درسنامه آموزشی پیام های آسمان هفتم
درس دوم: استعانت از خداوند
روزی عدّهای از درباریان هارون (خلیفهٔ مغرور و ظالم عباسی) در حضورش نشسته و مشغول چاپلوسی بودند که بهلول زیرک وارد شد.
هارون رو به بهلول کرد و گفت: ای بهلول مدت زیادی است که ما را میشناسی و به دربار ما میآیی؛ اما برخلاف دیگران، تاکنون چیزی از ما نخواستهای. امروز از ما چیزی بخواه تا به تو ببخشیم!
بهلول درنگی کرد و گفت: ای خلیفهٔ بزرگ، نگران گناهانم هستم. میترسم در روز قیامت باعث عذابم شوند. از شما میخواهم گناهان مرا ببخشید.
خلیفه خندهای سر داد و گفت: ای نادان، من نمیدانم خودم در روز قیامت چه حال و روزی خواهم داشت. چگونه در آن روز، تو را نجات دهم؟ چیز دیگری بخواه.
- ای خلیفه، من زود بیمار میشوم. از شما میخواهم بیماریها را از من دور کنید.
هارون با ناراحتی گفت: این کار هم از من ساخته نیست. چیز دیگری بخواه.
- جناب خلیفه، این کشور پهناور و همه ساکنانش فرمانبردار شما هستند. من هر وقت میخواهم استراحت کنم، پشهها و مگسهای مزاحم، اذیتم میکنند و نمیگذارند بخوابم. اگر ممکن است به آنها دستور دهید با من کاری نداشته باشند تا بتوانم راحت استراحت کنم.
هارون که از عصبانیت نمیتوانست خودش را کنترل کند، فریاد کشید: نادان! اینها چیست که از ما میخواهی؟ چرا کارهایی را از ما میخواهی که انجامشان از هیچکس برنمیآید؟ نکند ما را مسخره کردهای؟
بهلول آرام و استوار جواب داد: جناب خلیفه، من قصد مسخره کردن شما را نداشتم، فقط ... .
بهلول این را گفت و سپس در میان سکوت و حیرت اطرافیان قصر را ترک کرد.
فعّالیت کلاسی (صفحۀ 26 کتاب درسی)
به نظر شما، بهلول از این درخواستها چه منظوری داشت؟
میخواست به هارون (خلیفه ظالم عباسی) این نکته را بفهماند که قدرت ادعایی تو آن قدر ناتوان است که نمیتواند خواستههای کوچک مرا برآورده سازد و قدرت تو در برابر قدرت خداوند هیچ است. پس انسان، خواستههای خویش را باید از خدا که بر انجام دادن تمام کارها تواناست، درخواست کند.
ما در هر شبانهروز، دست کم ده مرتبه سوره حمد را میخوانیم و در آن میگوییم:
اگر کمی به زندگی روزانه خود فکر کنیم درمییابیم که ما نمیتوانیم تمام نیازهای زندگی خود را به تنهایی برطرف کنیم. ما برای حلّ مشکلات، نیازمند کمک دیگران هستیم.
از طرفی دیگران نیز همگی مانند ما هستند و فقط خداوند، بدون آنکه نیازی داشته باشد، میتواند به همه یاری برساند.
حال ما چگونه میتوانیم از یاری خداوند برخوردار شویم؟
راههای بهرهمندی از یاری خداوند
1- صبر و تقوا: یکی از راههایی که میتوان یاری خداوند را جلب کرد، صبر کردن و تقوا داشتن است. اگر ما بتوانیم در برابر مشکلات و سختیها، صبر کنیم و در هر موقعیتی، از گناهان دوری کنیم، خداوند بیش از پیش، یاری خود را نصیب ما خواهد کرد. به نمونه زیر توجه کنید:
بعد از جنگ احد، دیگر برای مسلمانان رمقی باقی نمانده بود. تعداد زیادی شهید و بقیه هم به سختی مجروح شده بودند. لشکر مشرکان که پس از جنگ، در راه بازگشت به مکه بودند، با خود گفتند: اکنون که پیروز شدهایم، چرا کار را یکسره نکنیم؟ بهتر است به مدینه حمله کنیم و مسلمانانی که زنده ماندهاند را بکشیم و داراییهای شهر مدینه را نیز غارت کنیم. با این کار برای همیشه خیال ما از محمّد و پیروانش آسوده خواهد شد… .
خیلی زود به مسلمانان خبر رسید که لشکر مشرکان دوباره به طرف آنها در حرکتند.
شرایط بسیار سختی به وجود آمده بود. آنان دیگر توان جنگیدن نداشتند.
