درسنامه آموزشی علوم تجربی کلاس دوم
درس 9: سرگذشت دانه
میوهها و دانهها گوناگون هستند. ما و جانوران از میوهها و دانههای گیاهان استفاده میکنیم. نام میوههایی را که میشناسید، در یک فهرست بنویسید.
کار در کلاس (صفحه 65 کتاب درسی)
دانشآموزان میوههای مختلف را از فهرست خود انتخاب کرده و به کلاس آوردهاند. شما هم این کار را بکنید. میوهها را برش دهید. درون میوهها چه میبینید؟ دانهها را خارج کرده و آنها را با دقت مشاهده کنید.

1- تعداد دانهها در کدام میوهها از همه بیشتر و در کدام میوهها کمتر است؟
تعداد دانههای خیار - هندوانه - توتفرنگی - لوبیا سبز بیشتر و در سیب - آلو - زرد آلو کمتر است.
2- کدام دانهها سفتتر و کدام دانهها نرمتر هستند؟
دانههایی مثل هلو و شلیل دانههایی سفت دارند و دانههای خیار و توت فرنگی نرم هستند.
گفتوگو کنید (صفحه 65 کتاب درسی)
دانههایی که مشاهده کردید، چه تفاوتها و شباهتهایی با هم دارند؟
بعضی از دانهها خوراکی هستند بعضی غیر خوراکی هستند دانهها از نظر شکل رنگ اندازه و وزن فرق دارند ولی همهای آنها پسته، اندوخته و گیاهک دارند.
جمعآوری اطّلاعات (صفحه 65 کتاب درسی)
کدام دانهها را میخوریم؟
نخودفرنگی - حبوبات - خیار - گردو - بادام - فندق و ...
از دانهها چه استفادههای دیگری میکنیم؟
میتوانیم آنها را بکاریم و مجدد تبدیل به گیاه کنیم، از برخی دانهها میتوان برای درمان استفاده کرد، از بعضی دانهها هم برای مصارف بهداشتی استفاده میشود، از بعضی هم روغنگیری میشود مانند دانه آفتابگردان و ...
آزمایش کنید (صفحه 66 کتاب درسی)
سعید و سینا تعدادی دانهی لوبیا را در پارچهای تمیز قرار دادند و پارچه را خیس کردند. آنها هرروز به دانهها سر میزدند و مراقب بودند تا دانهها خشک نشوند.
پس از چند روز بچهها دانهها را باز و داخل آنها را مشاهده کردند. آنها قسمتهای مختلف چند دانه را روی یک مقوا چسباندند و با استفاده از شکل، نام بخشهایی از دانه را که دیدند، روی مقوّا نوشتند.
شما هم این کار را انجام دهید.

از وقتی که دانهها را خیس کردید تا وقتی گیاهک از آنها بیرون زد، چند روز طول کشید؟
علم و زندگی (صفحه 66 کتاب درسی)
کدام جانوران را میشناسید که غذای آنها میوه یا دانه است؟
میمون، خرگوش، پرندگانی مانند گنجشک و...
آزمایش کنید (صفحه 66 کتاب درسی)
شبنم و سوسن دانههایی را که خیس کرده ولی باز نکرده بودند، در خاک کاشتهاند. آنها هر روز به باغچهی کوچک خود سرکشی میکنند، به دانهها آب میدهند و رشد دانهها را مشاهده میکنند.

از رشد دانه یک گیاه بهوجود میآید. این گیاه نیز میتواند دوباره دانه تولید کند.
شما هم یک باغچهی کوچک درست کنید. در باغچهی خود چه دانههای میکارید؟
برای نگهداری از گیاهان خود چه کارهایی انجام میدهید؟

گزارش کنید (صفحه 67 کتاب درسی)
پس از آنکه دانهها را کاشتید، چند روز طول کشید تا اولین برگهای هر یک از گیاهان از خاک بیرون بیایند؟
هر هفته یک بار قد گیاه را اندازه بگیرید. قد گیاه در هر هفته چقدر افزایش پیدا کرد؟
مشاهده کنید (صفحه 68 کتاب درسی)
دانههای گیاهان باید در جای مناسب قرار گیرند تا رشد کنند و به گیاه تبدیل شوند. باد، آب، جانوران و انسان به پراکنده شدن دانهها کمک میکنند. شما میتوانید مثل دانشآموزان این کلاس دانههای پراکنده شده را جمعآوری و مشاهده کنید.

گفتوگو کنید (صفحه 68 کتاب درسی)
انسان و جانوران چگونه به پراکنده شدن دانهها کمک میکنند؟

قلمه بزنید
یک گیاه فقط از رویش دانه بهوجود نمیآید. گزارش «مریم» را بخوانید.

در محل زندگی شما کدام گیاهان را با قلمه زیاد میکنند؟ از یکی از آنها قلمه درست کنید و به کلاس بیاورید. سپس قلمهها را در خاک گلدان قرار دهید.
فعالیت (صفحه 69 کتاب درسی)
به کمک دوستانتان جدولی مثل نمونه تهیه و آن را کامل کنید.
| چگونه گیاهان به ما و جانوران کمک میکنند. | چگونه ما و جانوران به گیاهان کمک میکنیم. |
| غذا (دانه، میوه، برگ و...) | پراکنده کردن دانهها و میوهها |