درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی کلاس ششم
درس 9: دوران غیبت
چه روزگار سختی!
خلیفهی عباسی به تمام جاسوسان و مأموران دستور داده بود تا همه جا را زیر نظر بگیرند و هرجا امام مهدی (ع) را دیدند، دستگیر کنند و به دربار بیاورند.
جاسوسی، تعقیب، دستگیری، زندان، آزار و اذیت و به شهادت رساندن؛ اینها عادت و روش همیشگی خلفای عباسی در برابر امامان معصوم (علیهم السّلام) بود. بهویژه از زمان امام کاظم (ع) به بعد که با شدت بیشتری این روش دنبال میشد.
با همهی این ستمها باز به نتیجه نرسیده بودند و درخت سربلند امامت روزبهروز بالندهتر و ثمربخشتر میشد و سایهی گستردهاش سرپناهی امن برای اهل ایمان بود.
دشمنان خدا قبل از تولّد امام مهدی (ع) میخواستند از ولادت ایشان جلوگیری کنند ولی به لطف خدا نقشهی آنها نقش بر آب شد.
در دوران کودکی نیز نتوانستند به ایشان دسترسی پیدا کنند.
بعد از شهادت امام حسن عسکری (ع) امام مهدی (ع) امام و پیشوای مردم شد و خلیفه که از این رویداد بسیار ناراحت و پریشان شده بود، تمام نیروهای خویش را به کار گرفت تا هر چه سریعتر امام مهدی (ع) را دستگیر کند.
امام مهدی (ع) به فرمان خداوند از دید مردم پنهان شد تا کسی نتواند به ایشان دسترسی پیدا کند. از این زمان، «دوران غیبت» ایشان شروع شد. این غیبت، غیبت کوتاه مدت یا غیبت صغری نامیده میشود که 69 سال طول کشید.
در این دوران، امام مهدی (ع) برای ارتباط با مردم، افراد خاصی را انتخاب کردند تا جانشین ایشان بین مردم باشند.
جانشینان امام، که تعدادشان چهار نفر بود در طول این 69 سال، یکی پس از دیگری به نوبت جانشین امام مهدی (ع) شدند. آنها انسانهایی بسیار دانا، با ایمان و مورد اعتماد امام بودند و وظایف بسیار مهمی به عهده داشتند.
آنها با گروههای مختلف مردم ارتباط برقرار میکردند. از مشکلات فردی و اجتماعی و نیز پرسشهای مختلفی که مردم دربارهی احکام و معارف دینی میکردند، آگاه میشدند. سپس آنها را به اطلاع امام مهدی (ع) میرساندند و توصیههایی را که امام برای رفع مشکلات میکردند و پاسخهایی را که در جواب پرسشها داده بودند به گوش مردم میرساندند.
بعد از این چهار نفر، امام مهدی (ع) فرد خاصی را به عنوان جانشین معرفی نکردند. از آن زمان به بعد، دوران غیبت بلند مدت امام یعنی غیبت کُبری فرا رسید که تا همین امروز ادامه دارد.
یک پرسش (صفحهٔ 57 کتاب درسی)
در این دوران، که امام مهدی (علیه السّلام) جانشین خاصّی را به مردم معرّفی نکردند، چه کسی به پرسشهای دینی مردم پاسخ میدهد؟ جامعهی اسلامی را چه کسی باید مدیریت کند؟
پاسخ پرسشهای دینی مردم را عالمان و فقیهان پرهیزکار میدهند؛ این افراد همان مراجع تقلید هستند که با احکام و معارف دینی آشنایی کامل دارند.
مدیریت جامعهی اسلامی بر عهدهی ولیفقیه است؛ کسی که هم به احکام دینی آگاه است و هم اوضاع اجتماعی و سیاسی را بهخوبی میشناسد و بر اساس آن جامعه را اداره میکند.
اگر چه امام مهدی (ع) در دورهی غیبت کبری، فرد یا افراد خاصی را به عنوان جانشین خود معرفی نکردند به مردم سفارش کردند که دراین دوران به عالمان و فقیهان پرهیزکاری مراجعه کنند که با احکام و معارف دینی آشنایی کامل دارند.
این عالمان پرهیزکار در زمان حاضر، مراجع تقلید دینی هستند که به عنوان جانشینان امام زمان (ع) شناخته میشوند. ما برای آگاهی از احکام دین باید به آنها مراجعه، و از دستورهای آنان پیروی کنیم. البته رهبری جامعهی اسلامی بر عهدهی یکی از ایشان است که به عنوان «ولیفقیه» شناخته میشود. ولیفقیه با آگاهی کامل از دستورهای دینی و اوضاع اجتماعی و سیاسی، جامعه را اداره میکند.
یکی از این جانشینان در روزگار ما، امام خمینی (ره) بود. مردم ایران به رهبری این عالم و مرجع بزرگ دینی توانستند حکومت ضد مردمی و ضد دینی شاه را سرنگون کنند و جمهوری اسلامی را به وجود آورند. آنان چون امام خمینی (ره) را جانشین امام زمان (ع) میدانستند از او پیروی میکردند.
گفتوگو کنید (صفحهٔ 58 کتاب درسی)
اگر برای شناخت وظایف دینی به مراجع تقلید مراجعه نکنیم، چه مشکلاتی برای ما پیش میآید؟
دستورات و معارف دینی را که برای سعادت ما قرار داده شده است به درستی یاد نمیگیریم و این مسئله موجب گمراهی و سرگردانی ما خواهد شد.
بررسی کنید (صفحهٔ 58 کتاب درسی)
این سخن امام خمینی (ره) با موضوع درس چه ارتباطی دارد؟
سخن امام خمینی (ره) با موضوع درس ارتباط دارد چون در درس گفته شده که در دوران غیبت امام زمان (علیهالسلام) باید به ولیفقیه مراجعه کنیم. امام خمینی (ره) میفرمایند که باید از ولایت فقیه حمایت کنیم تا کشور و جامعه از خطرات و مشکلات دور بماند. یعنی اگر به رهبر دینی که مثل ولیفقیه است، اعتماد کنیم و از او پشتیبانی کنیم، جامعهی ما امن و موفق خواهد بود.
ببین و بگو (صفحهٔ 59 کتاب درسی)
این تصویر به کدام قسمت از درس ارتباط دارد؟
این تصویر بیانگر اطاعت پذیری از ولی فقیه است که در غیبت امام زمان (عج) با آگاهی کامل به دستورات دینی و اوضاع سیاسی و اجتماعی به ادارهی جامعه میپردازد و آن شخص رهبر ما امام خامنهای است.
با خانواده (صفحهٔ 59 کتاب درسی)
با خانوادهی خود گفتوگو کنید که چگونه یک مرجع تقلید برای خود انتخاب میکنیم؟
برای انتخاب مرجع تقلید باید کسی را انتخاب کنیم که از دیگران داناتر، عادلتر و باتقواتر باشد. یعنی احکام دین را خیلی خوب بداند، کارهای بد انجام ندهد و اهل تقوا باشد. معمولاً افراد بزرگتر و آگاهتر به ما کمک میکنند تا مرجع تقلید خوبی انتخاب کنیم. همچنین میتوانیم از دفترهای مراجع یا سایتهای معتبر دینی دربارهی ویژگیهای هر مرجع تقلید اطلاعات بگیریم.