درسنامه آموزشی طراحی و نصب تأسیسات جریان ضعیف کلاس دهم الکتروتکنیک

واحد یادگیری 4: آنتن مرکزی

آیا می‌دانید

- ضرورت استفاده از آنتن مرکزی چیست؟
- آرایش انواع آنتن مرکزی بر چه مبنایی است؟
- سیستم آنتن مرکزی از چه اجزایی تشکیل شده است؟

استاندارد عملکرد

- پس از پایان این واحد یادگیری، هنرجویان قادر خواهند بود سیستم آنتن مرکزی یک ساختمان چند طبقه را پیاده‌سازی کرده و قطعات مختلف آن را نصب کنند.
- برچسب قطعات و کاتالوگ انواع سیستم‌های آنتن مرکزی را خوانده و به کمک آن هر نوع سیستم آنتن مرکزی را پیاده‌سازی کنند.

مقدمه

برای دریافت و انتشار امواج الکترومغناطیسی از آنتن استفاده می‌شود آنتن در دو نوع فرستنده و گیرنده به کار می‌رود. آنتن فرستنده امواج الکترومغناطیسی را در فضا منتشر می‌کند و آنتن گیرنده این امواج الکترومغناطیسی منتشر شده در فضا را دریافت می‌کند (شکل 1)

امواج الکترومغناطیسی پس از دریافت توسط آنتن رادیو یا تلویزیون پردازش شده و به‌صورت صوت و تصویر ارائه می‌شود. محدوده فرکانسی باندهای امواج الکترومغناطیسی (VHF: Very High Frequency) تلویزیونی به صورت زیر است (شکل 2).

در مجتمع‌های مسکونی نصب آنتن به منظور دریافت امواج الکترومغناطیسی صدا و سیما مرسوم است. نصب آنتن تلویزیون به ازاء هر واحد مسکونی روی پشت بام تصویر ناخوشایندی ایجاد می‌کند، ضمن اینکه امواج الکترومغناطیسی آنتن‌ها بر یکدیگر اثر می‌کنند و کیفیت تصویر را کاهش می‌دهند.

شکل 3 نشان می‌دهد اگر برای یک ساختمان با چند واحد آپارتمان نیاز به آنتن مجزای روی بام باشد فضای زیادی از پشت بام به این کار اختصاص داده خواهد شد که اصلاً مناسب نیست، بنابراین بهتر است از آنتن مرکزی استفاده شود. برای مثال یک ساختمان با 8 واحد آپارتمان نیاز به نصب 8 آنتن مجزا می‌باشد که حدوداً 16 متر مربع از فضای پشت بام را اشغال می‌کند، می‌توان یک آنتن به جای آنها جایگزین نمود که آنتن مرکزی نام دارد.

آنتن مرکزی

آنتن مرکزی از یک یا دو آنتن VHF و UHF تشکیل شده است که قادر به دریافت سیگنال مناسب از فضا و ارسال برای تعداد زیادی گیرنده تلویزیونی است. (شکل 4)

در شکل 5 محل قرار گرفتن آنتن مرکزی نشان داده شده است.

سیستم آنتن مرکزی از عملکرد ساده‌ای برخوردار است. در واقع در این سیستم به جای استفاده از چند آنتن برای گرفتن سیگنال در هر تلویزیون از یک آنتن مشترک برای آنها استفاده می‌شود. به‌طور معمول زمانی با مشکل مواجه می‌شویم که مجبور به تقویت خروجی آنتن خود باشیم. اگر سیگنال خروجی به‌صورت مستقیم بین تمامی گیرنده تلویزیونی تقسیم شود این سیگنال دچار افت شدید خواهد شد. لذا می‌بایست از یک دستگاه مرکزی (آمپلی‌فایر) برای تقویت و سازمان‌دهی خروجی آنتن استفاده گردد. محل نصب تقویت‌کننده نیز ترجیحاً داخل خرپشته (یا سرپله) داخل یک جعبه به دور از برف و باران است.

اجزای آنتن مرکزی

 امواج دریافت‌شده توسط دو آنتن مرکزی باید با یکدیگر ترکیب شوند (شکل 6).

آنتن مرکزی شامل اجزای زیر می‌باشد:

الف) آنتن VHF و UHF
ب) ترکیب‌کننده
ج) تقویت‌کننده
د) تقسیم‌کننده

آنتن VHF

این آنتن برای باند VHF مناسب است. این باند کانال‌های 5 تا 12 را در برمی‌گیرد و محدوده فرکانسی آن کانال‌ها از 174 مگاهرتز تا 230 مگاهرتز است. (شکل 7)

آنتن UHF

این آنتن برای باند UHF مناسب است این باند شامل کانال‌های 21 تا 68 است. محدوده فرکانسی آن از 480 مگاهرتز تا 860 مگاهرتز را در بر می‌گیرد. (شکل 8)

ترکیب‌کننده (Mixer) سیگنال‌های تلویزیونی 

برای ارسال همزمان سیگنال‌های تلویزیونی دریافتی UHF و VHF به گیرنده تلویزیون لازم است از مدار ترکیب‌کننده (Mixer) استفاده شود. در شکل 9 دو ترکیب‌کننده سیگنال آنتن UHF و VHF نشان داده شده است.

مدار یک ترکیب کننده (مخلوط کننده) دو سیگنال اصطلاحاً دی پلکسر نیز گفته می‌شود. دی پلکسر (Diplexer) هنگام عبور سیگنال باند VHF، اجازه عبور سیگنال باند UHF را نمی‌دهد و بالعکس (شکل 10).

تقویت سیگنال آنتن (بوستر)

اگر فاصله بین آنتن و گیرنده تلویزیون زیاد باشد یا نیاز به تغذیه چند گیرنده تلویزیونی به آنتن باشد باید سیگنال ورودی به تلویزیون توسط بوستر تقویت شود. تقویت‌کننده‌هایی که باند وسیعی از فرکانس‌های ورودی را تقویت می‌کنند چند بانده یا مولتی‌باند نامیده می‌شود. (شکل 11)

اگر یک تقویت‌کننده را به‌صورت شکل 12 نشان دهیم سیگنال خروجی (Vout) چندین بار بیشتر از سیگنال ورودی Vin خواهد بود.

به نسبت ولتاژ خروجی به ولتاژ ورودی، بهره ولتاژ یا AV گفته می‌شود.

چون دامنه سیگنال عبوری از ترکیب‌کننده‌ها نیست به دامنه سیگنال ورودی کاهش می‌یابد، سیگنال خروجی تضعیف می‌شود. میزان تضعیف را افت می‌نامند. افت معمولاً برحسب $dB/\mu V$ بیان می‌شود و آن را «دسی‌بل بر میکروولت» می‌خوانند. برای سادگی معمولاً دسی‌بل بر میکروولت را به‌صورت $dB\mu V$ می‌نویسند.

