درسنامه آموزشی قرآن کلاس نهم
درس 1: سوره شوری و زُخرف، کتاب بیمانند
جلسهٔ اول: سورۀ شوریٰ
حم ﴿۱﴾ عسق ﴿۲﴾ كَذَلِكَ يُوحِي إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ اللَّهُ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۳﴾ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ ﴿۴﴾ تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَ الْمَلَائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَلَا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ﴿۵﴾ وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ اللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيْهِمْ وَ مَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ ﴿۶﴾ وَ كَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَ مَنْ حَوْلَهَا وَ تُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ ﴿۷﴾ وَ لَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَ لَكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشَاءُ فِي رَحْمَتِهِ وَ الظَّالِمُونَ مَا لَهُمْ مِنْ وَلِيٍّ وَ لَا نَصِيرٍ ﴿۸﴾ أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَ هُوَ يُحْيِي الْمَوْتَى وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۹﴾ وَ مَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبِّي عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْهِ أُنِيبُ ﴿۱۰﴾
فایل صوتی ترتیل آیات 1 تا 10 / سورهٔ الشّوریٰ 53
فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَ مِنَ الْأَنْعَامِ أَزْوَاجًا يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ ﴿۱۱﴾لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشَاءُ وَ يَقْدِرُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ﴿۱۲﴾ شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَ مَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَ مُوسَى وَ عِيسَى أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَ لَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِينَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشَاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ ﴿۱۳﴾ وَ مَا تَفَرَّقُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَ لَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَإِنَّ الَّذِينَ أُورِثُوا الْكِتَابَ مِنْ بَعْدِهِمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ ﴿۱۴﴾ فَلِذَلِكَ فَادْعُ وَ اسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَ لَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَ قُلْ آمَنْتُ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ كِتَابٍ وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ اللَّهُ رَبُّنَا وَ رَبُّكُمْ لَنَا أَعْمَالُنَا وَ لَكُمْ أَعْمَالُكُمْ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا وَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ ﴿۱5﴾.
فایل صوتی ترتیل آیات 11 تا 15 / سورهٔ الشّوریٰ 53
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 16 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
وحی کردیم، وصیت کردیم، متفرّق نشوید، تشریع کرد، وصیت کرد
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | شَرَعَ | تشریع کرد، مقرّر کرد | 2 | وَصّیٰ | سفارش کرد، وصیت کرد |
| 3 | اَوحَینا | سفارش کردیم، وحی کردیم | 4 | وَصَّینا | سفارش کردیم، وصیت کردیم |
| 5 | لاتَتَفَرَّقوا | متفرق نشوید، پراکنده نشوید |
فعالیت 2 (صفحهٔ 16 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- شَرَعَ لَكُمْ: تشریع کرد برای شما
2: مَا وَصَّى بِهِ: آنچه سفارش کرد به آن
3- أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ: وحی کردیم به سوی تو
4- وَ مَا وَصَّيْنَا بِهِ: و آنچه وصیت کردیم به آن
5- أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ: که به پا دارید دین را.
6- لَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ: و متفرق نشوید در آن.
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 17 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای ٤٨٣ تا ٤٨٨ قرآن کریم را بخوانید.
ب) معنای قسمت اول آیهٔ ١٣ سورهٔ شوریٰ را بنویسید.
1- شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ: تشریع کرد برای شما (قسمتی) از دین را
2- مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا: آنچه وصيت کرد به آن، نوح را.
3- وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ: و آنچه وحی کردیم به سوی تو.
4- وَ مَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَ مُوسَى وَ عِيسَى: و آنچه وصیت کردیم به آن، ابراهیم و موسی و عیسی را
5- أَنْ أَقِيمُوا الدِّينَ وَ لَا تَتَفَرَّقُوا فِيهِ ... (13): که به پا دارید دین را و متفرق نشوید در آن.
ج) از صفحهٔ اول سوره شوریٰ (483) حداقل سه عبارت را که میتوانید معنا کنید، بیابید و همراه با معنا بنویسید.
1- وَ هُوَ عَلَى کُلِِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ : و او بر هر چیزی تواناست.
2- عَلَیْهِ تَوَکَِّلْتُ: به او توکل کنم.
3- لَهُ مَا فِی السَِّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الْأَرْضِ: برای اوست آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است.
