آزمایش کتاب آزمایشگاه علوم دهم درس بخش قابل رؤیت هلال ماه
آیا ما که ساکنین کرۀ زمین هستیم موقع نگاه کردن به ماه همۀ بخش های آن را می بینیم. این درست است که ما فقط یک سمت ماه را رویت می کنیم و سمت تاریک ماه را نمی بینیم. موضوع آزمایش: بخش قابل رؤیت ماه هدف آزمایش: بررسی حرکت وضعی و انتقالی ماه و چگونگی پنهان ماندن نیمه ثابتی از ماه وسایل و مواد مورد نیاز: وسایل و موادی نیاز ندارد. فقط استفاده از دانش آموزان به عنوان ایفای نقش ماه و زمین ماه، قمر یا سیاره ای است که به دور زمین می گردد. ماه حرکت وضعی(چرخش به دور خود) و انتقالی(گردش به دور زمین) دارد. قمر زمین ازخود نوری ندارد و نورخورشید را دریافت و بازتاب می کند بنابراین،همواره نیمی از آن روشن و نیمه دیگر آن تاریک است.آیا تا به حال می دانستید که ما ساکنان زمین، نیمی از ماه را نمی بینیم و این نیمۀ پنهان، ثابت است؟ شرح آزمایش: این آزمایش توسط دو دانش آموز نمایش داده می شود. یک دانش آموز را به عنوان زمین و یک دانش آموز دیگر را به عنوان ماه انتخاب و از آنها خواسته شد که جلوی کلاس و به کمک مربی، ایفای نقش کنند؛ سایر دانش آموزان به عنوان ناظران فضایی ، چگونگی حرکت ماه و زمین را می بینند. از دانش آموزی که نقش زمین را ایفا می کند، خواسته شد که در جلوی کلاس، ثابت بایستد و از دانش آموزی که نقش ماه را ایفا می کند خواسته شد به گونه ای به دور زمین بچرخد که همیشه صورتش به سمت زمین باشد. از دانش آموزی که نقش ماه را ایفا می کند خواسته شد به گونه ای به دور زمین بچرخد که همیشه صورتش به سمت دانش آموزان کلاس (ناظران فضایی) باشد . نتیجه گیری: حرکات را می توان به سه بخش تقسیم کرد: 1- دانش آموز با نقش ماه، فقط حرکت انتقالی انجام دهد. پشت ماه توسط زمین دیده می شود. 2- دانش آموز فقط حرکت وضعی انجام دهد. پشت ماه در این نوع حرکت نیز توسط زمین دیده می شود. 3- دانش آموز در عین حرکت انتقالی به دور زمین، به دور خود می چرخد. جهت صورت ماه همواره به سمت زمین است. در این حرکت، پشت ماه دیده نمی شود که حرکت واقعی ماه نیز همین است(وضعی+ انتقالی) پاسخ به سوالات: 1-تحقیق کنید که چرخش واقعی ماه به دور زمین، مانند کدام حالت است؟ جواب:حالت الف. زیرا هر دو حرکت وضعی و انتقالی را دارد. 2- چرا ما، همیشه فقط یک طرف ماه را می بینیم؟ جواب:چون مدت زمان حرکت وضعی و انتقالی ماه ، برابر است.
