درسنامه آموزشی ریاضی کلاس اول

تم 25: آشنایی با عدد 100 و کافی بودن اطلاعات مسئله

بازدید11/4 K

تاریخ بروزرسانی1405/06/14

آینه

صفحه 169 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

مفاهیم:
تقارن آینه‌ای؛ چپ و راست در آینه؛ بالا و پایین در آینه.

مهارت‌ها:
دست و رو شستن؛ با حوله صورت‌ها و دست‌ها را خشک کردن؛ مسواک زدن؛ حمام کردن.

نگرش‌ها:
1- از تقارن در حل مسائل زندگی روزمره کمک می‌گیریم.
2- چپ و راست ما در آینه جابه‌جا می‌شود اما بالا و پایین جابه‌جا نمی‌شود..

تأثیرات بر ساختار شناختی:
1- مؤمن آینه مؤمن است.
2- قلبی که تزکیه می‌شود، مانند آینه‌ای حقیقت را نشان می‌دهد.
3- دل، مانند آینه‌ای است که باید آن را تمیز نگه داریم.

تم شناختی:
دل: در مورد تشابه باورهای دینی ما به موقعیت‌های زندگی روزمره مثال‌هایی که می‌شناسید به دانش‌آموزان گوشزد کنید.

ارتباط با صفحات بخش:
1- از 1 تا 100 را به ترتیب روی جدول بنویسید. برای پاسخ به سایر سؤالات، جدول را در دفتر خود رسم کنید.
2- با شمارش 2 تا 2تایی الی 9 تا 9 تایی هر کدام را با رنگ‌های مختلف روی خانه‌های جدول علامت بزنید و الگوهای به دست آمده را بررسی کنید.
3- الگوهای مربوط به شمارش 2 تا 2 تا، 4 تا 4 تا، 6 تا 6 تا و 8 تا 8 تا چه ارتباطی دارند؟
4- الگوهای شمارشی 3 تا 3 تا و 6 تا 6 تا و 9 تا 9 تا چه ارتباطی دارند؟
5- الگوهای شمارشی 5 تا 5 تا و 7 تا 7 تا در چه نقاطی مشترک هستند؟
6- الگوهای شمارشی 7 تا 7 تا و 8 تا 8 تا در چند مربع مشترک هستند؟

صفحه 170 کتاب درسی

صفحه 170 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

مسئله حل کن:
با کمک شکل، جاهای خالی را پر کن؛ سپس مسئله‌ها را با استفاده از شکل حل کن.

توصیه به معلم: هدف این صفحه، حلّ مسئله با استفاده از رسم شکل است.
توصیه به والدین: توجّه کنید که فرزندتان با کمک شکل، شمردن 8 تا 8 تا را انجام دهد.

اهداف

1- شمارش 8 تا 8 تا با استفاده از شکل.
2- تمرین حل مسائل دو مرحله ای با استفاده از رسم شکل.

روش تدریس

* ابتدا تعدادی چینه به دانش آموزان بدهید و از آنها بخواهید آنها را به دسته‌های 8 تایی تقسیم کنند، سپس 8 تا از آن را بردارند و بگویند چند تا می‌شود. به همین ترتیب با شمارش 8 تا 8 تا رو به جلو، الگوهای شمارشی را کامل کنند.

* به تصویر آغازین بخش برگردید و کاشی‌های دستشویی‌ها را با شمارش 8 تا 8 تا مشخص کنید و هشتمین کاشی را با نوشتن عدد مربوطه مشخص کنید، سپس عددها را از زیاد به کم بخوانید.

* فعالیت صفحه 170 را با شمردن مربع‌ها شروع و سپس به کمک آن الگوی شمارش 8 تا 8 تا را کامل کنند در پایان مسئله‌های پایین صفحه را بخوانند و با استفاده از شکل‌های رسم شده پاسخ دهند.