محل قرار‌ گرفتن تقویت‌کننده (بوستر):

معمولاً بوستر را در نزدیکی آنتن نصب می‌کنند (فاصله مناسب در حد یک متری آنتن، داخل خرپشته و نزد یک پریز برق است). (شکل 13)

اگر تعداد گیرنده‌ها محدود باشد با استفاده از یک بوستر می‌توان سیگنال مناسب برای دریافت تصویر با کیفیت ارسال کرد ولی اگر تعداد گیرنده‌ها زیاد باشد و مسیرهای توزیع سیگنال ارسال شده طولانی شود بهتر است در امتداد مسیر از تقویت‌کننده‌های دیگری نیز استفاده کرد. اگر بعد از نصب تقویت‌کننده (آمپلی‌فایر) سیگنال دارد تپ آف (tap off) و در توزیع واحدها وارد splitter شود افت سیگنال بیشتر می‌شود (شکل 14).

منبع تغذیه تقویت‌ کننده مرکزی اولیه باید در محل نصب آن پیش‌بینی شود ولی منبع تغذیه تقویت‌کننده‌های بین راهی در محل خانه و از کنار تلویزیون تأمین می‌شود. بوسترهای تقویت‌کننده سیگنال مطابق شکل 15 دارای مشخصات زیر است:

تقسیم‌کننده (Splitter یا Divider):

تقسیم‌کننده سیگنال ورودی یک مدار مجتمع است که سیگنال ورودی را بین چند گیرنده تقسیم می‌کند و عمل تطبیق امپدانس را نیز انجام می‌دهد (شکل 16).

بعضی از تقسیم‌کننده‌ها علاوه بر اینکه یک یا چند انشعاب می‌توان از آنها برای گیرنده تلویزیونی گرفت، قابلیت ادامه مسیر تا تقسیم‌کننده بعدی یا مصرف‌کننده را دارند که اصطلاحاً به آنها تقسیم‌کننده عبوری گفته می‌شود (شکل 17).

در شکل 18 انواع تقسیم‌کننده عبوری یک راهه، دو راهه، سه راهه و چهار راهه (یعنی یک کابل ورودی به آن متصل شده و می‌توان از آن چهار خروجی مجزا انشعاب گرفت) دیده می‌شود.

اما در انواع دیگر تقسیم‌کننده‌ها ادامه مسیر وجود ندارد و اصطلاحاً عبوری نیست و معمولاً برای انتهای مسیر و پریزهای آخر استفاده می‌شوند (شکل 19)

تقسیم‌کننده‌های معرفی شده بر اساس عبوری یا غیرعبوری و تعداد انشعاب به صورت زیر معرفی می‌شوند:

D: تقسیم کننده
T: نام شرکت سازنده
0: بدون راه عبوری
2: دو انشعاب
D: تقسیم کننده
T: نام شرکت سازنده 
1: یک راه عبوری
2: دو انشعاب

پریز آنتن

پریزها محل اتصال گیرنده تلویزیونی به آنتن مرکزی جهت دریافت سیگنال مناسب هستند (شکل 20).

پریزهای سیگنال گیرنده تلویزیون دو دسته هستند: 

الف) عبوری
ب) انشعابی (غیرعبوری)

الف) پریز عبوری: ضمن تأمین سیگنال مورد نیاز برای یک گیرنده، سیگنال را به پریز دیگر نیز می‌رساند.

شکل 21 یک پریز عبوری را نشان می‌دهد که دارای دو انشعاب و یک مسیر عبور است و با شماره ST12 معرفی می‌شود. پریزها دارای افت هستند. افت پریزها به دو دسته افت مسیر (عبوری) و افت انشعاب تقسیم می‌شود.

برای ST02 کدام مناسب است: 1- انتهایی 2- انشعابی

ب) پریز غیر عبوری یا انشعابی: این پریز در انتهای خط قرار گرفته و فقط برای یک گیرنده استفاده می‌شود و با شماره ST01 معرفی می‌شود (شکل 22).

پریزهای آنتن به صورت زیر معرفی می‌شوند:

مثال 1:

S: پریز (Socket)
T: کارخانه سازنده
1: یک راه عبوری
2: دو انشعاب

مثال2: 

S: پریز (Socket)
T: کارخانه سازنده
0: بدون راه عبوری
2: دو انشعاب

در جدول مشخصات پریزها برای تیپ‌های مختلف انواع پریز متناسب با محدوده فرکانسی ورودی به پریز افت عبوری و انشعابی مشخص شده است. در جدول 1 مقدار این دو افت برای پریزهای ST02 (انتهایی) و ST12 (عبوری) آورده شده است.

سیگنال سنج

برای اندازه‌گیری سیگنال خروجی آنتن و اطمینان از مقدار دامنه لازم برای تصویری مناسب در گیرنده تلویزیونی از سیگنال سنج استفاده می‌شود (شکل 24).

تجهیزات نصب آنتن مرکزی

برای نصب آنتن مرکزی UHF و VHF علاوه بر قطعات اصلی به قطعات دیگری نیاز است.

بست و گیره

برای نصب آنتن روی پایه، به بست و گیره نیاز است. این بست و گیره همراه آنتن مورد نظر در بازار عرضه می‌شود (شکل 25).

کابل کواکسیال

کابل کواکسیال برای اتصال آنتن به مخلوط‌کننده سیگنال (Mixer) و گیرنده تلویزیونی استفاده می‌شود. در شکل 26 اجزای کابل کواکسیال نشان داده شده است. مناسب‌ترین کابل کواکسیال، کابل 75 اهم است. کابل‌های کواکسیال بر اساس مقدار مقاومت در برابر جریان، دسته‌بندی می‌شوند. به عنوان مثال کابل مورد استفاده در سیستم‌های دوربین مداربسته آنالوگ، آنتن‌های دیجیتال خانگی و تلویزیون‌ها از نوع کواکسیال 75 اهم است. امپدانس بیشتر از 75 اهم، تصویر را اشباع و کمتر از آن تصویر را تار می‌کند. اگر به بدنه کابل دقت کرده باشید، امپدانس و برخی اصطلاحات دیگر روی آن حک شده است. یکی از مزیت‌های این کابل این است که هیچ نویزی وارد آن نمی‌شود، یعنی امواج انتقالی کاملا محافظت شده است.

انواع مختلف کابل کواکسیال وجود دارد که RG معروف‌ترین آنهاست. در بین RG ها هم «RG59» پرکاربرد‌تر است و خصوصاً در سیستم‌های مداربسته آنالوگ بیشترین کاربرد را دارد. از کانکتورهای فیش BNC برای اتصال کابل‌های کواکسیال استفاده می‌شود فیش BNC هم مانند کابل، در دو نوع 50 و 75 اهم تولید می‌شود (شکل 26).

اتصال‌دهنده کابل به اجزای مدار (F کانتور)

یکی از متداول‌ترین اتصالات کابل به تلویزیون و دیگر گیرنده‌ها فیش مخصوص اتصالات کابل کواکسیال است که به دو صورت فیش نری (Coaxial play) و مادگی (Coaxial jack) ساخته می‌شود (شکل 27).

