فعل اسنادی چیست؟ تعریف، انواع و روش تشخیص آشنایی با فعل اسنادی، نهاد و مسند، تفاوت فعل اسنادی و غیراسنادی و روش تشخیص آنها در جملههای فارسی فعل اسنادی فعلی است که ویژگی، حالت یا هویتی را به نهاد جمله نسبت میدهد و میان نهاد و مسند ارتباط برقرار میکند. در جملهٔ «هوا سرد است»،…
حذف فعل به قرینهٔ معنوی وقتی جمله بدون گفتن فعل هم معنا را کامل میرساند در زبان فارسی، همیشه لازم نیست همهٔ اجزای جمله آشکارا گفته شوند. گاهی فعل از جمله حذف میشود، اما شنونده یا خواننده با تکیه بر مفهوم و معنای کلی جمله، آن را در ذهن خود بازمیسازد. به این شیوه «حذف فعل به قرینهٔ معنوی» میگویند.…
فعل بیشخص و کاربردهای آن در زبان فارسی شناخت ساختار، نقش و نمونههای فعلهایی که انجامدهندهٔ مشخصی ندارند فعل بیشخص یکی از ساختارهای مهم و پرکاربرد در زبان فارسی است که در آن انجامدهندهٔ عمل مشخص و معینی وجود ندارد. این فعلها بیشتر برای بیان امکان، ضرورت، حالت کلی یا توصیف موقعیتهایی به کار میروند…
فعل امر؛ از درخواست تا دستور نگاهی ساده به ساخت، معنا و کاربردهای فعل امر در زبان فارسی فعل امر یکی از مهمترین انواع فعل در زبان فارسی است که برای بیان درخواست، فرمان، راهنمایی یا دعوت به انجام کاری به کار میرود. این فعل معمولاً با ساختار خاصی ساخته میشود و بسته به لحن و موقعیت، میتواند از یک خواهش…
فعل اسنادی؛ پیوند نهاد و مسند شناخت فعلهای ربطی، نقش آنها در جمله و تفاوتشان با فعلهای غیراسنادی فعل اسنادی یکی از گونههای مهم فعل در زبان فارسی است که نهاد را به مسند نسبت میدهد و معمولاً مفهوم بودن، شدن یا گشتن را میرساند. این فعل به تنهایی معنای کامل ندارد و برای تمام کردن پیام جمله به مسند…
ردیف فعلی؛ تکرار فعل در پایان مصراعها آشنایی با ردیف فعلی، شیوهٔ تشخیص آن، تفاوت آن با قافیه و نقش آن در آهنگ و معنای شعر چکیده: ردیف فعلی نوعی ردیف در شعر فارسی است که به صورت فعل یا عبارت فعلی در پایان مصراعهای همقافیه تکرار میشود. عبارتهایی مانند «میرود»، «خواهد آمد» یا «از یاد نمیرود» میتوانند…
فعل کمکی «باش» و نقش آن در گذشتهٔ التزامی آشنایی با نقش «باش» در ساخت گذشتهٔ التزامی، شیوهٔ صرف آن و کاربرد این فعل در بیان شک، احتمال، شرط و آرزو چکیده: «باش» بن مضارع فعل «بودن» است و صورتهای صرفشدهٔ آن، مانند «باشم»، «باشی» و «باشد»، در ساخت فعل گذشتهٔ التزامی نقش کمکی دارند. گذشتهٔ التزامی زمانی…
فعل گذشته التزامی؛ بیان شک، شرط و آرزو درباره گذشته گذشته التزامی زمانی به کار میرود که انجام کاری در گذشته قطعی بیان نمیشود و با مفاهیمی مانند احتمال، آرزو، شرط و تردید همراه است. چکیده: فعل گذشته التزامی یکی از ساختهای مهم فعل در زبان فارسی است که به رویدادی مربوط به گذشته اشاره…
فعل کمکی «بود» و نقش آن در ساخت زمانهای گذشته شناخت نقش «بود» در ساخت گذشتهٔ بعید، تشخیص ترتیب رویدادهای گذشته و تحلیل درست فعلهای فارسی فعل کمکی «بود» یکی از ابزارهای مهم زبان فارسی برای ساخت برخی فعلهای مرکب از نظر زمانی است. مهمترین کاربرد آن در مباحث مدرسه، ساخت گذشتهٔ بعید است؛ زمانی که نشان…
فعل گذشته بعید: بیان کاری پیش از کاری دیگر در گذشته آشنایی با مفهوم گذشته بعید، روش ساخت آن، کاربرد در جمله و تفاوت آن با دیگر فعلهای گذشته فعل گذشته بعید زمانی به کار میرود که بخواهیم نشان دهیم کاری در گذشته، پیش از کار یا رویداد دیگری انجام گرفته بوده است. در جمله «وقتی به مدرسه رسیدم، زنگ کلاس…
