باور به حل مسئله
سه پایهٔ اصلی باور به حل مسئله
باور به حل مسئله بر سه پایهٔ ساده اما نیرومند بنا شده است: کوشش، تفکر و استمرار. کوشش یعنی دست به کار شدن و امتحان کردن راههای گوناگون. تفکر یعنی پیش از هر کار، درست اندیشیدن و انتخاب بهترین راه. استمرار یعنی رها نکردن تلاش، حتی وقتی بار اول موفق نمیشویم.
برای نمونه، فرض کنید در درس ریاضی با یک مسئلهٔ هندسی روبهرو شدهاید که شکل آن پیچیده است. اگر فقط به شکل نگاه کنید و بگویید «این خیلی سخت است»، ذهن شما از تلاش دست میکشد. اما اگر کوشش کنید و شکل را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنید، سپس دربارهٔ هر بخش فکر کنید و در صورت نیاز چند بار راههای متفاوت را امتحان کنید، بهتدریج راهحل نمایان میشود. این همان باور است که میگوید: «من میتوانم، فقط باید ادامه بدهم.»
| پایه | معنی ساده | نمونه در زندگی روزمره |
|---|---|---|
| کوشش | دست به کار شدن و امتحان کردن | وقتی در بازی گروهی تیم شما عقب است، بهجای ناامیدی، برنامهٔ تازه میکشید. |
| تفکر | اندیشیدن و انتخاب راه درست | پیش از خرید یک وسیله، نیاز خود را میسنجید و بهترین گزینه را برمیگزینید. |
| استمرار | ادامه دادن تا رسیدن به نتیجه | یاد گرفتن یک مهارت تازه مانند نواختن ساز، با تمرین هر روزه ممکن میشود. |
اثر باور به حل مسئله بر یادگیری و زندگی
وقتی باور به حل مسئله در ما شکل میگیرد، نگاهمان به مشکلات عوض میشود. دیگر شکست را پایان راه نمیبینیم، بلکه آن را پلهای برای رسیدن به راهحل بهتر میدانیم. این باور در درس خواندن هم اثر بزرگی دارد. دانشآموزی که باور دارد میتواند مسئلهٔ دشوار ریاضی را حل کند، بهجای ترسیدن از آن، با کنجکاوی به سراغش میرود و از معلم یا همکلاسیهایش کمک میگیرد.
در زندگی روزمره نیز همینطور است. فرض کنید با دوستتان اختلافنظر پیدا کردهاید. اگر باور داشته باشید که میتوانید این مشکل را حل کنید، بهجای قهر کردن، دربارهٔ احساساتتان گفتوگو میکنید و راهی برای آشتی پیدا میکنید. باور به حل مسئله به ما یاد میدهد که هیچ بنبستی همیشگی نیست و همیشه راهی برای بهتر شدن وجود دارد.
پرسشهای کلیدی دربارهٔ باور به حل مسئله
نه، کمک گرفتن خودش یکی از راههای حل مسئله است. باور به حل مسئله یعنی بدانیم میتوانیم راهحل را پیدا کنیم، حتی اگر بخشی از آن راه از دیگران بگذرد.
خیر. شکستهای پیاپی بخشی از مسیر یادگیری هستند. مهم این است که از هر تلاش چیزی بیاموزیم و با تغییر روش، دوباره امتحان کنیم.
بسیاری از مسئلهها راهحل دارند، اما برخی ممکن است چند راهحل داشته باشند یا راهحل آنها نیاز به زمان بیشتری داشته باشد. باور به حل مسئله به ما کمک میکند تا زمانی که راهی پیدا نکردهایم، ناامید نشویم.
باور به حل مسئله با عمل همراه است؛ یعنی فکر میکنیم، تلاش میکنیم و ادامه میدهیم. اما خیالپردازی بدون کوشش، فقط در ذهن میماند و به نتیجه نمیرسد.