توصیه‌های آموزشی

1- دانش‌آموزان شمردن 8تایی را به کمک شکل انجام می‌دهند. بنابراین از تفریق کردن یا ادامه دادن الگوها پرهیز شود.
2- در حل مسئله‌ها به هیچ وجه محاسبه‌هایی مثل 8- 24 یا 4 - 32 مورد نظر نیست، بلکه دانش‌آموزان پاسخ عبارت‌هایی مثل این جمع و تفریق‌ها را صرفاً با کمک شکل پیدا می‌کنند. البته می‌توانند پس از پیدا کردن پاسخ عبارت، جمع یا تفریق را به همراه جلونویسی نوشته و پاسخ خود را کامل‌تر نشان دهند.
3- در حل مسئله‌ها یا تمرین‌های مشابهی که توسط آموزگار ارائه می‌شود، دانش‌آموزان می‌توانند از شکل‌ها و الگوهای شمارش چند تا چند تا که در صفحات مختلف کتاب مطرح شده است استفاده کرده و در صورت لزوم پاسخ جمع و تفریق‌ها را به دست آورند.

صفحه 171 کتاب درسی

صفحه 171 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

بشمار و بنویس:
جاهای خالی را پر کن.
کدام کار در مدّت کمتری انجام می‌شود؟ × بزن.

توصیه به معلم: دانش‌آموزان با توجّه به جدول عددهای 1 تا 100 با عدد 100 آشنا می‌شوند. هدف این صفحه فقط آموزش عدد 100 است. آموزش عددهای سه رقمی مورد نظر نیست.
توصیه به والدین: فرزند شما در سال آینده عددهای سه رقمی و جدول ارزش مکانی مربوط به آن را فرا خواهد گرفت.

اهداف

1- درک عدد 100 با جدول ارزش مکانی.
2- آشنایی با عدد 100 و جدول اعداد 1 تا 100
3- درک مدت زمان انجام چند فعالیت و مقایسه آن‌ها.

روش تدریس

* به دانش‌آموزان تعدادی بسته ده تایی بدهید. از یک دسته 10 تایی شروع کنید و عدد مربوط به آن را سؤال کنید سپس 10 تا 10 تا اضافه کنید و هر بار عدد مربوطه را بپرسید تا به 10 بسته 10 تایی برسید. سپس عدد 100 را به آنها معرفیش کنید و جدول ارزش مکانی را رسم کرده و یک بسته صدتایی را در جدول بنویسید.

* حال به صفحه آغازین بخش برگردید و از دانش‌آموزان بخواهید ردیف آخر جدول را به کمک دانش‌آموزان کامل کنند تا با اضافه کردن یکی یکی از عدد 90 مجدداً به 100 برسند.

* حال با انجام فعالیت مربوط به کتاب و پاسخ دادن به سؤال‌ها یک بار دیگر عدد 100 را معرفی کنید. در پایان از دانش‌آموزان بخواهید تمرین پایین صفحه را انجام دهند.

توصیه‌های آموزشی

1- هدف، آموزش عددهای سه رقمی نیست، بلکه عدد 100 صرفاً برای تکمیل جدول مطرح شده است.
2- در انجام فعالیت مربوط به مدت زمان انجام کار بهتر است مصادیق را به صورت کلامی برای دانش‌آموزان بیان کنید. به عنوان نمونه اگر فردی بخواهد از منزل به مدرسه بیاید بیشتر طول می‌کشد یا بخواهد از کلاس درس به حیاط مدرسه برود؟ به این ترتیب زمینه را برای انجام فعالیت آماده کنید.
3- با توجه به اینکه آموزش عددهای 3 رقمی در کلاس دوم مطرح می‌شود، بیش از موارد ذکر شده در خصوص عدد 100 اقدامی انجام ندهید.

صفحه 172 کتاب درسی

صفحه 172 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

بشمار و بنویس:
در هر قسمت عددهای مناسب بنویس.

توصیه به معلم: هدف این صفحه، تمرین شمردن چند تا چند تا بدون استفاده از شکل و به صورت ذهنی است.
توصیه به والدین: فرزند شما در این فعّالیت، نوشتن نماد عددهای مختلف را تمرین می‌کند. دقّت در چگونگی نوشتن نمادها اهمّیت دارد.

اهداف

1- تمرین نوشتن عددهای پشت سر هم با شروع یا پایان‌های متفاوت.
2- تمرین نوشتن عددهای مضارب 5 و 10 با شروع‌های مختلف بدون شکل.
3- تمرین عددنویسی با توجه به دستورالعمل.

روش تدریس

* در کلاس درس به صورت شفاهی عددهایی را بیان کنید و از دانش‌آموزان بخواهید عدد مورد نظر شما را بنویسند. سپس از آنها بخواهید از عددی که شما اعلام می‌کنید شروع به نوشتن عددهای پشت سر هم کنند و تا عددی که شما می‌گویید کار را خاتمه دهند.

