درسنامه آموزشی پیام های آسمان هفتم
درس سوم: تلخ یا شیرین
زیرک
بر روی تخت گران قیمت قصر نشسته بود و به حادثههای عجیب امروز فکر میکرد:
«این دیگر چه رسمی است؟ چرا مردم شهر همگی در مقابل دروازهٔ شهر جمع شده بودند؟
چرا تا مرا دیدند، به طرفم دویدند؟ چرا مرا روی شانههایشان نشاندند و به قصر آوردند؟ مگر این شهر حاکم و فرمانروا ندارد؟ شاید مرا با شخص دیگری اشتباه گرفتهاند!...»
همه چیز برایش مثل یک رؤیا بود. نمیتوانست باور کند؛ صبح وقتی برای اوّلین بار وارد این شهر میشد، مسافری تنها و خسته بود و امشب، سلطان مردم این سرزمین!
روزها یکییکی میآمدند و میرفتند، ولی کسی به پرسشهای پادشاه جواب درستی نمیداد. این رفتار مرموز اطرافیان، او را بیشتر نگران میکرد، تا اینکه روزی... .
مخفیانه لباس مردم عادی شهر را پوشید و از قصر بیرون رفت.
همین طور که قدم زنان به اطراف نگاه میکرد، از بازار شلوغ شهر سر درآورد. در شلوغی و سر و صدای بازار، هرکس مشغول کاری بود. با کنجکاوی به اطراف نگاه میکرد که ناگهان گرمی دستی را روی شانههایش احساس کرد. سر جایش میخ کوب شد. سرش را که برگرداند پیرمرد مهربانی را دید.
- «جناب سلطان! شما اکنون باید در قصر باشید. با این سر و وضع در بازار چه میکنید؟!»
دست و پایش را گم کرد. نمیدانست چه جوابی بدهد. پیرمرد او را شناخته بود. بریده بریده گفت: میخواستم، میخواستم، آخر میدانید ... .
پیرمرد لبخندی زد و گفت: از روز اوّل هم معلوم بود که آدم زیرکی هستید. حتماً میخواهید بدانید در این شهر چه خبر است و علت رفتار عجیب مردم این شهر چیست. حالا خوب گوش کنید تا من برایتان توضیح دهم:
مردم این شهر طبق رسم قدیمی، در روز معینی کنار دروازهٔ شهر جمع میشوند. آنان اوّلین کسی که وارد شهر میشود را به دوش میگیرند و او را به عنوان پادشاه خود انتخاب میکنند. آنها تا یک سال، به تمام دستورات پادشاه عمل میکنند و فرمانبردار او هستند، سال بعد دوباره همگی در کنار دروازهٔ شهر جمع میشوند. بنابراین، هیچ پادشاهی در این شهر نمیتواند بیشتر از یک سال بر مردم حکومت کند.
- پس تکلیف پادشاه قبلی چه میشود؟
- او را بر کشتی سوار میکنند و به جزیرهای میبرند و در آنجا میگذارند.
- میدانی آن جزیره کجاست؟
- من این موضوع را به پادشاهان پیشین نیز گفتم، ولی آنان توجهی نکردند. اگر شما بخواهید، من نشانی آن جزیره را به شما خواهم داد... .
آن شب تا نزدیک صبح در قصر قدم میزد و فکر میکرد:
میتوانم تا سال بعد در این قصر در کمال آسایش زندگی کنم و از حکومت لذت ببرم. الان همه چیز شهر در اختیار من است. اصلاً دلیلی ندارد با فکر کردن به آینده، خودم را ناراحت کنم ... . اما فقط یک سال؟! بعد از آن چه کار کنم؟ اگر بخواهم این یک سال را به خوشگذرانی بپردازم، در آن جزیره بدون آب و غذا، بدون خانه و سر پناه، چگونه زندگی کنم؟
انتخاب سختی بود. آسایش یک ساله و رنج همیشگی یا یک سال زحمت و در عوض، راحتی همیشگی؟
بالاخره نزدیک صبح تصمیمش را گرفت.
