نقاشی غار: نخستین دفتر نقاشی انسان
ابزارها و رنگهای نقاشی در غارها
نقاشان غار برای کشیدن تصویرهای خود از چه چیزهایی استفاده میکردند؟ آنها قلممویی از موی حیوانات یا الیاف گیاهی داشتند و گاهی با انگشتان خود یا تکّهای چوب، طرح را روی سنگ میزدند. جالبتر این است که رنگهایشان را از خاک رس، زغال چوب و سنگهای رنگی به دست میآوردند. خاکهای زرد و سرخ را با آب یا چربی حیوانات مخلوط میکردند تا رنگ به دیوار بچسبد. به این ترتیب، تصویرهایی از گوزن، اسب، بوفالو و حتی انسان با همان رنگهای ساده ولی بسیار پایدار پدید میآمدند که تا امروز روی سنگ باقی ماندهاند.
| ویژگیها | نقاشی غار (گذشته) | نقاشی با مدادرنگی (امروز) |
|---|---|---|
| رنگها | خاک رس، زغال، سنگهای کوبیده | مدادرنگی، ماژیک، گواش |
| ابزار کشیدن | انگشت، چوب، موی حیوانات | قلممو، خودکار، مداد |
| مدت ماندگاری | هزاران سال | چند سال تا چند دهه |
نقاشی غار در زندگی امروز ما
شاید فکر کنید نقاشی غار ربطی به زندگی ما ندارد، اما اگر به دور و برتان نگاه کنید، ردّ آن را میبینید. مثلاً وقتی برای درس علوم طرحی از چرخهٔ آب میکشید، یا وقتی نقشهٔ مسیر خانه تا مدرسه را روی کاغذ میآورید، درست مثل همان انسانهای غارنشین دارید یک پیام تصویری میسازید. تفاوت در این است که آنها به جای کاغذ از دیوار سنگ و به جای مداد از زغال استفاده میکردند. همچنین، امروز باستانشناسان از روی این نقاشیها پی میبرند که مردمِ گذشته چه جانورانی را میشناختند، به چه چیزهایی اعتقاد داشتند و حتی لباسهایشان چگونه بوده. پس نقاشی غار، یک دفترچهٔ خاطرات سنگی است که نسلهای بعدی میتوانند آن را بخوانند.
پرسشهای چالشی دربارهٔ نقاشی غار
پاسخ: چون دیوار غارها از سنگ بود و تصویرها روی آن دیرتر پاک میشدند. همچنین غارها پناهگاه امنی بودند و نقاشیها را از باران و باد دور نگه میداشتند.
پاسخ: خیر. در بعضی غارها فقط خطهای ساده و در برخی دیگر تصویرهای پیچیده از حیوانات و انسان دیده میشود. هر گروه از انسانهای باستان، سبک و سلیقهٔ خودشان را داشتند.
پاسخ: نه، بیشتر آنها جنبهٔ آیینی یا آموزشی داشتند. مثلاً شکارچیان قبل از رفتن به شکار، صحنهٔ شکار را روی دیوار میکشیدند تا موفق شوند. بعضی نقاشیها هم داستان پیروزیها یا رویدادهای مهم قبیله را روایت میکردند.
آنچه از نقاشی غار آموختیم:
انسانهای گذشته با ابزارهای ساده و رنگهای طبیعی، تصویرهایی ماندگار روی سنگ خلق میکردند که امروز برای ما مانند یک پنجره به گذشته هستند. این نقاشیها نشان میدهند که بشر همیشه دوست داشته داستانهایش را به تصویر بکشد. حالا هر وقت شما طرحی روی کاغذ میکشید، بدانید که دارید همان کار را ادامه میدهید که انسانهای غارنشین هزاران سال پیش انجام میدادند؛ فقط ابزارهایتان فرق کرده است.