فعل کمکی؛ همراه فعل اصلی در ساخت زمانهای فعل آشنایی با نقش فعل کمکی، تفاوت آن با فعل اصلی و کاربرد آن در ساخت فعلهای گذشته، آینده و مجهول چکیده: فعل کمکی فعلی است که در کنار فعل اصلی قرار میگیرد و به ساخت برخی صورتها و زمانهای فعل کمک میکند. فعلهایی مانند «بودن»، «شدن» و «خواستن» در بعضی ساختهای…
فعل گذشته مستمر بیان کاری که در لحظهای از گذشته در جریان بوده و همزمان با آن، رویداد دیگری رخ داده است. چکیده: فعل گذشته مستمر یکی از ساختهای فعل در زبان فارسی است که با کمک آن، کاری را نشان میدهیم که در زمان گذشته در حال انجام بوده است. این ساخت بهویژه هنگامی کاربرد دارد که عملی در گذشته جریان…
فعل گذشته استمراری شناخت فعلی که ادامه داشتن یا تکرار شدن یک کار را در زمان گذشته نشان میدهد. چکیده: فعل گذشته استمراری یکی از ساختهای مهم فعل در زبان فارسی است و برای بیان کاری به کار میرود که در گذشته به صورت ادامهدار یا تکراری انجام میشده است. در جملههایی مانند «هر روز پیاده به مدرسه میرفتم»…
فعل گذشته (ماضی): بیان کار یا حالت در زمان گذشته شناخت فعل گذشته، بن ماضی و مهمترین صورتهای آن برای درک دقیق زمان و معنای جمله چکیده: فعل گذشته یا فعل ماضی فعلی است که انجام گرفتن یک کار یا وقوع یک حالت را در زمانی پیش از زمان سخن گفتن نشان میدهد. جملههایی مانند «دیروز درس خواندم»، «هنگامی که رسیدم،…
فعل مضارع: وقتی کار در حال یا نزدیک انجام میشود شناخت ساختمان، کاربردها و تفاوتهای فعل مضارع برای درستنویسی و گفتار روان فعل مضارع، فعلی است که انجام گرفتن کاری را در زمان حال یا آیندهٔ بسیار نزدیک نشان میدهد. این فعل، یکی از پرکاربردترین فعلها در زبان فارسی است و در گفتگوهای روزمره، نوشتههای…
گروه فعلی: هستهٔ جمله، نشاندهندهٔ کار یا حالت آشنایی با ساختار، انواع و نقش گروه فعلی در جمله در زبان فارسی، هر جمله از بخشهای گوناگونی ساخته میشود که یکی از مهمترین آنها «گروه فعلی» نام دارد. گروه فعلی مجموعهای از واژههاست که هستهٔ آن یک فعل است و انجام گرفتن کاری، رخداد یک رویداد یا قرار گرفتن…
فعل مضارع: انجام کار یا وقوع حالت در زمان حال و آینده شناخت ساختار و کاربرد فعل مضارع برای بیان کارهای امروز و فردا در زبان فارسی، برای بیان کاری که همین الان در حال انجام آن هستیم یا کاری که در آینده انجام خواهیم داد، از فعل مضارع استفاده میکنیم. این فعل یکی از پرکاربردترین فعلها در گفتوگوهای روزمره…
فعل ماضی: سفری به زمان گذشته گذشته، حال و آینده؛ با فعل ماضی، رویدادهای دیروز و امروز را به هم پیوند بزن. چکیده: در این مقاله با یکی از پایههای اصلی دستور زبان فارسی، یعنی «فعل ماضی»، آشنا میشویم. فعل ماضی، کاری را نشان میدهد که در زمان گذشته رخ داده است؛ مانند «رفتم»، «خوردم» یا «نوشتم». میآموزیم…
لطفعلیخان زند: آخرین پادشاه شیراز داستان مردی که با وجود شجاعت، نتوانست جلوی پایان یک سلسله را بگیرد لطفعلیخان زند، واپسین شاه از خاندان زندیه بود که پس از مرگ کریمخان زند، برای نگهداری پادشاهی پدرانش تلاش کرد. اما در نهایت، آقامحمدخان قاجار توانست او را شکست دهد و حکومت زندیه…
فعلهای دعایی: غمت مرساد، شکوه تو باد، خوش باد با این جملههای کوتاه، آرزوی خوبی را برای دیگران هدیه میدهیم چکیده: در این مقاله با سه فعل دعاییِ شیرین آشنا میشوی: «غمت مرساد» یعنی غم به تو نرسد؛ «شکوه تو باد» یعنی شکوه و زیبایی همیشه با تو بماند؛ «خوش…
سفر واژگان: از «همی دار» و «همی طلب» تا «بدار» و «بطلب» نگاهی به دگردیسی فعلهای کهن فارسی و شکل امروزی آنها با مثالهای شیرین و جدولهای خواندنی در متنهای کهن فارسی، فعلهایی مانند «همی دار» و «همی طلب»…