درحالی که مسلمانان ناامید شده بودند، ناگهان فرشته وحی برای پیامبر اکرم (صلّی اللّه علیه وآله) پیام مهمی آورد:
این پیام به مسلمانان چنان روحیهای بخشید که حتی زخمیها هم برای نبرد به راه افتادند. مشرکان که نمیتوانستند باور کنند این لشکر امیدوار و با روحیه همان لشکر شکست خورده باشد، به گمان اینکه لشکری تازه نفس به سراغشان آمده است، از وحشت پا به فرار گذاشتند. آری، صبر و ایستادگی در برابر مشکلات و جبران اشتباه و غفلت خود در جنگ احد، آنان را شایسته این پیروزی کرد.
2- یاری دادن خداوند: خداوند به کسانی که او را یاری کنند وعده یاری داده است. منظور خداوند از یاری او، توسط ما بندگان، یاری دین اوست؛ یعنی ما با جهاد در راه خدا، دفاع از دین با جان و اموالمان و با عمل به دستورات خداوند در انجام واجبات و ترک محرمات، در واقع خداوند را یاری کردهایم و موجب ثبات و پایداری دین او شدهایم. این کار آن قدر نزد خداوند ارزشمند است که آن را یاری خودش دانسته است و در مقابل، وعده یاری و کمک قطعی به کسانی داده است که او را یاری میکنند.
3- دعا: یکی از مهمترین و سادهترین راهها برای جلب یاری خداوند، دعا کردن است. خداوند مهربان دربارهٔ دعای بندگانش میفرماید:
این آیه به روشنی نشان میدهد که دعای هیچ یک از بندگان از خداوند پنهان نمیماند و او درخواست هیچکس را بیپاسخ نمیگذارد. البته گاهی اوقات از خداوند چیزهایی را درخواست میکنیم که به مصلحتمان نیست. خداوند که بهتر از هرکس دیگری از سود و زیان ما آگاه است، به جای خواستهٔ ما، چیزی را که مفیدتر و مناسبتر است به ما میدهد.
یکی از بهترین حالتهایی که دعا در آن مستجاب میشود، هنگام نماز است. نمازگزار در بخشهای مختلف نماز با خداوند سخن میگوید و از او یاری میطلبد. در این حال که انسان به خداوند توجّه بیشتری دارد، خداوند نیز با لطف و رحمت بیشتری با او رفتار میکند.
فعّالیت کلاسی (صفحۀ 31 کتاب درسی)
به نظر شما چه کارهای دیگری موجب جلب یاری خداوند میشود؟ به کمک دبیر خود موارد دیگری را نام ببرید.
کمک به دیگران، امر به معروف و نهی از منکر، جهاد در راه خدا (با علم آموزی و ...)، انجام دستورات الهی و دوری از محرمات، نوعی یاری دادن دین خداوند است که موجب جلب یاری خداوند میشود.
خودت را امتحان کن (صفحۀ 31 کتاب درسی)
1) توضیح دهید چرا بهلول هرگز چیزی از هارون درخواست نمیکرد؟
زیرا بهلول میدانست که قدرت هارون محدود است و او توانایی انجام خیلی از کارها را ندارد، بنابراین از او درخواستی نمینمود.
2) آیا خداوند همه دعاهای ما را مستجاب میکند؟ توضیح دهید.
3) خداوند در جنگ احد، مسلمانان را با چه شرایطی یاری کرد؟
4) توضیح دهید ما چگونه میتوانیم خداوند را یاری دهیم.
با جهاد در راه خدا و دفاع از دین با جان و اموالمان، با عمل به دستورات خداوند در انجام دادن آن چیزی که بر ما واجب کرده و دوری از چیزهایی که بر ما حرام کرده است، میتوانیم خداوند را یاری دهیم.
پیشنهاد (صفحۀ 33 کتاب درسی)
1) سورهٔ فیل را بخوانید و شباهتهای میان آن و ماجرای طبس را در کلاس برای دوستانتان بیان کنید.
در داستان اصحاب فیل میبینیم که خداوند برای محافظت از خانه کعبه در برابر سپاه ابرهه، پرندگانی به نام ابابیل را بر سر آنها فرو فرستاد که بر روی آنها سنگهای ریزی افکنند و آنها را تار و مار نمودند، در ماجرای طبس نیز خداوند با طوفان شن دشمنان اسلام را شکست داد. (با امداد غیبی و استفاده از نیروهای طبیعت)
2) آیا میدانید تنها شهید واقعهٔ طبس چه کسی بود و چگونه به شهادت رسید؟ در اینباره تحقیق کنید.