درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس هشتم

بیشتر بدانیم: خیّرین مدرسه‌ساز

جهادگر آسمانی حسین علیمرادی جوانی 24ساله بود که فعالیتش را از یک خیریه دانشجویی و ارسال کتاب برای دانش‌آموزان مناطق محروم شروع کرد و با تلاش بیشتر، تبدیل به خیر مدرسه‌ساز شد. وی با ثبت مؤسسه خیریه «دست یاری به دشتیاری» خدمات ارزنده‌ای به این منطقه ارائه نمود. جوانی که با سنّی کم، حاصل کارش تحویل 5 مدرسه و تکمیل 16 مدرسه دیگر در منطقه دشتیاری سیستان و بلوچستان می‌باشد.

شادروان غلامرضا مردانی آذری در سال 1305 در تبریز به دنیا آمد و بعدها در تهران مشغول به کار شد. او فعّالیت‌های مدرسه‌سازی خود را در سال 1376 آغاز کرد و چند میلیارد تومان را به ساختن مدرسه و سایر امور خیریه اختصاص داد. برادر وی نیز از خیّرین مدرسه‌ساز بود و او را همراهی می‌کرد. مردانی آذری حدود 27 مدرسه ساخت و همواره به خانواده دانش آموزان بی‌بضاعت نیز کمک می‌کرد.

به پاس خدمات غلامرضا مردانی آذری که عمری را در ساختن مدرسه برای فرزندان ایران سپری کرده بود، نخستین مراسم نکوداشت خیّرین مدرسه‌ساز به نام او نام‌گذاری شد و نشان «خورشید خَیّران» به بازماندگانش اعطا شد.

شادروان حسنعلی علی‌پور در سال 1317 در روستایی در اردبیل به دنیا آمد و با سختی توانست دوره دبیرستان را به پایان برساند زیرا که پدرش در آن هنگام ورشکست شده بود. بعدها نزد یکی از آشنایانش در آلمان رفت و با کار تجارت فرش آشنا شد و به تدریج از راه تجارت فرش، ثروت زیادی به دست آورد. او چهل سال در اروپا زندگی کرد، اما سرانجام همه دارایی‌هایش را فروخت و به ایران بازگشت و همه ثروت خود را در راه خدمت به جامعه خرج کرد.

علی‌پور به احترام 72 تن از یاران اباعبداللّٰه، تعداد 72 مدرسه ساخت و علاوه بر آن تعدادی مسجد، درمانگاه و حمام نیز در روستای محل زندگی خود بنا کرد و حتی خانه‌ای را که در تهران در آن زندگی می‌کرد، وقف سازمان نوسازی مدارس کرد.

در سال 1388 نشان «خورشید خیّران» از طرف رئیس جمهور به این مرد نیکوکار، اعطا شد. تندیس او را در اداره آموزش و پرورش استان اردبیل نصب و میدانی را در شهر اردبیل به نام او نامگذاری کرده‌اند.

اگر چه امروز این دو مرد نیکوکار در قید حیات نیستند و از دنیا رفته‌اند اما تا روزگار باقی است کار نیک آنان برجای می‌ماند.

بیشتر بدانیم:

تعاونی‌ها ممکن است تولیدی، توزیعی یا خدماتی باشند.

تعاونی‌های تولیدی مانند تعاونی در و پنجره سازان، تعاونی تولیدکنندگان فرش‌دستباف، تعاونی قطعه سازان اتومبیل و…؛
تعاونی‌های توزیعی مانند تعاونی مصرف کارکنان ادارات، مؤسسات، شرکت‌ها و…؛
تعاونی‌های خدماتی مانند تعاونی حسابداران، تعاونی دندانپزشکان و… .

بیشتر بدانیم:

بر طبق قانون اساسی، نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایهٔ سه بخش استوار است:
1- بخش دولتی: در این بخش ادارهٔ بنگاه‌های اقتصادی بزرگ در دست دولت است مانند صنایع ذوب آهن و پتروشیمی که توسط دولت اداره می‌شود.
2- بخش خصوصی: در این بخش، مالکیت و ادارهٔ بنگاه‌های اقتصادی کوچک در دست افراد است، مانند فردی که صاحب یک کارخانه یا مزرعه یا مغازه است.
3- بخش تعاونی: در این بخش، بنگاه‌های اقتصادی به صورت شرکت تعاونی اداره می‌شوند.

بیشتر بدانیم: واژه‌ها

سازمان‌های مردم نهاد (NGO): گروه‌هایی از افراد علاقه‌مند به رفع یک مشکل در جامعه که به صورت داوطلبانه، غیردولتی و غیرتجاری (بدون هدف سود بردن) در اموری مانند عمران و آبادانی، مقابله با آسیب‌های اجتماعی، حفظ محیط زیست و نظایر آنها، فعّالیت می‌کنند. «سَمَن» نام اختصاری سازمان‌های مردم نهاد است.

مؤسسات خیریه: مؤسساتی که در آنها گروهی از افراد نیکوکار برای تأمین نیازهای خانواده‌های نیازمند و آسیب دیدگان اجتماعی، فعّالیت می‌کنند. این مؤسسات عنوان‌هایی چون انجمن، جمعیت، نهاد و غیره دارند. ایتام: جمع یتیم، کسانی که پدر یا مادر خود را در کودکی از دست داده باشند.

ایتام: جمع یتیم، کسانی که پدر یا مادر خود را در کودکی از دست داده باشند.

مددکار: فردی که در انجمن‌ها و مؤسسات خیریه به افراد نیازمند (مددجو) کمک و یاری می‌کند.

بنگاه اقتصادی: هر مکانی که در آن فعّالیتی اقتصادی انجام شود، از یک مغازه کوچک گرفته تا کارخانه‌ای بزرگ، بنگاه اقتصادی است.

واقف: کسی که چیزی را وقف می‌کند.