درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس سوم
درس 7: از بزرگترها قدردانی کنیم
هدیهی خدا
دختری بود که مادر بزرگش او را خیلی دوست داشت. اسمش چی بود؟ تو بگو!
نوه زود به زود به مادر بزرگ سر میزد. مادر بزرگ هم دلش برای نوهاش خیلی تنگ میشد.
یک روز عصر تا نوه وارد شد، مادر بزرگ مثل همیشه گفت «بهبه، عصای دستم آمد!» و با خوشحالی ادامه داد: منتظر بودم که بیایی تا با هم برویم سر کوچه، سبزی آش بخریم». بعد یک دستش را گذاشت روی شانهی او و با هم رفتند و با یک بغل سبزی برگشتند. بساط سبزی را پهن کرد، کنارش نشست و آه کشید: «آخ جوانی کجایی که یادت بخیر! روزگاری پنج کیلو سبزی را توی یک ساعت پاک میکردم و حالا که چشمهایم درست نمیبیند، همین یک کیلو حتماً تا شب طول میکشد». نوه گفت: من کمک می کنم تا زود تمام بشود.
نوه داشت کمک میکرد و مادربزرگ هم قربان صدقهاش میرفت: «قربان تو بروم که چشم منی!» تلفن زنگ زد. مادر بزرگ نشنید. نوه بلند شد و گوشی را برداشت. بعد آمد و مادربزرگ را صدا کرد. پیرزن با تعجّب گفت: «وای! کی زنگ زد؟! من نشنیدم. تو که گوش منی، چه به موقع شنیدی!». پای تلفن، همسایهی مادربزرگ بود که حالش خوب نبود. مادربزرگ آش را پخت و به نوهاش گفت: «تو که دست منی، بیا یک کاسه آش ببر برای همسایه!» نوه برد و مادربزرگ دستهایش را رو به آسمان گرفت و گفت: «دستت درد نکند، الهی خدا دستت را بگیره عزیزم!»
نوه و مادر بزرگ با هم آش خوردند. نوه دراز کشید و گفت: مادرجان، برایم یک قصّه بگو! پیرزن به قاب عکس جوانی خودش روی دیوار خیره شد و گفت: «یکی بود، یکی نبود، یک دختری بود، درست هم سن و سال تو، یک مادربزرگ داشت، درست هم سن و سال من. دختر بیشتر از همه به مادربزرگش سر میزد. روزها به او کمک میکرد و مواظبش بود و شبها توی اتاق او میخوابید که تنها نباشد. دختر قصّهی ما محبّت را خوب میفهمید و میدانست که خداوند محبّت کردن را دوست دارد. روزها گذشت و گذشت. دختر ازدواج کرد و صاحب فرزند شد. وقتی پیر شد، خدا برای جبران محبّتهایش به او یک هدیه داد. نوه با ذوق و شوق پرسید: «هدیهی خدا ...؟! چه هدیهای بود؟»
مادربزرگ موهای نوهاش را نوازش کرد و گفت: یک نوهی خوب و مهربان، مثل تو!
(سپیده خلیلی)

گفتوگو کنید (صفحهی 21 کتاب درسی)
1- داستان هدیهی خدا را بخوانید.
- منظور مادربزرگ از اینکه به نوهاش میگفت: تو دست منی، تو پای منی، تو گوش منی... چه بود؟ ینکه مادربزرگ کارهایش را بهکمک نوهاش انجام میداد.
- مادر بزرگ دربارهی نوهاش چه دعایی کرد؟ «دستت درد نکند، الهی خدا دستت را بگیرد عزیزم!»
- منظور او از این دعا چه بود؟ خداوند همیشه در همه کارها کمکت کند.
- چرا خداوند به مادربزرگ، نوهی خوب و مهربانی هدیه داده بود؟ چون زمانی که مادربزرگ، دختری کوچک بود، به مادربزرگش کمک میکرده و او هم، در حقش دعا کرده است.
2- پنج شنبه شب است. فردا حمید و خانوادهاش میخواهند به یک جای خوش آب و هوا در اطراف شهر بروند. همه از رفتن به سفر خوشحال هستند. آنها لباسها و وسایلشان را در ساک میگذارند.
حمید با برادر و خواهرهایش دربارهی دیدنیهای بین راه صحبت می کند. مادربزرگ حمید در خانهی آنها زندگی میکند. او پاهایش درد میکند. خیلی آهسته راه میرود و به سختی ماشین سوار میشود و از آن پیاده میشود.
شب، اعضای خانواده دربارهی اینکه مادربزرگ همراه آنها به سفر برود یا نه گفتوگو کردند. به نظر شما آنها در اینباره چه تصمیمی بگیرند؟ چرا؟ اگر شما جای حمید بودید، چه میگفتید؟ میگفتم: دوست دارم در سفر کنار مادربزرگ باشم و از تجربیات او استفاده کنم.
3- چرا باید به پدربزرگها و مادربزرگها و افراد سالمند احترام بگذاریم و از آنها قدردانی کنیم؟ چون آنها تمام عمرشان را برای مراقبت و تربیت فرزندانشان صرف کردهاند و برای موفقیت آنها تلاش کردهاند.
جستوجو کنید (صفحهی 21 کتاب درسی)
با راهنمایی معلّم به «پیام قرآنی» کتاب درسی قرآن مراجعه کنید و آیهای را که مربوط به پدر و مادر است، پیدا کنید. از روی معنی آن بنویسید و در کلاس بخوانید.
بهکار ببندیم (صفحهی 22 کتاب درسی)
1- از پدربزرگ یا مادربزرگ یا یکی از افراد سالخوردهی فامیلتان قدردانی کنید. یک هفته فرصت دارید دربارهی این موضوع فکر کنید و این کار را هر طور که دوست دارید، انجام بدهید. بعد در کلاس بگویید چگونه این کار را انجام دادید.
این «شجرهنامه» یا درخت خانوادگی علی است. شجرهنامه نشان میدهد که افراد یک خانواده چه نسبتی با هم دارند. شما هم روی کار برگهی شمارهی (5) شجرهنامهی خودتان را درست کنید.