نوع دیگر اتصال کابل با فیش مخصوص پیچی یا  F-Plug است. (شکل 28).

طراحی آنتن مرکزی

اولین گام برای طراحی آنتن مرکزی تعیین مشخصات محل مورد نظر یا ساختمان مسکونی مورد نظر است مثلاً در شکل 27 ساختار آنتن مرکزی یک ساختمان 4 طبقه تک واحدی (یک واحد در هر طبقه) دیده می‌شود (شکل 29).

در شکل 30 دیاگرام آنتن مرکزی در یک ساختمان چهار طبقه 8 واحدی نشان داده شده است (2 واحد در هر طبقه).

آرایش سیستم

انتخاب روش (آرایش سیستم) آنتن مرکزی بستگی به شرایط توزیع واحدهای ساختمان دارد. در شکل 31 مدل‌های مختلف آرایش سیستم آنتن مرکزی ملاحظه می‌شود.

مقایسه دو نمونه کار عملی یک و دو: با مقایسه مقدار افت هر پریز در کار عملی دوم نسبت به کار عملی اول، افت کمتری مشاهده می‌شود البته افت محاسبه شده در طبقه اول مربوط به کار عملی یک از کار عملی دو کمتر است.

در مورد مقادیر به دست آمده در دو جدول 4 و جدول 6 بحث کنید. چرا مقادیر به دست آمده با یکدیگر متفاوت است؟ کدام آرایش بهتر است؟

پیشنهاد چیدمان

اگر در محیط کارگاه به تعداد کافی میز و صندلی وجود دارد برای چیدمان قطعات آنتن مرکزی و بررسی بهتر وضعیت ارتباط قطعات می‌توانید از جانمایی شکل 40 استفاده کنید.

سیستم آنتن مرکزی تلویزیون، رادیو (نشریه 110 جلد دوم)

1-5-8-13 مرکز تقویت و تغییر فرکانس سیستم آنتن مرکزی باید کلیه کانال‌های موجود در منطقه نصب را شامل شود و حداقل قدرت تقویت آن معادل حداکثر افت در کل سیستم توزیع شبکه محلی باشد.
2-5-8-13 کابل‌های سیستم توزیع آنتن باید از نوع هم محور با آمپدانس مشخصه 75 اهم باشد و سطح مقطع آن با توجه به مشخصات سیستم و افت آن انتخاب شود.
3-5-8-13 مدارهای سیستم آنتن مرکزی باید به‌صورت مستقل از دیگر سیستم‌ها، در لوله‌های مخصوص آن هدایت شوند.

واحد یادگیری 5: سیستم تلفن

آیا می‌دانید

- کابل‌های مخابراتی چه مشخصه‌ای دارند؟
- اتصالاتِ کابل RG برای تلفن چگونه است؟

استاندارد عملکرد

- پس از اتمام این واحد یادگیری، هنرجویان قادر به سیم‌کشی تلفن یک واحد مسکونی خواهند بود.

مقدمه

امروزه سیستم‌های ارتباطی بسیار گسترده شده و خطوط ارتباطی تلفن فقط برای تماس تلفنی افراد با یکدیگر نیست (شکل 1).

از سیستم‌های ارتباطی علاوه‌بر ارتباطات صوتی می‌توان استفاده‌های دیگری به شرح زیر داشت:

1- دسترسی به تارنما‌های (سایت) اینترنتی
2- ارسال و دریافت نامه‌های الکترونیکی و نمابر
3- دسترسی به سیستم مکالمه تلفن ثابت و شبکه اینترنتی توأم بدون تداخل این دو سیستم (شکل 2)

امکانات فراهم شده توسط سیستم تلفن اهمیت یک سیم کشی دقیق و مطمئن را ضروری می‌سازد بنابراین با وجود اینکه سیم‌کشی تلفن جزء موارد جریان ضعیف است ولی نیاز به یک سیم‌کشی دائمی و قابل اطمینان دارد.

اجزای سیستم تلفن

برای سیم‌کشی سیستم تلفن ساده در منزل نیاز به تجهیزات زیر است.

1- جعبه اصلی و فرعی
2- کابل مخصوص سیم‌کشی تلفن
3- فیش و سرسیم مخصوص
4- پریز تلفن

جعبه ترمینال اصلی و فرعی

بعد از ورود کابل اصلی تلفن توسط شرکت مخابرات، این کابل وارد یک جعبه تلفن اصلی شده و در این جعبه سیم‌ها توسط ترمینال کروز به سیم‌های تلفن واحدهای مختلف ساختمان متصل می‌شود. مثلاً در یک ساختمان 4 طبقه بعد از ورود کابل اصلی به تابلو و ترمینال اصلی، 4 خط خروجی فرعی برای واحدهای ساختمان از این ترمینال انشعاب گرفته می‌شود (شکل 3).

 سیم تلفن RG11 

سیم تلفن از یک مجموعه زوج سیم‌های روکش‌دار رنگی تشکیل شده است و معمولاً هر زوج سیم مربوط به یک خط تلفن ثابت می‌باشد و با حروف RG11 معرفی می‌شود (شکل 4).

کابل‌های مخابراتی:

سیم‌های رنگی تلفن‌ها دو زوج و کابل‌های 4، 6، 10، 20، 50 و 100 زوج مخابراتی با قطر 0/4، 0/5 و 0/6 میلی متر ارائه می‌شود.

سیم‌های تلفن معمولاً یک زوج و دو زوج و برای ارتباط پریز تلفن تا گوشی تلفن استفاده می‌شود کابل مخابراتی برای اتصال از پست تلفن تا جعبه ترمینال استفاده می‌شود (شکل 5)

رنگ‌بندی سیم و کابل‌های مخابراتی:

رنگ‌های انتخاب شده در کابل‌ها و سیم‌ها دارای دو دسته رنگ اصلی و فرعی است کلیه زوج سیم‌ها از ترکیب یک رنگ اصلی یا ثابت (t) (tip) با یک رنگ فرعی یا متغیر (r) (Ring) ساخته می‌شوند.

رنگ‌های اصلی و فرعی در جدول 1 آورده شده است. مثلاً از ترکیب رنگ سفید با رنگ آبی و نارنجی دو زوج سیم تشکیل می‌شود.

جدول 1

رنگ‌های اصلی (t)	رنگ‌های فرعی (r)
سفید	آبی
قرمز	نارنجی
مشکی	سبز
زرد	قهوه‌ای
بنفش	خاکستری

فیش

جهت اتصال سیم تلفن نیاز به فیش مناسب برای ایجاد سر سیم و اتصال سیم به پریز تلفن است. همانطور که در شکل 7 دیده می‌شود فیش تلفن دارای دو زوج محل اتصال است یک زوج برای صحبت کردن و یک زوج برای شنیدن.

