درسنامه آموزشی فصل اول ریاضی کلاس ششم
درس 4: معرفی اعداد صحیح
فعالیت (صفحهٔ 16 کتاب درسی)
با توجّه به شکلهای زیر، جاهای خالی را پر کنید.

معلّم از دانش آموزان خواست دمای هریک از اجسام بالا را بدون نوشتن عبارت بالای صفر یا زیر صفر نمایش دهند.
پاسخهای چند دانش آموز را در زیر میبینید. شما نیز پاسخ خود را بنویسید.
| سارا | مریم | لیلا | نرجس | پاسخ شما | |
![]() |
${{20}^{\square }}$ | 20 | 20 | $o20$ | |
| ${{3}^{\square }}$ | 3 | 3 | $o3$ | ||
![]() |
0 | 0 | 0 | 0 | |
![]() |
${{7}^{\Delta }}$ | 7 | 7 | $\square 7$ | |
| ${{18}^{\Delta }}$ | 18 | 18 | $\square 18$ |
- جهتهای مثبت و منفی را قرارداد کنید. سپس دمای هر یک از اجسام زیر را با علامت + و - بنویسید.
![]() 20+ |
![]() 7- |
![]() 0 |
3 |
17 |
- پاسخ خود را با پاسخ همکلاسیهایتان مقایسه کنید.
برای تعیین علامت عددها نیاز داریم محلّ مبدأ و واحد اندازهگیری و همچنین جهتهای مثبت و منفی را قرارداد کنیم و براساس آن، عددها را علامتدار کنیم.
به طور معمول دمای بالای صفر را با علامت + و دمای پایین صفر را با علامت - نشان میدهند.
کار در کلاس (صفحهٔ 17 کتاب درسی)
در سال گذشته با مفهوم قرینه، نسبت به یک نقطه آشنا شدید. قرینهی هر عدد نوشته شده روی محور را نسبت به نقطهی مبدأ (صفر) پیدا کنید و با مداد قرمز بنویسید.


2- اگر تعداد گلهای زده ی تیمها را با عدد مثبت و تعداد گلهای خورده را با عدد منفی در نظر بگیریم، هریک از عبارتهای زیر را با یک عدد صحیح نشان دهید.
4 گل زده: 4+
3 گل خورده: 3-
1 گل زده: 1+
2 گل خورده: 2-
بدون گل: 0
1 گل خورده: 1-
3- با توجّه به شکل، ابتدا قراردادها را کامل کنید. سپس ارتفاعهای خواسته شده را با یک عدد علامتدار نشان دهید.

مبدأ: سطح آب
بالاتر از مبدأ: +
پایین تر از مبدأ: -
پهپاد (هواپیمای بدون سرنشین): 160+
غوّاص: 70-
کشتی: 0
پرنده: 20-
زیردریایی فاتح: 210-
ماهی: 8-
4- نقطههای مشخّص شده روی محور زیر، چه عددهایی را نشان میدهند؟

5- در مقایسهی دو عدد، با توجّه به محور اعداد، عددی بزرگتر است که در سمت راست عدد دیگر باشد.
![]()
با کامل کردن محور اعداد، اعداد زیر را مقایسه کنید و علامت مناسب (< = >) قرار دهید.
$+1$$ \gt $$+2$
$-5$$ \gt $$-2$
$+1$$ \lt $$0$
$-3$$ \gt $$0$
$-5$$ \gt $$+4$
$-1$$ \gt $$1$
$0$$ \lt $$-5$
$0$$ \gt $$+3$
6- جاهای خالی را پر کنید.
- هر عدد صحیحِ مثبت از هر عدد صحیحِ منفی بزرگتر است.
- همهی عددهای صحیحِ مثبت از صفر بزرگترند.
- همهی اعداد صحیحِ منفی از صفر کوچکتر هستند.
تمرین (صفحهٔ 19 کتاب درسی)
1- اگر ساعت 12 ظهر را مبدأ در نظر بگیرید، با تعیین جهتهای مثبت و منفی، هر یک از زمانهای زیر را با یک عدد صحیح نمایش دهید.
3 ساعت قبل از ظهر: 3-
7 ساعت بعد از ظهر: 7+
11 ساعت بعد از ظهر: 11+
ساعت 12 ظهر: 0
5 ساعت قبل از ظهر: 5-
3 ساعت بعد از ظهر: 3+
2- اگر طبقهی همکف را به عنوان مبدأ در نظر بگیریم، مانند نمونه هر یک از طبقات زیر را با یک عدد علامتدار نشان دهید.

از طبقهی همکف شروع کنید. 2 طبقه پایین بروید. 4 طبقه بالا بروید. سپس 2 طبقه بالا، 2 طبقه پایین و یک طبقه بالا بروید. حالا کدام طبقه هستید؟ 3+
مسیر حرکت بالا را با عددهای علامتدار مانند زیر نشان دهید.
3- ابتدا محلّ تقریبی هر یک از اعداد زیر را روی محور نشان دهید. سپس اعدادی را که نقطههای مشخّص شده نشان میدهند، بنویسید.

4- مقایسه کنید و علامت مناسب قرار دهید (< = >).
$150$$ \lt $$100$
$-5$$ \gt $$-3$
$+1$$ \lt $$-1$
$-15$$ \gt $$0$
$+2$$ \lt $$-1340$
$+40$$ \lt $$-40$
$+2$$ \lt $$-120$
$0$$ \gt $$+15$
5- اعداد زیر را از کوچک به بزرگ مرتّب کنید.
80+ ، 1- ، 1+ ، 0 ، 12- ، 5- ، 30+ ، 80-
$-80 \lt -12 \lt -5 \lt -1 \lt 0 \lt +1 \lt +30 \lt +80$
6- با استفاده از محور، هر یک از الگوهای زیر را ادامه دهید.

6- ، 4- ، 2- ، 0 ، 2+ ، 4+ ، 6+ ، 8+ ، 10+

10+ ، 5+ ، 0 ، 5- ، 10- ، 15- ، 20- ، 25-


