درسنامه آموزشی پیام‌های آسمان کلاس هشتم

روزی امام صادق (ع) به شاگردان خود تفسیر آیاتی از قرآن را می‌آموخت.
هنگام غذا خوردن شد.
بعد از تمام شدن غذا برخی گفتند تاکنون غذایی به این لذیذی و پاکیزگی نخورده بودیم.
یکی از حاضران گفت: در روز قیامت بر اساس آیهٔ:

از این غذایی که نزد فرزند پیامبر اکرم (ص) خوردیم از ما سؤال خواهد شد. امام صادق (ع) فرمود:

خداوند کریم‌تر و شأنش بالاتر از آن است که طعامی به بنده‌اش بدهد و آن را برایش حلال و گوارا سازد، آن‌گاه از آن بازخواست نماید؛ بلکه منظور از نعیم در این آیه، نعمت محمد و آل محمد (ص) است که به شما ارزانی داشته است. در روز قیامت دربارۀ نعمت ولایت ما اهل بیت از شما سؤال خواهد شد.

در قرآن کریم تمامی چیزهایی که برای رستگاری انسان در دنیا و آخرت مورد نیاز است، گنجانده شده است و هرکس به این معجزهٔ جاویدان پیامبر اکرم (ص) مراجعه کند، می‌تواند در سطح فهم و دانش خود از آن بهره ببرد.

اما آیا همهٔ انسان‌ها می‌توانند به عمق علوم و معارف عمیق قرآن دست یابند؟

خداوند حکیم، پیامبر اکرم (ص) را اوّلین معلم قرآن قرار داد؛ زیرا ایشان بهتر از هر انسان دیگری می‌داند که هر آیه از قرآن در چه زمانی و به چه علتی نازل شده است و مفهوم و تفسیر واقعی آن چیست. پیامبر اعظم برای انجام رسالت مهمی که بر عهده داشت، با تمام وجود به بیان معارف الهی قرآن و آموزش مردم زمان خود پرداخت. مردم هر سؤالی داشتند از پیامبر رحمت می‌پرسیدند و هیچ گاه دچار حیرت و سرگردانی نمی‌شدند.

اما مردمی که پس از وفات رسول خدا به دنیا می‌آیند، چگونه باید راه رستگاری خود در دنیا و آخرت را پیدا کنند؟ خداوند برای راهنمایی آنان  که اتفاقاً جمعیتشان از مردم زمان پیامبر اعظم (ص) به مراتب بیشتر است  چه تدبیری اندیشیده است؟

تربیت معلمان آینده

رسول خدا از ابتدای بعثت، به دستور خداوند برنامهٔ کامل و دقیقی برای هدایت مردم طراحی کرده بود که حتی سعادت انسان‌های پس از خود را نیز تضمین می‌کرد. این برنامه عبارت بود از تربیت معلمان ویژه برای فهم و آموزش معارف عمیق قرآن.

فکر می‌کنید چه کسی می‌توانست شایسته‌ترین فرد برای هدایت مردم پس از رسول خدا باشد؟

بهترین فرد برای این جایگاه، کسی بود که از کودکی در آغوش پر محبت پیامبر خدا پرورش یافته بود، همان کسی که از هر کس دیگری به پیامبر نزدیک‌تر بود و از کودکی در اثر تربیت کامل پیامبر از علوم الهی برخوردار شده بود.
امیرمؤمنان در این باره می‌فرماید:

من از کودکی با رسول خدا بودم و او هر روز، دری از علم به رویم می‌گشود و اخلاق و آداب نیک را برایم آشکار می‌ساخت و دستور می‌داد پیوسته از او پیروی کنم.
هیچ آیه‌ای بر پیامبر نازل نمی‌شد، مگر اینکه آن را برای من قرائت می‌کرد. او می‌خواند و من با خط خودم آن را می‌نوشتم و سپس تفسیر و تأویل آن آیه را به من می‌آموخت و از خداوند درخواست می‌کرد که قدرت فهم و حفظ آن را به من عطا کند.
پس هرچه از حلال، حرام، امر، نهی و اتفاقات گذشته و آینده که خداوند به او آموخته بود، همه را به من آموخت و من آنها را حفظ کردم و با دعای پیامبر حتی یک حرف از آن را هم فراموش نکردم.

پیامبر خدا اسرار و نکات عمیق قرآن را به حضرت علی (ع) آموخت تا پس از رحلت ایشان، مردم بتوانند با کمک امیر مؤمنان و امامان پس از ایشان از آموزه‌های قرآن بهره مند گردند و با استفاده از این آموزه‌ها بر مشکلات خود غلبه کنند.

حضرت علی (ع) می‌فرماید:

روزی رسول خدا به من فرمود: ای علی، آنچه برایت می‌گویم، بنویس.
گفتم: ای رسول خدا، آیا بیم آن را دارید که سخنان شما را فراموش کنم؟
فرمود: نه، بیم فراموشی بر تو ندارم؛ زیرا خدا خواسته است که تو را حافظ احکام و معارف دین قرار دهد، اما اینها تنها برای تو نیست؛ بلکه برای امامان بعد از تو نیز هست، برای آنها بنویس.
آن گاه رسول خدا به پسرم حسن اشاره کرد و فرمود: اولین اینها، حسن است. سپس نگاهی به حسین کرد و فرمود: دومین آنها حسین است و بقیه از فرزندان حسین هستند.

اصحاب پیامبر اکرم (ص)، بارها و بارها از ایشان شنیده بودند که می‌فرمود:

ای مردم، من از میان شما می‌روم و دو چیز گرانبها را در میان شما باقی می‌گذارم. تا وقتی به آن دو پناه ببرید گمراه نخواهید شد؛ یکی کتاب خدا و دیگری عترت و اهل بیتم. این دو هرگز از هم جدا نخواهند شد تا آن هنگام که در کنار چشمۀ کوثر به من ملحق شوند، پس خوب مراقب باشید که بعد از من با این دو چگونه رفتار می‌کنید.

این سخن رسول خدا که بعدها به حدیث ثقلین مشهور شد، نشان می‌دهد که تنها راه رسیدن به سعادت و راهیابی به بهشت زیبای خداوند، پناه بردن به قرآن و اهل بیت پیامبر (ص) است و رها کردن هر یک از این امانت‌های ارزشمند الهی، نتیجه ای جز سرگردانی و گمراهی نخواهد داشت.