از فردای آن روز، در کنار رسیدگی به کارهای مردم و تلاش صادقانه برای حل مشکلات آنان، با راهنماییهای پیرمرد دانا، چند دوست قابل اعتماد پیدا کرد و برنامهاش را برای آنان توضیح داد. او تمام هدایایی را که مردم شهر میآوردند، به دوستان نزدیکش میداد تا با آنها برایش مصالح ساختمانی، نهالهای درختان و گلّههای گوسفند خریداری کنند. او هیچ چیز از اموالش را در قصر نگه نمیداشت.
از آن پس هر چند روز یکبار، بدون اینکه کسی خبردار شود، یک کشتی از ساحل شهر به جزیره میرفت و مصالح ساختمانی، نهالهای درختان و گلّههای گوسفندان را با خود به آنجا میبُرد. کشاورزان و کارگران مورد اعتماد پادشاه نیز هر روز به همراه خدمتکاران نزدیک وی به جزیره میرفتند و... .
همه چیز طبق برنامه پیش میرفت تا اینکه یک شب:
نیمههای شب ناگهان احساس کرد نمیتواند دستانش را حرکت دهد. چشمانش را که باز کرد با صحنهٔ عجیبی روبهرو شد. نگهبانان قصر دست و پای سلطان را بسته بودند و میخواستند او را با خودشان ببرند.
- ببخشید جناب سلطان! دورهٔ یک ساله حکومت شما به پایان رسیده است و شما همین حالا باید به همراه ما بیایید.
- کمی به من فرصت بدهید تا آماده شوم.
- متأسفانه چنین چیزی ممکن نیست.
- پس لااقل بگذارید وسایل شخصیام را بردارم ... .
- خیلی متأسفم! ما چنین اجازهای نداریم. دورهٔ حکومت شما تمام شده و ما باید شما را در هر حالی که باشید به همراه خود ببریم.
وقتی او را از در قصر بیرون میبردند، در میان جمعیت انبوهی که آمده بودند تا برای آخرین بار پادشاه را ببینند، چشمش به پیرمرد دلسوز و دانا افتاد که با رضایت به او نگاه میکرد.
همین که کشتی به جزیره رسید، مأموران، سلطان را نزدیک ساحل به آب انداختند و بازگشتند. آنها نمیدانستند که عدّهٔ زیادی در جزیره منتظر ورود دوست عزیزشان، یعنی پادشاه هستند و قصر بزرگ و زیبای او را که در میان باغی قرار داشت برای آمدنش آراستهاند.
سالها بعد، مردم آن شهر بزرگ از دریانوردان میشنیدند که در وسط دریا شهری زیبا و بینظیر هست که...
فعّالیت کلاسی (صفحۀ 42 کتاب درسی)
الف) به نظر شما اگر پادشاه زیرک به جای کار و زحمت یک ساله، خوشگذرانی و زندگی راحت در قصر را انتخاب میکرد، چه سرانجامی در انتظار او میبود؟
همانند پادشاهان قدیم، پس از یک سال باید به جزیرهای منتقل میشد که هیچ اثری از رفاه و آسایش در آن وجود نداشت و باید به سختی روزگار میگذراند.
ب) اگر کمی فکر کنیم در مییابیم که داستان زیرک شباهتهای زیادی با زندگی خود ما در دنیا دارد. این شباهتها را پیدا کنید و مانند نمونه، جاهای خالی زیر را پر کنید.
1- زیرک که اوّلین باربه آن شهرآمده بود، به راهنمایی نیاز داشت.
ما نیز که تنها یک بار به این دنیا میآییم، برای خوشبختی نیازمند راهنمایی پیامبران هستیم.
2- او میتوانست تمام وقتش را به استراحت در قصر بپردازد.
ما نیز ممکن است بتوانیم تمام طول عمر خویش را به سرگرمی و خوش گذرانی بگذرانیم.
3- زمان پادشاهیاش خیلی زود سپری شد.
زمان زندگی ما نیز کوتاه است و زود به سر میآید.
