر مساحت یک رول کاغذ دیواری تقسیم میکنیم. عدد به دست آمده را به بالا گرد میکنیم به طوری که یک عدد صحیح به دست میآید.
تجربه و دانش (صفحه 249 کتاب درسی)
نتایج کار اندازهگیری سقف در کارگاه اجرای پوشش سقف کاغذی
- فضای کارگاه مورد عملیات اجرا را در نظر بگیرید. شروع به ترسیم کروکی از فضای کف اتاق کنید. در نهایت اندازه هریک را با همکاری یکدیگر به دست آورده، جدول زیر را پر نمایید.
| نام فضا | طول | عرض | مساحت | موانع موجود در سقف | مساحت موانع موجود در سقف | مقدار رول مورد نیاز |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
آمادهسازی کارگاه
ابزار و تجهیزات مورد نیاز برای اجرای پوشش سقف کاغذی همانند دیوار پوشش کاغذی میباشد با این تفاوت که چون تمامی مراحل کار در ارتفاع انجام میشود، به نردبان و سکو در تمام طول اجرا و همچنین رولر با دسته بلند به منظور پرداخت راحتتر کار نیازمند هستید.
|
|
کنترل بسترکار و تأسیسات
سقف قبل از اجرای پوشش کاغذی نیاز به کنترل و بررسی دارد. معایب موجود در سقف شامل موجدار بودن سقف، ترک سقف، رطوبت در سقف و طبله کردن است. به این عوامل پیش از زیرسازی باید توجه کرد و برای هرسطحی به اعمال عملیات زیرسازی مناسب با آن سطح اقدام نمود، همچنین تطبیق ابعاد فضا با نقشههای اجرایی عملیات دیگری است که در مرحلۀ نخست انجام میگیرد. کلیۀ تجهیزات برقی و مکانیکی قبل از عملیات اجرای پوشش سقف کاغذی را باید جمعآوری نمود، تا بستر مناسبی برای اجرای پوشش فراهم گردد.
تجربه و دانش (صفحه 250 کتاب درسی)
نتایج کار کنترل سقف مبنا در کارگاه اجرای پوشش سقف کاغذی
- با توجه به فضای مورد عملیات اجرا به سؤالات زیر پاسخ دهید.
- ویژگی سقف مبنا را ارزیابی کرده و نوع و میزان آسیب وارده بر آن را بیان نمایید.
| نام سقف فضا | نوع پوشش | عیبها | ارزیابی من از سقف مبنا |
|---|---|---|---|
مصالح زیرسازی و روش اجرای آن
مصالح مورد نیاز برای زیرسازی پوشش کاغذی متناسب با نوع عیبهای سقف متفاوت است.
- رطوبت: چنانچه بخشی از سطح نمدار باشد، بر طرف کردن منشأ رطوبت ضروری است و باید صبر کنید تا آن قسمت کاملاً خشک شود؛
- سقف گچی: اگر سقفها تا به حال نقاشی نشدهاند و پوشش دیوار گچ خام است، باید یک دست روغن پرایمر (روغن الیف) روی سطح اجرا شود.
- سوراخ، شکستگی، ترک و ناصافی: پیش از اجرا، تمامی این عیوب را باید با گچ یا بتونه اصلاح کرد.
تجربه و دانش (صفحه 251 کتاب درسی)
نتایج کار زیرسازی سقف مبنا در کارگاه پوشش سقف کاغذی
- فضاهای کارگاه خود را در نظر بگیرید و جدول زیر را تکمیل نمایید.
- آیا کار اجرای زیرسازی را با دقت و کیفیت مورد انتظار انجام دادید؟
| نام سقف فضا | نوع پوشش | عیبها | روش رفع | نوع و میزان مصالح | مراحل اجرا | ارزیابی من از زیرسازی سقف مبنا |
|---|---|---|---|---|---|---|
مقدار و نوع مصالح اجرای پوشش سقف کاغذی
مصالح مورد نیاز برای نصب پوشش سقف کاغذی از دو جزء چسباننده: شامل چسب کاغذ دیواری، آب و عنصر پوششدهنده پوشش کاغذی میباشد. مرحله نخست محاسبۀ مقدار پوشش کاغذی است که در صفحات پیشین بیان شد. مقدار چسب مورد نیار برای پوشش کاغذی متناسب با مساحت مورد پوشش، حجم و شرایط مصرف چسب تهیه شده میباشد که کارخانه سازنده آن را بیان مینماید. اطمینان حاصل کنید که پوشش کاغذی خریداری شده بیش از حد سنگین و یا سبک نباشد. پوشش کاغذی سنگین برای شما در مواقع نصب، جلوی حرکت راحت را گرفته و چندان قابل کنترل نیست. پوشش سبک هم موقع نصب ممکن است پاره شود.
|
|
برش و نصب پوشش سقف کاغذی
1- ایجاد محدوده برش: با مداد بر روی پوشش کاغذی علامت بزنید و عرض هر قسمت از پوشش کاغذی را از 5/08 سانتیمتر کم کنید.