ترمینال 1 و 4 میکروفن و ترمینال 2 و 3 برای شنیدن صدای آن طرف خط تلفن به‌ کار می‌رود (شکل 8)

جدول 2- مقایسه دو نوع فیش

فیش تلفن RJ11	فیش شبکه RJ45
فقط به کابل تلفن RJ11 متصل می‌شود.	به کابل شبکه RG45 یا LAN متصل می‌شود.
برای انتقال برق و دیتا استفاده می‌شود.	فقط برای انتقال دیتا استفاده می‌شود.
4 سیم به فیش متصل می‌شود.	8 سیم به فیش متصل می‌شود. (کابل 4 زوج)

فیش تلفن برای یک خط مستقل دارای چهار اتصال است که توسط دستگاه پرس سر سیم مخصوص این فیش به سیم تلفن محکم می‌شود. فیش مخصوص تلفن به اختصار با علامت RJ11 شناخته می‌شود. مقایسه دو نوع فیش تلفن و شبکه در جدول 2 آورده شده است.

پریز تلفن

پریز تلفن جهت اتصال کابل گوشی تلفن خط ثابت در نظر گرفته شده است.

با تغییر تکنولوژی ساخت پریزها مدل‌های مختلفی برای پریز تلفن در بازار ارائه شده است. برای اینکه در مدل‌های قدیمی پریز تلفن و برق اشتباه گرفته می‌شود و گاهی این اتفاق منجر به خرابی و آسیب به مدارات الکترونیکی تلفن می‌شود به همین دلیل پریزهای تلفن به صورت ترمینال مخصوصی جهت نصب فیش RG11 ارائه می‌شود. شمای فنی پریز تلفن با علامت  نشان داده می‌شود (شکل 9).

اصول سیم‌کشی خط تلفن ثابت

نقشه خوانی

به دلیل اهمیت سیم‌کشی تلفن و سیستم‌های جریان ضعیف نظیر آنتن تلویزیون، معمولاً نقشه این دو سیستم در یک پلان ترسیم می‌شود (شکل 10)

با توجه به محل قرار گرفتن پریز های تلفن جدول 3 را تکمیل کنید.

محل نصب پریز در واحد مسکونی	تعداد پریز (عدد)
پذیرایی (هال)
خواب 1
خواب 2
آشپزخانه

از طرفی در سیم‌کشی خط تلفن ثابت و سیستم‌های جریان ضعیف نباید این سیم‌کشی‌ها با خط برق در یک لوله قرار گیرد. وجود میدان الکترومغناطیسی در خطوط سیم‌کشی برق می‌تواند باعث ایجاد اختلال در خط تلفن و کاهش کیفیت صدا در گوشی تلفن ثابت شود. بنابراین سیم‌کشی تلفن و برق درصورتی‌که در دو لوله جدا از یکدیگر و در یک مسیر قرار داشته باشند ایرادی ندارد. به دلیل نیاز به پریز برق برای تلفن‌های جدید مجهز به گوشی سیار قابل شارژ معمولاً در کنار پریز تلفن، یک پریز برق نیز در نظر گرفته می‌شود (شکل 11)

اکنون به نقشه پریز برق همان واحد مسکونی در شکل 12 نگاه کنید از مقایسه پریزهای برق و تلفن می‌توان نتیجه گرفت که در کنار هر پریز تلفن به یک پریز برق نیاز است. چرا؟

سیم‌کشی جعبه تقسیم ترمینال اصلی تلفن

سازندگان ساختمان‌ها برای حفاظت از روبنای ساختمان و حفظ زیبایی آن و عدم نصب کابل‌های مخابراتی که توسط پیچ و بست انجام می‌شود، باید هنگام احداث ساختمان، در بدنه ساختمان لوله pvc متناسب با تعداد واحدها برای عبور کابل تلفن، کار بگذارد. جعبه تقسیم در محل ورودی ساختمان نصب می‌شود. و دارای در و قفل مناسب است. محل نصب جعبه باید دو و نیم تا سه متر از کف فاصله داشته باشد.

انجام سیم‌کشی داخلی در ساختمان و نگهداری از آن، بر عهده مشترک خط تلفن است. کابل تلفن معمولاً از جعبه تلفن تا داخل واحد آپارتمان یکپارچه است و نباید دو تکه باشد، رعایت برخی موارد در سیم‌کشی داخل ساختمان به شرح زیر ضروری است:

مراحل سیم‌کشی تلفن

1- برای سیم‌کشی داخلی باید از کابل‌های استاندارد با روکش مقاوم استفاده شود.

2- در سیم‌کشی داخل ساختمان، ضروری است از کابل‌های یک تکه، سالم و بدون آسیب‌دیدگی استفاده شود. ضمناً برای واحد با توجه به نوع کاربری آن، حداقل دو زوج سیم‌کشی شود.

3- کنار هم بودن کابل‌های برق و تلفن در یک لوله، بر کیفیت مکالمه تأثیر نامطلوب می‌گذارد و در صورت بروز اتصالی، احتمال آسیب رسیدن به دستگاه تلفن و تجهیزات ارتباطی وجود دارد.

4- ابتدای ورودی کابل مخابرات به ساختمان، در ساختمان‌های تک واحدی نصب پریز تلفن و در مجتمع‌ها نصب ترمینال که ظرفیت آن متناسب با سیم‌کشی داخلی باشد در محفظه‌ای دارای قفل و در مکان خشک و فاقد رطوبت، ضروری است.

5- برای جلوگیری از بروز اختلال، باید از عبور دادن سیم‌های فرعی از زیر فرش و محل‌هایی که موجب وارد شدن صدمه به سیم می‌شود، خودداری شود.

6- از سیم‌کشی غیرمجاز برای گرفتن انشعاب بیشتر از یک خط، خودداری کنید.

7- از نصب پریز تلفن در محل‌های مرطوب خودداری شود.

در یک منزل مسکونی تک واحدی (یا ویلایی) ابتدا طبق نقشه پلان پریز‌ها باید محل نصب هر کدام از پریزهای تلفن شناسایی شود. فضاهایی که نیاز به نصب پریز تلفن دارد. به شرح زیر است:

الف) هال یا پذیرایی: معمولاً در قسمت هال یا پذیرایی در کنار دیگر پریزهای برق و آنتن، پریز تلفن هم در نظر می‌گیرند. تعداد پریز‌ها در پذیرایی بستگی به بزرگی پذیرایی دارد.
ب) اتاق خواب‌ها: در داخل هر اتاق خواب هم نصب یک عدد پریز تلفن کافی است. محل نصب پریز نباید پشت در یا پشت شوفاژ یا پشت تختخواب قرار گیرد.
ج) آشپزخانه: روی پیشخوان کنار دیوار آشپزخانه هم یک عدد پریز تلفن در نظر گرفته می‌شود.

