خانه
گاما

درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس هفتم

درس 7: تولید و توزیع

بازدید95/8 K
تاریخ بروزرسانی1401/08/16

آیا دقت کرده‌اید که همهٔ ما از صبح تا شب از کالاها و وسایل زیاد و متنوّعی استفاده می‌کنیم؟

برخی از این کالاها مانند خوراک و پوشاک آن قدر برای زندگی ما ضروری هستند که درواقع بدون استفاده از آنها نمی‌توانیم به زندگی ادامه دهیم.

همهٔ این کالاها در جایی توسط تولیدکنندگان تولید شده‌اند و سپس به وسیلهٔ توزیع کنندگان به‌دست ما رسیده‌اند تا آنها را مصرف کنیم. آیا می‌دانید یکی از مشکلات بزرگ دنیای امروز مصرف بی‌رویه است؟ راستی آیا در فعّالیت‌های اقتصادی نیز ما حقوق و مسئولیت‌هایی داریم؟

چرا تولید می‌کنیم؟

فعالیت زیر را انجام دهید.

فعّالیت (صفحهٔ 32 کتاب درسی)

 
1- الف) یک روز خود را مجسم کنید. سپس همۀ کالاهایی را که در یک روز از آنها استفاده کرده‌اید (اعم از خوراک، پوشاک، نوشت‌افزار، وسایل حمل و نقل و…) روی کاغذ بنویسید. سپس بگویید:
- اگر این کالاها تولید نشده بودند چه اتفاقی می‌افتاد؟
- این کالاها در کجا و توسط چه کسانی تولید می‌شوند؟
ب) دو مورد از کالاها را انتخاب کنید و بگویید تولیدکنندگان برای تولید آنها به چه چیزهایی نیاز داشته‌اند؟

اکنون که این فعّالیت را انجام دادید، پی بردید انسان برای آنکه بتواند به زندگی خود ادامه دهد، باید تولید کند. از گذشته تا امروز، هیچ‌گاه ادامهٔ زندگی انسان بدون تولید امکان‌پذیر نبوده است.

تولید محصول به منظور رفع نیازها و خواسته‌های انسان صورت می‌گیرد.
محصولی که تولید می‌شود ممکن است کالا باشد مانند کفش، کیف، دفتر، یخچال، تلویزیون و...
و یا ممکن است خدمات باشد مانند خدمات پزشکی، آموزش، بیمه، حمل و نقل و…

عوامل تولید

با انجام فعّالیت 1 پی بردید که برای تولید یک کالا به عوامل متعددی نیاز داریم. اما به طور کلی همهٔ عوامل لازم برای تولید را می‌توانیم به سه دسته طبقه‌بندی کنیم:

منابع طبیعی
آنچه در طبیعت وجود دارد مانند آب، خاک، جانوران، جنگل‌ها، معادن (نفت، گاز، زغال سنگ، آهن و…) منابع طبیعی هستند. برای آنکه انسان بتواند کالاها و وسایل مورد نیاز خود را تولید کند باید از امکانات و منابع طبیعی که خداوند در اختیار بشر قرار داده استفاده کند.

سرمایه 
انسان برای آنکه از منابع طبیعی استفاده و آنها را به کالا تبدیل کند به ابزار و تجهیزاتی نیاز دارد، این تجهیزات سرمایه نام دارد. منابع مالی، ماشین آلات، ابزار کار و زمین یا ساختمانی که تولید در آنها صورت می‌گیرد و نظایر آن، سرمایه هستند.

نیروی انسانی
اگر کار و تلاش انسان نبود، چیزی تولید نمی‌شد و آدمیان نمی‌توانستند به زندگی ادامه بدهند. به همین دلیل نقش نیروی انسانی در تولید بسیار مهم است. برای تولید هر محصولی، نیروی انسانی باید دانش و مهارت لازم را داشته باشد.
کشورهایی که حداکثر تلاش خود را برای تولید کالا و نیازهای خود صرف نمی‌کنند، ضعیف شده و به کشورهای دیگر وابسته خواهند شد.

پدید آمدن مشاغل و حرفه‌های مختلف

انسان‌ها همواره به صورت گروهی و اجتماعی زندگی کرده و پی‌برده‌اند که نمی‌توانند به تنهایی همهٔ چیزهای مورد نیاز خود را تولید کنند. در سال‌های قبل خواندید که در گذشته‌های دور با رونق کار کشاورزی تولید محصول زیاد شد. با تولید غذای کافی دیگر همه مجبور به کار کشاورزی نبودند و به تدریج افراد دیگر توانستند به کارهای دیگر بپردازند و در برخی کارها مهارت پیدا کنند. بدین ترتیب تقسیم کار در جامعه به وجود آمد. هرکس تولید یک یا چند کالا را برعهده گرفت و شغل‌های گوناگون پدید آمد.