* به صفحه آغازین بخش برگردید و با بیان‌های مختلف جدول را کامل کنید برای مثال بگویید ستون آخر (شمارش 10 تا 10 تا) را کامل کنند و یا از عدد 3 شروع کرده و عددها را به ترتیب بنویسند تا به 40 برسند. به این ترتیب با دستورات شما جدول اعداد 1 تا 100 را کامل کنند.

* پس از انجام فعالیت این صفحه خواندن دستورالعمل‌ها را نیز به دانش‌آموزان واگذار کنید تا آنها تمرین خواندن و درک کردن و دنبال کردن دستورات را بیاموزند.

توصیه‌های آموزشی

1- هر زمان احساس نیاز کردید به جدول اعداد 1 تا 100 برگردید و الگوهای عددی این صفحه را در جدول نمایش دهید.
2- در این صفحه بخشی از عددهای 1 تا 100 تمرین شده است. در فرصت‌های مناسب بخش‌های دیگر را تمرین کنید.
3- مراقبت کنید که این شیوهٔ عددنویسی به کاری خسته کننده برای دانش آموزان تبدیل نشود.

صفحه 173 کتاب درسی

صفحه 173 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

مسئله حل کن:
ابتدا با کمک شکل‌ها جاهای خالی را پر کن.
سپس مسئله‌ها را با استفاده از شکل حل کن.

توصیه به معلم: دانش آموزان برای حل مسئله‌ها می‌توانند از رسم شکل یا چوب خط استفاده کنند. همچنین تشخیص زیر مسئله‌ها اهمّیت دارد.
توصیه به والدین: می‌توانید مانند بالا به فرزندتان مسئله بدهید و بخواهید با رسم شکل حل کند.

اهداف

1- شمارش 9 تا 9 تا به کمک شکل.
2- حل مسئله با استفاده از رسم شکل یا چوب خط.

روش تدریس

* به کمک اشیاء مختلف شمارش 9 تا 9 تا را به صورت ملموس تمرین کنید، پس از اینکه الگوی عددی شمارش پیدا شد عددها را از آخر بخوانید و تمرین کنید.

* با کمک اعداد 1 تا 100 که در صفحه آغازین بخش قرار دارد شمارش 9 تا 9 تا را به صورت‌های مختلف تمرین کنید.

* در انجام فعالیت این صفحه ابتدا رنگ‌های مختلف و بسته‌های 9 تایی شکل را برای دانش‌آموزان توضیح دهید و سپس از آنها بخواهید الگوهای عددی را کامل کنند. در آخر مسئله‌ها را با استفاده از رسم شکل یا چوب خط حل کنند.

توصیه‌های آموزشی

1- شمارش 9 تا 9 تا رو به جلو یا عقب فقط با استفاده از شکل انجام شود و تمرین ذهنی نکنید.
2- در حل مسئله‌ها دانش آموزان را تشویق کنید که پس از رسم شکل عبارت‌های جمع و تفریق و جلونویسی جواب آخر را انجام دهند.
3- در کشیدن شکل برای عددی مثل 27، رسم 2 مستطیل 10 خانه‌ای برای بسته‌های 10 تایی 7مربع کوچک برای 7 تا یکی کفایت می‌کند و با خط زدن 9 تا 9 تا از مربع‌ها می‌توانند پاسخ مسئله را پیدا کنند.
4- در پاسخ گویی به مسئله‌های این صفحه تا تمرین‌های مشابه از شکل‌های بالای صفحه می‌توانند استفاده کنند.

صفحه 174 کتاب درسی

صفحه 174 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

مسئله حل کن:
اگر اطّلاعات مسئله کافی است آن را حل کن.
عقربه‌های ساعت آخر را با توجّه به الگوی آن بکش.

توصیه به معلم: هدف این صفحه، تشخیص اطّلاعات اضافی یا اطلاعات کم هر مسئله است.
توصیه به والدین: فرزند شما در فعّالیت پایین صفحه علاوه بر نوشتن ساعت‌ها، الگو را تشخیص می‌دهد و عقربه‌های ساعت را می‌کشد.

اهداف

1- تشخیص اطلاعات اضافی یا اطلاعات ناکافی یک مسئله.
2- درک مفهوم الگویابی و دیدن نمایش آن در ساعت و ادامه دادن الگو.