بعد از اینکه محل نصب پریزها مشخص شد جای لوله‌ها و قوطی‌ها را شیار بزنید و بعد با دستگاه شیارزن و قلم و چکش جای آنها را خالی کنید. آنگاه قوطی کلیدها را نصب کنید. سپس لوله‌گذاری کنید. لوله گذاری پریزهای تلفن بسیار ساده است، زیرا فقط کافیست تمام پریزهای تلفن موجود در یک واحد مسکونی را، از طریق لوله PVC با سایز 2 (pg 13/5) به هم وصل کنید. البته این مسیر لوله‌گذاری باید طوری انتخاب شود که کمترین مقدار لوله و سیم مصرف شود.

در نقشه پایین علامت های T، یعنی پریز تلفن و خط‌های آبی رنگ هم لوله‌هایی هستند که برای تلفن نصب شده‌اند (شکل 15).

برای عبور سیم تلفن داخل تمام لوله‌ها برای یک منزل مسکونی تک واحدی، از سیم 3 زوج فویل‌دار (که 6 رشته سیم دارد) استفاده کنید. زوج سیم‌های اضافه برای افزایش خط تلفن، نمابر و اینترنت قابل استفاده خواهد بود.

استاندارد ملی ساختمان

1-0-8-13 مدارهای هریک از سیستم‌های جریان ضعیف باید به طور مستقل کشیده شود. جز در مواردی که مجاز اعلام می‌شود همچنین نباید با مدارهای سیستم‌های دیگر، به خصوص با مدارهای قدرت (روشنایی، پریز، موتور و غیره) یک‌ جا کشیده شود.

در موارد زیر می‌توان از سیم‌کشی مدارهای سیستم‌های ذکر شده به صورت یک جا استفاده کرد، به شرط اینکه ولتاژ هیچ یک از هادی‌ها از ولتاژ اسمی عایق‌بندی هادی‌های جریان ضعیف مورد استفاده تجاوز نکند:

- تلفن، تلکس، نمابر و نظایر آن؛
- زنگ اخبار، احضار، در بازکن (آیفون)؛
 خطوط ارتباطی سیستم اعلام حریق با مرکز آتش نشانی یا مرکز اصلی (در صورت وجود).

3-0-8-13 در ساختمان‌های طبقه‌بندی شده در زیر، پیش‌بینی سیستم‌های ذکر شده الزامی است.

واحد یادگیری 6: سیستم اعلام سرقت

آیا می‌دانید

- سیستم اعلام سرقت از چه اجزایی تشکیل شده است؟
- چگونه یک سیستم اعلام سرقت فعال شده و هشدار می‌دهد؟
- سیستم‌های جدید اعلام سرقت چه فناوری جدیدی را به کار گرفته‌اند؟

استاندارد عملکرد

- پس از اتمام این واحد یادگیری هنرجویان قادر خواهند بود سیستم اعلام سرقت متداول را نصب و راه‌اندازی کنند. کاتالوگ انواع سیستم‌های اعلام سرقت را خوانده و به کمک آن هر نوع سیستم اعلام سرقت را راه‌اندازی کند.

مقدمه

سارقین تمایل دارند کارشان را همیشه مخفیانه و بی سر و صدا انجام دهند. به همین خاطر اگر در ساختمان یا مغازه‌ای آژیری به صدا در‌آید آنها احساس خطر کرده پا به فرار می‌گذارند حتی ممکن است گرفتار گشت پلیس شوند. سیستم اعلام سرقت باید در ساعات کاری و حضور افراد غیرفعال باشد اما هنگام تعطیل کردن و در زمانی که افراد در آنجا حضور ندارند باید فعال باشد برخی از سیستم‌های اعلام سرقت علاوه بر آژیر، دارای تلفن‌کننده نیز می‌باشند که شخص و اداره پلیس را مطلع می‌نماید که سرقت در حال وقوع است. از طرف دیگر وجود سیستم اعلام سرقت جنبه پیشگیرانه نیز دارد یعنی سارقین با هوش در صورت اطلاع و یا رؤیت تجهیزات اعلام سرقت به آن محل دستبرد نمی‌زنند (شکل 1)

سیستم اعلام سرقت

این سیستم هرگونه ورود غیرقانونی به حریم خصوصی و تحت پوشش سیستم را توسط بلندگو اعلام و توسط تلفن‌کننده به مالک اعلام می‌نماید.

دستگاه اعلام سرقت شامل یک مدار الکترونیکی است که با ایجاد یک پل ارتباطی بین تجهیزات تشخیص سرقت مانند چشمی‌های آشکارساز حرکت، مگنت درب و پنجره، پدال، حس‌گر شیشه و دیوار و چشمی‌های خطی با تجهیزات اعلام سرقت مانند اسپیکر (بلندگوی خارجی)، سیرن (بلندگوی داخلی) و تلفن‌کننده تشکیل یک سیستم اعلام سرقت را می‌دهند (شکل 2).

تا چندی پیش بیشتر سیستم‌های موجود در بازار خارجی و وارداتی بود که در بعضی موارد مشکلاتی هم به وجود می‌آورد مانند ناهماهنگی تجهیزات با بستر بومی و عدم پشتیبانی نصب و اجرا در مدت زمان استفاده از دستگاه و یا کم اطلاعی نصاب و مالک از منوی پیچیده سیستم اما به دلیل استفاده گسترده و روزافزون از سیستم اعلام سرقت، شرکت‌های مختلف را بر آن داشته که به تولید این سیستم روی آورند و در سال‌های اخیر شاهد ورود سیستم‌های داخلی با کیفیت، به روز و مناسب شرایط بومی کشور که استفاده از آن‌ها به مراتب برای مالک آسا‌ن‌تر است، بوده‌ایم.

این سیستم‌ها امروزه تنوع بسیار زیادی دارند. مثلاً از لحاظ نصب به دو نوع سیمی و بی‌سیم تقسیم می‌شوند، که در نوع سیمی تمام تجهیزات با سیم به دستگاه مرکزی وصل می‌شوند. ولی در نوع بی‌سیم تجهیزات بر روی دستگاه مرکزی تعریف می‌شوند که این کار در مدل‌های مختلف روش برنامه‌ریزی تفاوت دارد.

ولی متداول‌ترین نوع همان دستگاه‌های سیمی است که در این فصل بیشتر در مورد آنها خواهیم گفت.

اجزای سیستم اعلام سرقت

در ادامه قسمت‌های مختلف یک سیستم که در جدول بالا می‌بینید به اختصار توضیح داده می‌شود.

دستگاه مرکزی:

قلب سیستم اعلام سرقت، پنل مرکزی است و تمام تجهیزات با سیم به برد آن متصل می‌شوند و تمام تجهیزات بی‌سیم بر روی آن معرفی می‌شوند. امکانات یک سیستم به کیفیت دستگاه مرکزی وابسته است پس هنگام انتخاب دستگاه بایستی به دقت عمل کرد (شکل 3).

