بازگشت به حالت اولیه یا سردکردن
چرا باید به حالت اولیه برگردیم؟
وقتی شما دویدن، طناب‌زنی یا بازی فوتبال را تمام می‌کنید، قلب شما تندتر از همیشه می‌زند و نفس‌هایتان سریع شده است. اگر ناگهان بایستید و بنشینید، بدن دچار شوک می‌شود. خون در پاها جمع می‌شود و ممکن است سرگیجه بگیرید. به همین دلیل باید چند دقیقه فعالیت سبک انجام دهید تا ضربان قلب و تنفس به آهستگی به مقدار عادی بازگردند. این کار مانند ترمز گرفتن آرام ماشین است، نه ترمز ناگهانی.
فعالیت‌های سردکردن به بدن کمک می‌کنند تا از شر مواد زایدی که هنگام ورزش تولید شده‌اند، پاک شود. همچنین ماهیچه‌ها که در طول ورزش منقبض شده‌اند، با کشش‌های نرم، شل و راحت می‌شوند. به این ترتیب، فردای آن روز کمتر دچار گرفتگی یا درد ماهیچه خواهید شد.
نمونه‌هایی از سردکردن در زندگی روزمره
فرض کنید بعد از زنگ تربیت بدنی، عجله دارید به کلاس بعدی بروید. اما اگر چند دقیقه در حیاط مدرسه راه بروید و نفس عمیق بکشید، سر کلاس بهتر می‌توانید تمرکز کنید. یا وقتی بعد از دوچرخه‌سواری به خانه می‌رسید، به جای اینکه فوری روی مبل بنشینید، چند حرکت کششی برای پاها و دست‌ها انجام دهید. این کار به ماهیچه‌های شما کمک می‌کند تا خنک شوند و فردا هنگام راه رفتن دچار خشکی و درد نشوید.
یکی از بهترین کارها در زمان سردکردن، «تنفس عمیق» است. به این صورت که از راه بینی به آرامی نفس بکشید، شکم خود را پر از هوا کنید و سپس از راه دهان به نرمی هوا را بیرون دهید. این کار نه تنها ضربان قلب را پایین می‌آورد، بلکه به شما آرامش روانی هم می‌دهد. می‌توانید هنگام تنفس عمیق، شانه‌های خود را بالا بیندازید و سپس رها کنید تا فشار روی گردن و کمر کاهش یابد.
پرسش و پاسخ دربارهٔ سردکردن
پاسخ: خیر، حتی بعد از پیاده‌روی تند یا بازی در حیاط هم بدن نیاز به بازگشت آرام دارد. هر وقت که ضربان قلب و تنفس شما نسبت به حالت عادی تندتر شده باشد، بهتر است چند دقیقه آرام‌تر حرکت کنید تا بدن به تعادل برگردد.
پاسخ: ممکن است احساس گیجی، سبکی سر یا حتی گرفتگی ماهیچه داشته باشید. همچنین بدن شما دیرتر از شر اسید لاکتیک (ماده‌ای که باعث خستگی ماهیچه می‌شود) خلاص می‌شود و فردا ممکن است درد عضلانی بیشتری حس کنید.
پاسخ: بهترین کارها عبارتند از: راه‌رفتن آهسته، دوچرخه‌سواری با سرعت کم، حرکت شانه‌ها به عقب و جلو، کشش آرام دست‌ها بالای سر، خم شدن نرم به جلو برای لمس کردن انگشتان پا، و البته تنفس عمیق و شمرده.
خلاصه: بازگشت به حالت اولیه بخش مهمی از هر فعالیت بدنی است که نباید آن را نادیده گرفت. با انجام چند دقیقه حرکت آرام، تنفس عمیق و کشش نرم، به بدن خود کمک می‌کنید تا ضربان قلب و تنفسش به روال عادی برگردد. این کار از سرگیجه، گرفتگی و درد فردای ماهیچه جلوگیری می‌کند و باعث می‌شود همیشه سرحال و آماده باشید. پس هر بار که ورزش را تمام کردید، چند دقیقه وقت بگذارید و بدنتان را سرد کنید.
| ویژگی | گرم کردن | سرد کردن |
|---|---|---|
| زمان انجام | پیش از ورزش | پس از ورزش |
| هدف اصلی | آماده کردن بدن برای فعالیت سنگین | برگرداندن بدن به حالت عادی |
| نوع حرکت | حرکت‌های پویا و افزایش تدریجی سرعت | حرکت‌های آرام، کشش ثابت و تنفس عمیق |
| تأثیر بر ضربان قلب | افزایش تدریجی | کاهش تدریجی |