روش تدریس

* برای دانش‌آموزان مسئله‌های مختلفی طرح کنید و از آنها در مورد داده‌ها و خواسته‌های این مسئله‌ها سؤال کنید. سپس بپرسید برای اینکه مسئله به نتیجه برسد چه چیزی کم یا چه چیزی اضافه است.

* به تصویر آغازین بخش برگشته و داستانی مرتبط با این تصویر بیان کرده به گونه‌ای که فرضیاتی کم یا اضافه داشته باشد. و از دانش‌آموزان بخواهید در مورد مسئله و کمبودها و اضافاتی که دارد، توضیح دهند.

* با توجه به توانایی‌هایی که دانش آموزان کسب کرده‌اند فعالیت صفحه 174 کتاب را انجام دهند. ابتدا آنها را تشویق کنید که در مورد داده‌ها و خواسته‌های مسئله توضیح دهند و اشاره کنند چه اطلاعاتی کم یا اضافه است. اگر مسئله‌ای اطلاعات ناکافی داشت آن را حل کنند.

توصیه‌های آموزشی

1- توانایی تحلیل اطلاعات در ارتقای قدرت فهم دانش‌آموز کمک زیادی می‌کند. از کلیشه سازی یا مهم جلوه دادن بعضی از واژه‌ها در مسئله‌ها و یا عددهای مطرح شده در صورت مسئله جلوگیری می‌کند.
2- دانش‌آموزان باید علاوه بر نوشتن ساعت‌ها الگوی مربوط به آن را تشخیص داده و عقربه‌های ساعت آخر را بکشند.
3- در کلاس شرایطی را فراهم سازید تا دانش‌آموزان در مورد صورت مسئله‌ها گفتگو کنند و داده‌ها، خواسته‌ها و اطلاعات اضافه یا کم مسئله را به بحث بگذارند.
4- در مسئلهٔ اول این صفحه، هدف این است که دانش‌آموزان خواستهٔ مسئله یعنی تعداد صندلی‌های اتوبوس را تشخیص و به سایر اطلاعات داده شدهٔ مسئله توجه نکنند.

صفحه 175 کتاب درسی

صفحه 175 کتاب درسی ریاضی اول دبستان

با ابزار کار کن:
با شابلون و خط کش و مدادهای رنگی یک فرش زیبا طرّاحی کن.

توصیه به معلم: دانش آموزان در پایان کتاب باید با توجّه به تمام آموخته‌های خود از الگویابی و تقارن به هر صورتی که تمایل دارند، فرش بالا را طرّاحی کنند.
توصیه به والدین: اگر فرزند شما در تشخیص تقارن مشکل داشت، می‌توانید خط‌های افقی و عمودی تقارن را رسم کنید.

اهداف

1- توانایی طراحی فرش با استفاده از ابزارها و کلیه آموخته‌ها.
2- پرورش خلاقیت و ابتکار دانش آموزان.

روش تدریس

* کار با ابزارهای خط کش و شابلون را به دانش‌آموزان یادآوری کنید. صفحاتی از کتاب درسی که به تکمیل کارهای ترسیمی و استفاده از ابزار اختصاص داشت را مرور کنید. علاوه بر آن قرینه کردن و تقارن‌های دو نیمه‌ای یا چهار قسمتی را یادآوری کنید. همچنین می‌توانید تعدادی تصویر فرش یا گلیم را به دانش آموزان نشان دهید.

* به صفحه آغازین بخش مراجعه کرده و در مورد آینه و تقارن موجود در آن توضیح دهید و به کاربرد آن در طراحی فرش اشاره کنید.

* صفحه آخر کتاب را باز کنید و از دانش آموزان بخواهید تمام آخر هفته‌های خود را در کامل کردن طرح فرش به کار برند.

توصیه‌های آموزشی

1- اگر دانش‌آموزان در تشخیص تقارن مشکل دارند، می‌توانید با ترسیم خط‌های افقی و عمودی به دانش آموزان کمک کنید.
2- ایده‌های جالب را در کلاس پررنگ مطرح کنید و دانش‌‌آموزان را تشویق کنید که طرح‌های ابتکاری و خلاقانه ارائه کنند.
3- در صورت لزوم به صفحات قبلی کتاب برگشته و طرح‌های مختلف و تمرین‌های گوناگون را مرور کنید تا زمینه برای بروز خلاقیت دانش‌آموزان ایجاد شود.