درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس چهارم
درس 4: نقشهی محلهی ما
به تصویرهای زیر دقّت کنید. این تصویرها، اشیا را از روبهرو و بالا نشان میدهند.

به تصویر زیر دقّت کنید. این تصویر یکی از خیابانهای محلّهی ما را از روبهرو نشان میدهد. در این خیابان چه چیزهایی میبینید؟ جای عددهایی را که در تصویر الف میبینید، در تصویر ب پیدا کنید و بنویسید.
این تصویر همان خیابان را از بالا نشان میدهد.
مجسّم کنید وقتی یک پرنده از بالا به زمین نگاه میکند، زمین را چگونه میبیند.

به شکل زیر نگاه کنید. این نقشهی همان جایی است که پرنده در هنگام پرواز میبیند. در این نقشه، ساختمانها، خیابانها، درختان و یک دریاچه نشان داده شدهاند.
اکنون، عددهایی را که در تصویر بالا میبینید به نقشه منتقل کنید.

این تصویر یک کلاس از روبهرو است.

نقشهی زیر را دانش آموزی از همان کلاس کشیده است. او تصوّر کرده که از بالا به کلاس نگاه میکند. تصویر اشیا از روبهرو با تصویر آنها از بالا چه تفاوتهایی دارد؟

فعالیت (صفحه 15 کتاب درسی)
1- کاربرگهی شمارهی 3 (دیدن منظره از بالا) را در کلاس انجام دهید.
الف) اگر شما روبهروی این محله بایستید چنین منظرهای را مشاهده میکنید.
ب) اگر با چرخ بال از روی این محله عبور کنید آن را این شکلی میبینید.
2- اکنون شما هم با راهنمایی و کمک معلّم، نقشهی کلاس خود را بکشید. تصوّر کنید که از بالا به کلاس نگاه میکنید.
نقشه چگونه تهیه میشود؟
برای تهیهی نقشه از عکس هوایی استفاده میکنند. عکس هوایی را با هواپیما از بالای زمین میگیرند.
استفاده از نقشه
نقشهها در پیدا کردن مکانها به ما کمک میکنند. حتّیٰ اگر هیچ وقت به جایی نرفته باشیم، با استفاده از نقشه میتوانیم بفهمیم که آن محل کجاست و چگونه و از چه راهی میتوانیم به آنجا برویم.

راهنمای نقشه
سال گذشته با نقشهی خانه و مدرسه آشنا شدید و آموختید که در کنار هر نقشه یک راهنما وجود دارد. اگر راهنما نباشد، نمیتوانیم مکانهای مختلف را روی نقشه تشخیص دهیم. راهنمای نقشه، معنای رنگها و علامتهای روی نقشه را مشخّص میکند و کوه، جنگل، دریا، پل، خانهها، خیابان، فرودگاه و چیزهای دیگر را روی نقشه نشان میدهد.

فعالیت (صفحه 17 کتاب درسی)
کاربرگهی شمارهی 4 (راهنمای نقشه) را در کلاس انجام دهید.
به کار ببندیم (صفحه 18 کتاب درسی)
1- در یکی از فعّالیتهای مربوط به محلّهی خود مشارکت کنید. مثلاً:
- نماز جماعت
- پذیرایی از مردم در عیدهای مذهبی
- آذینبندی محلّه
سپس دربارهی فعّالیت خود در کلاس توضیح دهید.
2- با راهنمایی معلّم و کمک پدر و مادر برای خرید یک کالا برنامهریزی کنید. روش سهراب را در تهیهی جدول هزینه و درآمد و جدول امتیازدهی به کار ببرید.