باران و برف چه اندازهای دارند؟
بارش چیست و چگونه اندازهگیری میشود؟
به آبی که از ابرها به زمین میریزد، بارش میگویند. بارش دو شکل اصلی دارد: مایع (باران) و جامد (برف و تگرگ). برای اندازهگیری بارش از دستگاهی به نام بارانسنج استفاده میکنند. این دستگاه یک استوانه با دهانهٔ مشخص است که آب باران را جمع میکند. ارتفاع آبی که درون آن جمع میشود را با خطکش مخصوص میخوانند و برحسب میلیمتر گزارش میدهند. برای برف نیز آن را آب میکنند تا معادل آب آن به دست آید.
واحد اندازهگیری بارش، میلیمتر است. وقتی میگویند ۱۰ میلیمتر باران باریده، یعنی اگر آب باران در یک سطح صاف جمع شود، ارتفاع آن به ۱۰ میلیمتر میرسد. این عدد به ما میگوید که چقدر آب روی زمین نشسته است.
| نوع بارش | چگونه اندازهگیری میشود؟ | مثال برای دانشآموز |
|---|---|---|
| باران | با بارانسنج مستقیم خوانده میشود | اگر ۵ میلیمتر باران ببارد، زمین خیس میشود ولی گلآلود نمیشود. |
| برف | برف را آب کرده و ارتفاع آب حاصل را میسنجند | ۱۰ سانتیمتر برف تازه معمولاً برابر با ۱۰ میلیمتر باران است. |
بارش در زندگی روزمرهٔ ما
میزان بارش برای همهٔ ما مهم است. وقتی صبح برای رفتن به مدرسه از خانه بیرون میرویم، اگر شب قبل باران زیادی باریده باشد، ممکن است خیابانها پر از آب باشد و مجبور شوی چتر یا لباس بارانی همراه داشته باشی. کشاورزان نیز منتظر بارش هستند تا محصولاتشان رشد کند. اگر بارش کم باشد، خشکسالی پیش میآید و قیمت میوهها و سبزیها بالا میرود. از سوی دیگر، بارش زیاد ممکن است باعث سیل شود و رفتوآمد را دشوار کند.
در حیاط خانه یا پارک، میتوانی اثر بارش را ببینی: گودالهای آب، رشد سریعتر علفها و حتی شادی پرندگان. همچنین وقتی برف میبارد، مدرسه ممکن است تعطیل شود و تو بتوانی آدمبرفی بسازی. پس میزان بارش مستقیماً روی برنامهٔ روزانهٔ ما اثر میگذارد.
پرسشهای چالشی دربارهٔ بارش
پرسش ۱: آیا ۱ میلیمتر باران زیاد است؟
پاسخ: خیر، ۱ میلیمتر باران خیلی کم است و فقط سطح زمین را کمی خیس میکند. بارش کمتر از ۲ میلیمتر معمولاً «باران خفیف» نامیده میشود.
پرسش ۲: چرا گاهی برف سنگین است اما بارندگی کمی دارد؟
پاسخ: برف حاوی هواست و سبک به نظر میرسد، اما وقتی آب میشود، حجم آن بسیار کم میشود. بنابراین ۳۰ سانتیمتر برف ممکن است فقط ۳ سانتیمتر آب باشد. به همین دلیل میگویند برف آب کمی دارد.
پرسش ۳: آیا بارش در همهٔ فصلها یکسان است؟
پاسخ: نه، در هر منطقه فصلهای بارانی متفاوت است. مثلاً در بیشتر نقاط ایران، پاییز و زمستان بارش بیشتری دارند و تابستانها خشکتر است. این الگو را «نظم بارش» مینامند.
آنچه آموختیم
میزان بارش، مقدار آبی است که به صورت باران یا برف میبارد و با بارانسنج و برحسب میلیمتر اندازهگیری میشود. این اندازه بر برنامهٔ روزانه، کشاورزی و منابع آب تأثیر میگذارد. با دانستن میزان بارش، میتوانیم برای هوای فردا آماده باشیم و بفهمیم که آیا به چتر نیاز داریم یا نه. یادمان باشد که هر قطره باران برای زمین ارزشمند است.