دستگاه مرکزی از قسمت‌های ذیل تشکیل شده است:

قاب دستگاه: همان‌طور که در شکل می‌بینید یک محفظه نگهدارنده می‌باشد که در بیشتر موارد از جنس پلاستیک سخت است که در داخل آن برد ضد سرقت، ترانسفورماتور و باتری برق اضطراری نصب می‌شود (شکل 4).

ترانسفورماتور: دستگاه‌های دزدگیر معمولاً از برق جریان مستقیم 12 ولت یا 16 ولت تغذیه می‌‌کنند و برای تأمین این ولتاژ یک ترانسفورماتور کاهنده و معمولاً با خروجی سه سیمه در محفظه داخلی دستگاه نصب می‌شود.

باتری پشتیبان: سیستم اعلام سرقت در تمام مدت بهره‌برداری حتی زمانی که برق شهری آن قطع می‌شود احتیاج به تغذیه دارد، پس ما نیازمند یک باتری و یک مدار جانبی هستیم که هنگام وصل برق آن شارژ شده و در هنگام قطع برق شهر، تغذیه دستگاه را به عهده گیرد. این امکان در تمام دزدگیرها در نظر گرفته شده، و برای انتخاب باتری معمولا از باتری‌های زیر استفاده می‌شود.

7/2Ah-12v ,4/7Ah-12v , 4/5Ah-12v 

برد الکترونیکی دستگاه: همانطور که گفته شد برد دستگاه مهم‌ترین قسمت سیستم است که هرچه کیفیت آن مناسب‌تر و امکانات آن به روزتر باشد قابلیت های بیشتری در اختیار نصاب و مالک دستگاه قرار می‌دهد (شکل 6) 

بعضی از امکاناتی که یک برد اعلام سرقت می‌تواند داشته باشد:

- امکان ارتباط دوطرفه از طریق تلفن برای اعلام سرقت و نیز کنترل دستگاه‌های محیطی (شکل 6) 
- امکان ارتباط با نرم افزارهای گوشی تلفن همراه و یا نرم افزارهای تحت وب؛ 
- امکان پشتیبانی از انواع حس‌گرهای سیمی و بی سیم؛
- امکان اضافه‌کردن زون‌ها برای استفاده در محیط‌های بزرگ؛ 
- امکان تعریف زون‌های مستقل برای استفادۀ یک دستگاه در دو محیط مجزا و کنار هم؛ 
- امکان تعریف زون 24 ساعته که در هر دو حالت فعال و غیرفعال اعلام هشدار نماید؛ 
- امکان گزارش‌دهی ورود و خروج و اعلام سرقت از طریق صفحه کلید، تلفن و تحت وب؛

تلفن کننده‌ها

یکی از مهم‌ترین اجزاء سیستم اعلام سرقت می‌باشد که هم جزئی از تجهیزات کنترل‌کننده سیستم می‌باشد که می‌تواند با تماس، پیام کوتاه و نرم‌افزار سیستم را کنترل کند و هم جزئی از تجهیزات اعلام و هشدار است که با تحریک سیستم نقش پیام رسانی و اعلام سرقت را ایفا می‌کند.

تلفن کننده‌ها شامل تلفن کننده‌ای خط ثابت و سیم کارتی و دوکاره می‌باشند که یا به‌صورت دستگاهی مجزا موجود می‌باشد، یا به‌صورت ضمیمه روی دستگاه مرکزی نصب است. که هر کدام مزایا و معایبی دارد مهم‌ترین مزیت سیستم مجزا عدم اختلال کاری سیستم می‌باشد و مهم‌ترین مزیت سیستم یکپارچه سهولت نصب و سیم‌کشی است.

اگر به هر دلیلی خط تلفن، خارج و یا داخل محیط تحت پوشش قطع شود، عملکرد تلفن‌کنندۀ خط ثابت مختل می‌گردد لذا گزینۀ مناسبی برای سیستم اعلام سرقت نیست و بهترین گزینه تلفن‌کننده‌ای‌است که هم امکان اتصال به خط ثابت را داشته باشد و هم امکان اتصال به سیم کارت که در صورت‌مختل شدن کار یکی، دومی به صورت جایگزین عمل کند و عملکردی موازی داشته باشند.

برای اتصال به برد اصلی تغذیه خود را معمولاً از دوسیم باتری می‌گیرد و یک تحریک مثبت یا منفی از بلندگوی داخلی برای اعلام هشدار هنگام تحریک و برای کنترل دستگاه از راه دور دو سیم به برد مرکزی متصل می‌شود برای استفاده از خط تلفن دو سیم هم به سیم تلفن متصل می‌شود (شکل 7).

ریموت کنترل

در ابتدا دستگاه‌های دزدگیر توسط کلید فعال و غیرفعال می‌شد و اپراتور بایستی چشمی کنار دستگاه را برای زمان انجام این کار تأخیری می‌کرد، یعنی به‌طور مثال پس از فعال کردن یا قبل از غیرفعال کردن چشمی‌های تأخیری 10 ثانیه یا بیشتر فرصت فعال یا غیرفعال کردن دستگاه به ما می‌داد که این امر از نقاط ضعف دستگاه بود و هر کسی با ورود به محیط از این فرصت می‌توانست برای مختل کردن سیستم استفاده کند. پس از آن با ورود برد ریموت که با چند ریموت، خروجی‌های باز و بسته در اختیار ما قرار می‌داد برای کنترل دستگاه دزدگیر استفاده شد و در نهایت برد ریموت جزیی از برد دستگاه شد. این بردها به طور مستقل در بازار موجود است ولی امروزه ریموت جزئی از سیستم و برد مرکزی آن شده است که دستگاه قابلیت معرفی ریموت با تعداد بالا را دارا می‌باشد ولی فرکانس ریموت بایستی یکسان بوده و یکی یکی روی برد مرکزی تعریف شوند. در بیشتر دستگاه‌ها این کار بدین صورت است که ابتدا فیوز AUX را که مربوط به تغذیه چشمی‌هاست خارج کرده، سپس دکمه برنامه ریزی دستگاه با نام LRN که روی برد دستگاه قرار دارد را فشار می‌دهیم و با فشار دادن دکمه باز ریموت‌ها به صورت تک تک آنها را معرفی می‌کنیم که معمولاً با اعلام صدای بوق دستگاه صحت کار را اعلام می‌کند. در برخی از سیستم‌ها نیز با وارد کردن کد مخصوص معرفی ریموت این کار صورت می‌گیرد (شکل 8).

چشم‌های آشکارساز حرکت (Motion Detector)

عضوی از سیستم اعلام سرقت است که با تشخیص حرکت موجود زنده در یک محیط بسته به سیستم اعلام می‌نماید (شکل 9).

حس‌گر تشخیص حرکت (PIR)

عنوان PIR از کلمات passive in frared به معنی مادون قرمز است که از خود یک منشور مشبک مادون قرمز ارسال می‌کند که در هنگام برخورد موجود زنده و قطع این منشور توسط حرارت بدن آن موجود حضور آن را تشخیص می‌دهد. این نوع حس‌گر علاوه بر چشمی‌ای دزدگیر در روشنایی خودکار راه پله هم کاربرد دارد.