2- برش: طول سقف را اندازه بگیرید و با 7/62 سانتیمتر جمع کنید. اگر پوشش کاغذی شما مربع یا مستطیل کامل نیست شما نیاز به این اندازهگیری دارید.
3- خیساندن و چسباندن: قبل از هرکاری احتیاج است که شما پوشش کاغذی را بخیسانید. در مرحله بعدی چسب را مخلوط کنید و آن قسمت از پوشش کاغذی را که قرار است به سقف بچسبد آغشته به چسب نمایید.
قبل از نصب پوشش کاغذی صبر کنید، زیرا باید آب و چسب به خورد کاغذ برود؛
4- نردبان خود را در محلی مناسب قرار دهید که امکان دسترسی به سقف وجود داشته باشد و با یک دست هم پوشش کاغذی را نگه دارید؛
5- همکار شما باید روی زمین بایستد و قسمت عمدهای از پوشش کاغذی را در دست بگیرد او باید طوری بتواند مانور دهد که شما بتوانید راحت کاغذ را بچسبانید.
6- از گوشه شروع کنید از جایی که دیوار تمام میشود پوشش کاغذ را بچسبانید و تا آنجایی که از قبل علامت زدهاید ببرید و قسمت اضافه را قیچی کنید تا زیباتر شود؛
7- در امتداد طول دیوار حرکت کنید تا همکار شما بتواند با راحتی بیشتری کار نصب را انجام دهد؛
8- خیساندن و چسباندن و تمام مراحل نصب را در هر قسمت تکرار کنید.
|
|
تجربه و دانش (صفحه 253 کتاب درسی)
نتایج کار اجرای پوشش سقف کاغذی
- ابزار و تجهیزات این مرحله را نام ببرید؟
- نحوه برش و چسبزنی پوشش سقف کاغذی را بیان نمایید.
- چه تعداد افراد برای اجرای پوشش سقف کاغذی مورد نیاز است؟
- لباس کار مناسب در این مرحله چیست؟
پرداخت نهایی پوشش سقف کاغذی
1- پس از نصب پوشش سقف کاغذی با یک غلتک یا کاردک پلاستیکی لبههای پوشش کاغذی را بکشید تا جایی که کاملاً صاف شود. این کار باعث میشود تا پوشش کاغذی فرم بگیرد و خودش را نشان دهد؛
2- روی لبههای پوشش کاغذی باید به وسیله غلتک کوچک مخصوص محکم کشیده شود تا به علت کم بودن چسبها در این ناحیه، پوشش کاغذی از سقف جدا نشود؛
3- طوری انتهای پوشش کاغذی را قیچی کنید که دو لبه از سقف و دیوار روی هم قرار بگیرد. اگر میخواهید بعداً روی دیواره را هم کاغذ کنید، شما میتوانید از این مرحله صرف نظر کنید؛
4- برای جلوگیری از پیچ خوردن و باز شدن درزها با یک غلتک روی آنها را بکشید؛
5- اگر مشاهده کردید زیر قسمتی از پوشش کاغذی حباب هوا وجود دارد، ابتدا باید در آن قسمت با کمک یک کاتر، دو برش به شکل ضربدری ایجاد کنید و پوشش کاغذی از قسمت برشخورده را به آرامی برگردانید، سپس با استفاده از یک قلمموی کوچک، مقداری چسب بر سقف زیرین بمالید و به آرامی و با دقت پوشش کاغذی برگردانده شده را سرجای خود روی سقف بخوابانید تا بچسبد؛
6- اگر پس از نصب پوشش کاغذی مشاهده کردید که یک قسمت از کاغذ دیواری صدمه دیده است، ابتدا با دقت قسمت آسیبدیده را از پوشش کاغذی سقف جدا کنید، سپس از پوشش کاغذی اضافه مانده، قسمتی را ببرید که طرح و الگوی روی آن با قسمتی که جدا کردهاید مشابه باشد پس از آن پشت آن را آغشته به چسب کنید و با دقت، همان قسمتی را که جدا کردهاید بچسبانید.
|
|
|
|
پرسش و گفتوگوی گروهی (صفحه 255 کتاب درسی)
- با توجه به مراحل و نکات فنی و ایمنی بیان شده، کار خود را در کارگاه شرح داده، آن را ارزیابی نمایید.
- میزان مشارکت و همکاری و اهمیت کار گروهی را در هریک از مراحل شرح دهید.
- ابزار و روشهایی که در مسیر کار آنها را کشف کردهاید، بیان نمایید.
- شما زمان لازم برای تبحر در این حرفه را برای خود چگونه ارزیابی میکنید.
تحلیل و نتیجهگیری (صفحه 255 کتاب درسی)
- تمامی مراحل کار خود را در کارپوشهای تحت عنوان اجرای پوشش کاغذی سقف از مرحله شروع تا پایان به صورت مستند (شامل عکس و متن) تهیه و در کلاس نقد و بررسی کنید و جهت ارائه نهایی آماده کنید.
- استفاده از ابزار و روشهایی که در طول مسیر یادگیری اجرای پوشش سقف کاغذی کشف کردهاید را به صورت خلاصه بیان نمایید.









