درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس هفتم
درس 8: مصرف
مصرف کننده کسی است که کالاها و خدمات را به منظور رفع نیازهای خود میخرد.
اما این خرید و فروش با چه وسیلهای صورت میگیرد؟ با پول.
وقتی شما به فروشنده در ازای کالا پول میدهید، او هم با آن پول میتواند کالای دیگری بخرد و نیازهای خود را رفع کند. یعنی او به اندازهٔ ارزش کالایی که به شما فروخته است، میتواند کالای دیگری بخرد. راستی پول چگونه به وجود آمد؟
امروزه علاوه بر پول کاغذی از شیوههای دیگری نیز برای مبادله استفاده میشود. یکی از این شیوهها استفاده از کارت خرید اعتباری است.
خریدار با استفاده از کارت خرید اعتباری خود به ازای مبلغ کالا را از پولی که در بانک دارد برداشت و به حساب فروشنده میریزد.

فعّالیت (صفحهٔ 38 کتاب درسی)
بهترین شکل مبادله، خرید کالا با پول است و بهترین نوع آن خرید با کارتهای اعتباری است. راههای دیگر خرید سفارش دادن آن از طریق اینترنت و گرفتن محصول خریداری شده توسط پست و یا زنگ زدن به سوپرمارکت و خرید تلفنی که این گونه خریدها منجر به آلودگی کمتر میشود.
فعّالیت (صفحهٔ 39 کتاب درسی)
دوست داشتید چه اطلاعات دیگری دربارۀ آن کالا داشته باشید؟ سال تولید و فرد تولید کننده اولیه.
3- به مدت چند هفته به کالاهایی که مصرف میکنید دقت کرده و برچسب آنهایی را که نشان استاندارد دارند به کلاس بیاورید. بین دو کالای مشابه که یکی مهر استاندارد دارد و دیگری ندارد کدام را انتخاب میکنید؟ چرا؟ کالایی که مهر استاندارد داشته باشد را استفاده میکنیم. چون کیفیت آن بهتر است.
4- آیا میدانید علامت زیر چیست؟ دربارهٔ آن تحقیق کنید.

مسئولیتهای مصرف کننده
همان طور که مصرف کننده حقوقی دارد، مسئولیتهایی نیز دارد. مسئولیت مصرف کننده، مصرف درست است. گفتیم که مصرف یعنی استفاده از کالا و خدمات به منظور رفع نیازها. این چیز بدی نیست؛ اما باید از مصرف گرایی پرهیز کرد.
از نظر دین اسلام، تولید و مصرف کالا برای رفع نیاز انسان است تا او بتواند به کارهای مهمتر بپردازد.
به همین دلیل اسراف و ریخت وپاش گناهی بزرگ است.
فعّالیت (صفحهٔ 40 کتاب درسی)
5- جنبههایی از مصرفگرایی را که در محل زندگیتان میبینید بیان کنید و دربارۀ آنها اظهار نظر نمایید. به عهده دانش آموز است ولی برای نمونه میتواند شامل: تغییرات سالانهٔ وسایل، ماشین، خرید وسایل لوکس و غیر ضروری و...
6- مصرفگرایی چه آسیبهای اخلاقی برای مردم ایجاد میکند؟ مصرف گرایی باعث میشود از کالاهایی که در دسترس داریم به نحواحسن استفاده نکنیم و در نگهداری آنها کوشا نباشیم. در نهایت به سمت اسراف سوق داده شویم. باعث راحت طلبی، تجمل پرستی و حتی متمایز کردن خویش از افراد دیگر با در اختیار گرفتن کالاها و خدمات بیشتر دارد تا بدین وسیله شکاف بین خود و سایر گروههای جامعه را ایجاد کند و مصرف گرایی سبب شکاف بین طبقات مختلف مردم است.
مصرف و محیط زیست
به اطراف خود نگاه کنید. روزانه مقدار زیادی قوطی کنسرو، بطریهای نوشابه، پلاستیک موادغذایی و جعبههای مقوایی دور ریخته میشود. اینها فقط بستهبندی کالاهایی است که ما مصرف میکنیم.
در جوامع امروز، مصرف گرایی به شدت به محیط زیست آسیب رسانده است. انسانها موادّ اولیه را از طبیعت میگیرند و با آنها کالا تولید میکنند و بعد دوباره به صورت زباله به طبیعت برمیگردانند. در گذشته مقدار زبالهها این قدر زیاد نبود. اما امروزه با تولید انبوه صنعتی، همه روزه مقدار زیادی زباله تولید میشود. زبالهها را میسوزانند یا در مناطقی از زمین دفن میکنند که در هر صورت برای محیط زیست زیانآور است.
نظرهای این افراد را بخوانید و دربارۀ آنها گفتوگو کنید. با کدام یک موافق هستید؟ شما چه راهحلهایی پیشنهاد میکنید؟
فعّالیت (صفحهٔ 41 کتاب درسی)
به کار ببندیم (صفحهٔ 42 کتاب درسی)
2- با راهنمایی معلم از یکی از اعضای خانوادهٔ دانشآموزانی که در امور تولید یا توزیع و فروش یک کالا فعّالیت میکند به کلاس دعوت کنید تا دربارهٔ کار خودش و مراحل و چگونگی آن برای شما توضیح دهد.
سؤالات خود را پیش از حضور در جلسه، روی یک برگه یادداشت کنید.