بلندگوی خارجی و داخلی

بلندگوی خارجی یا اسپیکر با تن صدای بالا و سایز بزرگتری که دارد معمولاً داخل یک جعبه در فضای بیرونی نصب می‌شود و دوسر سیم آن به سوکت SP روی برد متصل می‌شود و بلندگوی داخلی یا سیرن با صدای زیر در فضای داخل کنار دستگاه نصب می‌شود و دوسر سیم آن با رعایت جهت مثبت و منفی به سوکت SIR روی برد متصل می‌شود. در برخی مدل‌ها سیرن همراه صدا لامپ فلاشر هم دارد که سیرن فلاشر نام دارد. بلندگوی بی سیم هم برای مکان‌هایی که
محدودیت سیم‌کشی وجود دارد استفاده می‌شود (شکل 10).

عملکرد مدار الکتریکی سیستم اعلام سرقت

عملکرد مداری

همان‌طور که در اتصالات مداری دزدگیر دیده می‌شود تمام تجهیزات اعلام سرقت از جمله چشمی‌ها که مهم‌ترین آنهاست به زون‌های دستگاه متصل می‌شود.

این زون‌ها که در حالت عادی اتصال کوتاه است با باز شدن اتصال، اعلام سرقت می‌کند. پس می‌توان هر وسیله اعلام سرقت را مانند یک کلید بسته در نظر گرفت که با باز شدن اعلام سرقت می‌کند. پس چشمی هم دارای کنتاکت‌های بسته‌ای است که با تشخیص حرکت مانند یک کلید باز می‌شود و با این روش به دستگاه ورود، حرکت غیرمجاز را اعلام می‌کند.

به‌طور مثال برای یک چشمی اتصال شبیه مدار زیر است که دو حالت فعال و اعلام سرقت را نشان می‌دهد. همان‌طور که در این مدار دیده می‌شود در حالت نرمال چشمی مانند یک کلید بسته عمل می‌کند و زون نرمال بوده و اعلام سرقت ندارد.

چشمی با تشخیص حرکت به کلید رله فرمان باز می‌دهد و چراغ نمایشگر اعلام چشمی روشن شده و دو سر زون مربوط به آن باز شده و سیستم اعلام سرقت در محیط زون مربوطه اعلام سرقت می‌نماید. اگر قرار باشد چند چشمی به یک زون متصل شود به روش زیر عمل می‌شود تا با تشخیص هر چشمی، اتصال زون دستگاه اتصالش باز شده و اعلام سرقت کند. اگر اتصال رلۀ چشمی‌ها موازی شود برای اعلام بایستی اتصال الکتریکی همه با هم باز شود.

حال برای ادامۀ سیم‌کشی چشمی‌ها در اکثر چشمی‌ها علاوه بر کنتاکت رله یک کنتاکت دیگر با نام thamper یا قفل درب چشمی وجود دارد که وظیفۀ اعلام باز شدن درب چشمی به دستگاه مرکزی و اعلام آن است.

اما این اعلام چه زمانی بایستی صورت گیرد. زمان فعال بودن دستگاه کسی نمی‌تواند به چشمی نزدیک شود، پس هدف این کلید محافظت از چشمی در زمان فعال نبودن دستگاه می‌باشد. پس بایستی تمام کلیدهای قفل درب های تمام چشمی‌ها را با هم سری کرده و آنها را به یک زون 24 ساعته (دایم فعال) اتصال داد.

سیم‌کشی چشمی ها با کابل 3 زوج انجام می‌شود یک زوج تغذیه چشمی، یک زوج برای اعلام سرقت و یک زوج برای تامپر استفاده می‌شود.

تغذیه چشمی‌ها:

چشمی‌ها یک تغذیه 12 ولت (با رعایت جهت + و -) نیاز دارند.

این تغذیه در اکثر دستگاه ها با کنتاکتی به نام AUX تأمین می‌گردد که بایستی با رعایت جهت + و - به تمامی چشمی‌ها به‌صورت موازی با هم متصل شود.

در شکل زیر یک نمونه اتصال چشمی‌ها به دستگاه مرکزی نشان داده شده است. در این اتصال چشمی شماره یک و دو به‌صورت متوالی به زون شماره 2 و چشمی شماره 3 به‌صورت تک به زون یک متصل است و زون 4 که زون 24 ساعته این دستگاه است به یک پدال یا شستی متصل است و کلید درب چشمی ها هم با آن سری شده است. زون 3 خالی است.

انواع سیستم ضد سرقت

سیستم‌های ساده

این سیستم‌ها که بیشتر دستگاه‌های موجود در بازار جزء این دسته‌اند از ساختمان ساده‌ای تشکیل شده‌اند و نصب و اجرای آنها شبیه هم و بسیار ساده است و با وجود روش‌های مختلف در برنامه‌ریزی ولی برای نصاب و اپراتور پیچیدگی نداشته و استفاده از آن نیاز به تخصص ندارد که البته همین سادگی یکی از نقاط ضعف آن در مقایسه با سیستم‌های پیچیده به حساب می‌آید ولی ارزانی و مقرون به صرفه بودن بزرگ‌ترین مزیت آن و دلیل استفاده عمومی از آن می‌باشد (شکل 15).

سیستم‌های پیچیده

در این سیستم‌ها با استفاده از مدارات پیچیده، دستگاه مرکزی ریموت‌ها، چشمی‌ها و اجزاء دیگر را با کدهای دیجیتالی و اختصاصی شناسایی کرده و سیستم از امنیت بیشتری برخوردار است و قابلیت افزایش زون‌ها بدون محدودیت، پارتیشن‌بندی در محیط‌های تفکیک شده، قابلیت‌های کنترل و گزارش دهی تحت شبکه و هماهنگی با سیستم‌های خانه هوشمند از مزایای آن است و معایب آن هزینۀ بسیار بالا و استفاده مشکل و تخصصی برای اپراتور می‌باشد (شکل 16)

قابلیت‌های اعلام سرقت

قابلیت‌های سیستم اعلام سرقت ساده:

- تشخیص و اعلام ورود فیزیکی غیر مجاز به محیط پوشش داده شده
- تشخیص و اعلام شکسته‌شدن شیشه‌های محیط پوشش داده شده
- تشخیص و اعلام تخریب دیوارهای محیط پوشش داده شده
- تشخیص و اعلام ورود به محیط‌های بزرگ مانند سوله و سالن به صورت پوشش خطی
- کنترل دستگاه توسط ریموت، کی پد (صفحه کلید دستگاه)
- کنترل دستگاه از راه دور با تلفن، تلفن همراه و یا نرم افزار دستگاه مربوطه
- قابلیت کنترل دستگاه‌های محیطی با فرمان تلفن همراه یا نرم افزار از راه دور

قابلیت‌های سیستم اعلام سرقت پیچیده:

- تعریف چند محیط مجزا یا پارتیشن‌بندی که با استفاده از آن می‌توان محیط‌ها را بدون تداخل و یکی یکی یا با هم تحت پوشش قرار داد و یا از یک دستگاه برای دوطبقه و راهرو مجزا استفاده کرد. (شکل 16)
- تعریف کاربردی برای زون‌ها به‌طور مثال هر زون می‌تواند تأخیری، نیمه فعال، فعال و یا 24 ساعته باشد و یا تعریف سیمی یا بی سیم بودن زون‌ها و نام گذاری هرکدام 
- قابلیت گزارش دهی کامل، گزارش ورود و خروج‌ها، اعلام سرقت و یا هر فعالیت سیستم به صورت ارسال پیام و یا از طریق نرم افزارهای مربوط به سیستم 
- امکان اتصال به تجهیزات ساختمان هوشمند و کنترل مرکزی توسط کیپد و نرم افزار

امکانات جانبی با استفاده از زون 24 ساعته:

- اعلام سرقت یا خطر توسط مالک با پدال یا کلید اعلام سرقت
- تشخیص حریق و اعلام آن با اتصال به دتکتورها (تشخیص دهنده‌های حریق)
- تشخیص نشتی‌های گاز در محیط پوشش داده شده با اتصال به حس‌گرهای تشخیص نشتی گاز
- تشخیص و اعلام دستکاری دستگاه، چشمی‌ها، بلندگوها و یا هر محفظه درب دار

چشمی‌های خطی

در برخی محیط‌ها طول فضای مورد نظر برای استفاده از چشمی زیاد است و تعداد چشمی‌ها زیاد می‌شود. در این مکان‌ها استفاده از چشمی‌های خطی به صرفه‌تر است. ساختمان آن به شکلی است که در انواع مختلف با قابلیت پوشش خطی در متراژ طول موجود است به‌طور مثال 50 متری و 100 متری. برای نصب آن کافی است یکی از چشمی‌ها در ابتدای مسیر و دیگری در انتهای مسیر نصب شود و به یکی از زون‌های دستگاه متصل می‌شود و فضای مابین دوچشمی در صورت تحریک با حرکت و قطع مسیر اعلام سرقت می‌کند (شکل 17).

کلید کنترل (KeyPad)

برخی از دستگاه‌های اعلام سرقت بر روی خود و یا به‌صورت مجزا دارای یک صفحه کلید است که از آن برای فعال و غیرفعال کردن کنار دستگاه و گزارش‌گیری و تنظیمات دستگاه استفاده می‌شود (شکل 18)

حس‌گرهای دیگری که در سیستم اعلام سرقت مورد استفاده قرار می‌گیرد:

معرفی حس‌گرهای دیگر

حس‌گر مگنت

از دو جزء مغناطیسی تشکیل شده‌اند که با جدا کردن آنها از هم کلید مگنت باز شده و به دستگاه اعلام سرقت می‌کند. دو قسمت یک مگنت یکی به چهارچوب ثابت درب و پنجره متصل می‌شود و دیگری به قسمت متحرک. بدین ترتیب با باز شدن درب یا پنجره و جدا شدن این دو قسمت از هم سیستم اعلام سرقت می‌کند. نوع بی‌سیم آن هم مانند چشمی‌های بی‌سیم به دستگاه معرفی شده و نصب می‌شود (شکل 20).

حس‌گر لرزشی شیشه

بر روی شیشه نصب شده و با شکستن شیشه اعلام سرقت می‌کند. ساختمان داخلی این حس‌گر به شکلی است که با صدای شکستن شیشه کلید آن باز و اعلام سرقت می‌کند. این حس‌گر هم انواع سیمی و بی‌سیم دارد (شکل 21)

حس‌گر گاز

این حس‌گر با تشخیص وجود گاز در محیط تحت پوشش به سیستم اعلام می‌کند و انواع آن به گازهای مختلف حساس بوده و به محض نشت گاز در محیط اعلام می‌کند. چون کار این حس گر در زمان حضور اشخاص در محیط مهم‌تر است پس به زون 24 ساعته متصل می‌شود (شکل 22).

حس‌گر ضربه یا دیوار

این حس‌گر که در بازار به آن حس‌گر تخریب هم می‌گویند، ضربه و یا تخریب دیوار را تشخیص داده و به سیستم اعلام می‌کند. برای محیط‌هایی که احتمال تخریب دیوار و ورود سارق از آن می‌رود مورد استفاده قرار می‌گیرد (شکل 23).

سیستم اعلام سرقت بی‌سیم

سیستم‌های اعلام سرقت بی سیم با تنوع بالایی امروزه در بازار موجود است که بیشتر به‌صورت مجموعۀ آماده بسته‌بندی شده‌اند و شامل یک دستگاه مرکزی، چند چشمی بی سیم، ریموت کنترل، مگنت‌های لادری بی‌سیم و آژیر می‌باشد. این سیستم‌ها در کشورهای اروپایی به دلیل سهولت تنظیم و نصب آسان پرکاربرد می‌باشند ولی در ایران به خاطر وجود مارک‌های بی‌کیفیت که کارایی مناسب ندارند از این نوع سیستم‌ها استقبال چندانی نشده است. نحوۀ زون‌بندی و معرفی تجهیزات جانبی آن یا توسط کیپد دستگاه یا از طریق تلفن و تماس انجام می‌گیرد که در کاتالوگ این دستگاه‌ها نحوۀ برنامه‌ریزی توضیح داده شده است (شکل 24)

استفاده از تجهیزات بی سیم در برخی مکان‌ها کمک زیادی به نصاب می‌کند و نصب بدون سیم‌کشی در محیط‌هایی که امکان سیم‌کشی نداریم و یا فواصل طولانی که قبلاً سیم‌کشی توکار نشده و داکت‌کشی و سیم‌کشی نمای محیط را خراب می‌کند بهترین گزینه استفاده از تجهیزات بی سیم است ولی در انتخاب نوع آن بایستی دقت شود چون در صورتی که کیفیت آن مناسب نباشد آلارم خطای دستگاه زیاد می‌شود.

برای معرفی تجهیزات بی سیم به دستگاه مرکزی در مدل‌های مختلف تفاوت دارد ولی همۀ دستگاه‌های مرکزی سیمی، قابلیت معرفی تجهیزات بی سیم را هم دارند و معمولاً یک زون به این تجهیزات اختصاص پیدا می‌کند مثلا زون شماره 2، که در این صورت از آن زون فقط برای تجهیزات بی سیم استفاده می‌شود. در تجهیزات بی سیم یک جامپرهایی تعبیه شده که 4 ردیف اول برای مشخص کردن شماره زون دستگاه و مابقی برای تعیین یک کد چند رقمی بر روی آن استفاده می‌شود. دقت کنید که تمام تجهیزات بی سیمی که به دستگاه معرفی می‌شوند بایستی از یک کد استفاده کنند و کد هماهنگ به آنها داده شود.