امروزه نیز هیچ‌کس توانایی تأمین همهٔ نیازهای خود را ندارد. فرض کنید یک فرد بخواهد خودش گندم بکارد، آن را آرد کند، نان بپزد، درختان میوه بکارد، دامپروری کند، برای خود و خانواده پشم بریسد و لباس تهیه کند، کفش بدوزد، برای نظافت و شست‌وشو صابون تولید کند، وسایل تحصیل و آموزش خود را تولید کند و... آیا چنین چیزی ممکن است؟

در جوامع امروزی شغل‌ها و حرفه‌های متعدّدی پدید آمده است. هریک از این حرفه‌ها سعی می‌کنند نیاز یا خواسته‌ای را برآورده کنند. به‌طور کلی مشاغل و فعّالیت‌های اقتصادی را می‌توان در سه گروه عمده طبقه‌بندی کرد: کشاورزی، صنعت و خدمات.

فعّالیت (صفحهٔ 34 کتاب درسی)

 
2- به نظر شما کدام یک از عوامل تولید مهم‌ترند؟ چرا؟
مهم‌ترین عامل تولید، تربیت نیروی انسانی مشخص است چون اگر نیروی انسانی وجود نداشت مشاغل و فعالیت‌های اقتصادی به وجود نمی‌آمد.
3- به نظر شما اگر بخواهیم تولید امروز را با گذشته مقایسه کنیم کدام عوامل تولید بیشتر تغییر کرده‌اند؟ یک مثال بزنید.
سرمایه، ابزارها و ماشین آلات در گذشته بسیار ساده بودند و بخش کوچکی از کارهای انسان را انجام می‌دادند در حالی که امروزه ماشین آلات جدید، پیچیده شده‌اند و بسیاری از کارهای انسان را انجام می‌دهند.
4- کاربرگۀ شمارۀ (2) را در کلاس کامل کنید.
پاسخ در لینک زیر
https://gama.ir/test/detail/4041

فعّالیت (صفحهٔ 35 کتاب درسی)

 
5- بعضی از خانواده‌ها سعی می‌کنند بخشی از نیازهای خودشان را با تولید خود برطرف کنند. اگر در خانواده خودتان یا بستگان و آشنایان چنین کار تولیدی‌ای مشاهده کرده‌اید در کلاس بگویید.
6- بعضی خانواده‌ها محصولاتی را برای فروش و کسب درآمد تولید می‌کنند. اگر چنین چیزی را مشاهده کرده‌اید در کلاس مطرح کنید.
7- همفکری کنید و طرح و پیشنهاد بدهید. آیا می‌توانید در مدرسه تولیدی داشته باشید؟

توزیع کالاها و خدمات

توزیع در لغت به معنی پخش کردن است. توزیع فعّالیتی است که بین تولید کننده و مصرف کننده رابطه برقرار می‌کند.

تولیدکنندگان باید محصولات خود را به دست مشتریان برسانند. به همین دلیل سعی می‌کنند بازارهای مصرف را پیدا کنند. یعنی ببینند در کدام مناطق این کالاها خواهان یا مشتریان بیشتری دارد.

همچنین برخی تولیدکنندگان به روش‌های مختلف کالاهای خود را تبلیغ می‌کنند.

اغلب واحدهای تولیدی از افراد یا مؤسساتی برای پخش محصولات خود در بازارهای مصرف دور و نزدیک کمک می‌گیرند. این بازارها شامل بازارهای قدیمی در شهرها، فروشگاه‌های چند طبقه و مغازه‌هایی است که در اطراف خیابان‌ها احداث شده است.

فروشنده‌ای که می‌خواهد کسب حلال داشته باشد باید از کم‌فروشی و گران‌فروشی پرهیز کند. درآمد حاصل از کم‌فروشی و گران‌فروشی حرام است. از این آیات قرآن کریم پی می‌بریم کم کردن از حق مردم در هر صورت، گناه و موجب عذاب الهی می‌باشد.

علاوه براین، می‌دانیم که تلاش و کار برای کسب روزی حلال و تأمین نیازهای خانواده و همچنین کمک به اقتصاد و تولید در کشور عزیزمان، خشنودی خداوند را به دنبال خواهد داشت.

بازار فرش تبریز
بازار فرش تبریز - آذربایجان شرقی
بازار سعد السلطنه
بازار سعدالسلطنه - قزوین

فعّالیت (صفحهٔ 36 کتاب درسی)

 
8- پرس‌وجو کنید آیا در شهر شما بازار قدیمی یا بازار هفتگی وجود دارد؟ این بازار در کدام منطقه قرار گرفته و چه چیزهایی در آن فروخته می‌شود؟
9- اگر در آینده فروشندۀ کالا یا محصولی باشید، چه نکاتی را رعایت می‌کنید؟ با مشتری‌ها چگونه رفتار می‌کنید؟
کالای خود را به قیمت مناسب می‌فروشیم، به مشتری و انتخاب او احترام می‌گذارم. از فروش محصولاتی که تاریخ مصرف آنها گذشته باشد خودداری می‌کنم. اگر کالا یا محصولی نیاز به توضیح بیشتری به مشتری باشد، با لبخند و روی خوش آن را شرح می‌دهم.
درس 7: تولید و توزیع