4- گمان نمیکرد که نگهبانان ناگهان نیمه شب به سراغش بیایند.
ما نیز گمان نمیکنیم که مرگ هر لحظه، ممکن است به سراغ ما بیایید.
5- نگهبانان هنگام رفتن به او اجازۀ هیچ کاری را ندادند.
به هنگام رفتن ما نیز امکان انجام هیچ کاری را نداریم.
6- او در آن جزیرۀ زیبا در جایی زندگی میکرد که خودش ساخته بود.
ما نیز در آن دنیا میتوانیم با اعمالی که در این دنیا به عنوان توشه برای خود برمیداریم، با راحتی و سعادت زندگی کنیم.
7- اگر زیرک وارد این شهر نمیشد، هرگز نمیتوانست روزی پادشاه جزیرۀ زیبا و ساکنان آن شود.
ما نیز اگر به این دنیا نمیآمدیم، هرگز نمیتوانستیم سعادت جهان آخرت را به دست آوریم.
سایر شباهتها را با مشورت دوستان و راهنمایی معلمتان بنویسید.
.........................................................................
........................................................................
سرانجام زندگی
باتوجه به شباهتهای فراوانی که میان زندگی ما و زیرک وجود دارد، میتوان گفت: این داستان تنها یک قهرمان ندارد؛ بلکه هر کدام از ما میتوانیم نقش این پادشاه را در زندگی خود بازی کنیم.
همانگونه که خواندیم حالت پادشاهان مختلف در هنگام رفتن از شهر به سوی جزیره، با یکدیگر متفاوت بود. وضعیت ما انسانها نیز در هنگام رفتن از این دنیا با انسانهای دیگر متفاوت است.
خداوند حکیم در قرآن میفرماید:
و در جای دیگری از قرآن کریم میفرماید:
به مفهوم این دو آیه توجه کنید. از مقایسهٔ این دو آیه چه نتیجهای میگیرید؟
کسانی که در زندگی خود به خدا و پیامبرانش ایمان دارند و به فکر زندگی پس از مرگ هستند، مانند پادشاه زیرکاند که رفتن از شهر، هیچ ترسی برایش نداشت؛ چرا که میدانند در زندگی جدید خود نیز در آرامش و راحتی به سر خواهند برد.
اما کافران و بدکارانی که تمام زندگی خود را به خوشگذرانی و تفریح در دنیا میپردازند و برای سفر خود توشهای آماده نمیکنند، اصلاً دوست ندارند از این دنیا بروند؛ زیرا میدانند مرگ برای آنها به معنای پایان خوشیها و سر آغاز سختیهاست.
اکنون این پرسش باقی میماند که ما باید در دنیا چه کارهایی انجام دهیم تا هنگام سفر به جهان آخرت با سلام و درود فرشتگان روبهرو شویم؟
در درس بعد به پاسخ این پرسش خواهیم پرداخت.
خودت را امتحان کن (صفحۀ 44 کتاب درسی)
1) چرا پادشاه زیرک از رفتن به جزیره هیچ ترسی در دل نداشت؟
به دلیل آن که قبلا در آن جزیره برای خود قصر بزرگ و زیبایی در میان باغی آماده کرده بود و عدهی زیادی در آن جزیره منتظر او بودند.
2) مرگ برای چه کسانی وحشتناک و ناخوشایند است؟ چرا؟
برای کافران و بدکاران؛ زیرا تمام زندگی خود را به خوشگذرانی و تفریح در دنیا میگذرانند و برای سفر خود توشهای آماده نمیکنند. آنها اصلا دوست ندارند از این دنیا بروند، زیرا میدانند مرگ برای آنها به معنای پایان خوشیها و سرآغاز سختیها است.
3) حالت مؤمنان را در هنگام مرگ توضیح دهید.
عدهای در زندگی خود به خدا و پیامبرانشان ایمان دارند و به فکر زندگی پس از مرگ هستند [لذا خوشحال هستند]؛ چرا که میدانند در زندگی جدید خود نیز، در آرامش و راحتی به سر خواهند برد.