د) در صفحهٔ ٤٨٧ قرآن کریم، چند پیام قرآنی که در دورهٔ ابتدایی با آنها آشنا شدهاید، آمده است. آنها را بیابید و یکی از آنها را همراه با معنای آن بنویسید.
جلسهٔ دوم: سورۀ شوریٰ و سورۀ زُخرُف
و َكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا مَا كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ وَ لَكِنْ جَعَلْنَاهُ نُورًا نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ﴿۵۲﴾ صِرَاطِ اللَّهِ الَّذِي لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ أَلَا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ ﴿۵۳﴾
حم ﴿۱﴾ وَ الْكِتَابِ الْمُبِينِ ﴿۲﴾ إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۳) وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ﴿۴﴾ أَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا أَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُسْرِفِينَ ﴿۵﴾ وَ كَمْ أَرْسَلْنَا مِنْ نَبِيٍّ فِي الْأَوَّلِينَ ﴿۶﴾ وَ مَا يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۷﴾ فَأَهْلَكْنَا أَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشًا وَ مَضَى مَثَلُ الْأَوَّلِينَ ﴿۸﴾ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ ﴿۹﴾ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا وَ جَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿۱۰﴾.
فایل صوتی ترتیل آیات 52 تا 53 / سورهٔ الشّوریٰ و سورهٔ الزُّخرُف 1 تا 10
فعالیت (صفحهٔ 19 کتاب درسی)
بار دیگر با دقت به قرائت آیات درس، این حروف را صحیح و زیبا تلفظ کنید.
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 20 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
آنها ، پرسیدی از ، مرده ، اندازه
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معا |
| 1 | سَاَلتَ | پرسیدی از | 2 | هُنَّ | آنها، ایشان |
| 3 | مَهد | محل آرامش | 4 | لَعَلَّ | تا، شاید |
| 5 | تَهتَدونَ | هدایت شوید، هدایت میشوید | 6 | قَدَر | اندازه |
| 7 | بَلدَة | سرزمین، شهر | 8 | مَیت | مرده |
فعالیت 2 (صفحهٔ 20 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ: و اگر بپرسی از آنها
2- مَنْ خَلَقَ: چه کسی آفرید
3- لَيَقُولُنَّ: حتماً میگویند
4- لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ: حتماً میگویند آفرید آنها را
5- جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا: و قرارداد برای شما زمین را محل آرامش
6- وَ جَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا: و قرارداد برای شما در آن راهها
7- لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ: شاید شما هدایت شوید
8- بَلدَةً مَیتًا: سرزمین مرده
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 21 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 489 تا 493 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیات ٩ تا ١١ سورهٔ زخرف را کامل کنید.
1- وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ: و اگر بپرسی از آنها چه کسی آفرید آسمانها و زمین را
2- لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ (9): حتما میگویند آفرید آنها را (خداوند) عزتمند دانا.
3- الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْدًا: کسی که قرار داد برای شما زمین را محل آرامش.
4- وَ جَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ (10): و قرار داد برای شما در آن راههایی.
5- وَ الَّذِي نَزَّلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ: شاید شما هدایت شوید.
6- فَأَنْشَرْنَا بِهِ بَلْدَةً مَيْتًا: پس زنده کردیم به وسیلهٔ آن سرزمینی مرده را
7- كَذَلِكَ تُخْرَجُونَ (11): این چنین (در روز قیامت از قبرها) بیرون آورده میشوید.
ج) از صفحهٔ ٤٩١ قرآن کریم، حداقل ٣ عبارت آشنا یافته، همراه با معنا بنویسید.
1- فَانظرْ کَیْف کانَ عَقِبَةُ الْمُکَذِِّبِینَ: پس نگاه کن چگونه بود سرانجام تکذیب کنندگان
2- لَعَلَِّهُمْ یَرْجِعُونَ: شاید آنها باز گردند.
3- قَالُوا هَذَا سِحْرٌ: گفتند این (قرآن) جادو است.
د) از آموزههای مهم توحیدی و قرآنی، ذکر و یاد خداست. از این رو پیشوایان معصوم به ما آموختهاند که در هنگام انجام هر کاری به شکلی خدا را یاد کنیم. هنگام بیرون آمدن از خانه، غذا خوردن، شروع یک کار، آماده شدن برای خواب و…؛ یکی از آداب اسلامی آن است که هنگام سوار شدن بر یک وسیلهٔ نقلیه این آیات را از سورهٔ زخرف بخوانیم. سعی کنید آنها را با توجه به معنا حفظ کنید و در زمان مناسب بخوانید.