آلودگی محل زندگی: وقتی خانه، کوچه و محله کثیف میشوند
سه جای اصلی کثیفی: خانه، کوچه، محله
گاهی فکر میکنیم اگر یک تکه کاغذ بادکنک یا پوست خیار را در راهپله بیندازیم، اشکالی ندارد. اما همین کارِ کوچک، کمککم همه جا را کثیف میکند. بیایید ببینیم هر کدام از این مکانها چطور آلوده میشوند:
| مکان | نمونهٔ آلودگی روزمره | نتیجهٔ رعایت نکردن پاکیزگی |
|---|---|---|
| خانه | خردههای نان روی فرش، میوهٔ گندیده در سطل زبالهٔ باز | حشره، موریانه، بوی نامطبوع و حساسیت |
| کوچه | ته سیگار، پوست تخمه، کیسهٔ زبالهٔ پاره | کثیف شدن کفش و لباس، ورود موش و گربهٔ ولگرد |
| محله (بوستان، زمین بازی) | بطری پلاستیکی، قوطی نوشابه، دستمال کاغذی | نمیتوان بازی کرد، منظرهٔ زشت، خطر بریدگی با شیشه |
بیشتر این آلودگیها به خاطر عجله یا تنبلی است. مثلاً دانشآموزی که بعد از خوردن بیسکوییت، کاغذ آن را توی کوچه میاندازد، یا کسی که سطل زبالهٔ خانه را بدون بستن درِ آن جلوی در میگذارد. در همهٔ این موارد، نتیجهٔ کار به خودمان برمیگردد؛ چون همان کوچه و محله را خودمان استفاده میکنیم.
نمونههای واقعی از زندگی روزمرهٔ دانشآموزان
فرض کنید صبح برای رفتن به مدرسه از خانه بیرون میزنید. اگر همسایهٔ طبقهٔ بالا شب قبل کیسهٔ زبالهاش را در راهپله گذاشته باشد و آن کیسه پاره شده باشد، مجبور میشوید از بین پوست هندوانه و تفالهٔ چای عبور کنید. یا وقتی بعد از ظهر با دوستتان به بوستان محله میروید، تمام نیمکتها پر از پوست پسته و خردهریز است. دیگر نمیتوانید بنشینید یا بازی کنید. حتی گاهی زبالهٔ تر (پوست میوه، ماندهٔ غذا) جلوی درِ مغازهها جمع میشود و بوی بدی در کوچه میپیچد. در این هنگام، حشرهها و مگسها هم به آن جا میآیند و امکان دارد بیماری ایجاد کنند. یکی از بیماریهای رایج در این شرایط، اسهال و استفراغ است که مخصوصاً برای بچههای کوچک خطرناک است.
پرسشهای چالشی (سه سؤال مهم)
پرسش ۱: اگر زباله را در سطل بیندازم، دیگر چه فرقی میکند که سطل درِ بسته داشته باشد یا نه؟
پاسخ: سطلِ بدون در یا با درِ باز باعث میشود حشرات و جانوران به راحتی وارد آن شوند و زبالهها را بیرون بریزند. باد هم میتواند کاغذهای سبک را پراکنده کند. پس همیشه درِ سطل را محکم ببندید یا از کیسهٔ محکم استفاده کنید.
پرسش ۲: آیا ریختن آب کثیف در کوچه یا جوی آب، آلودگی به حساب میآید؟
پاسخ: بله، آب کثیف ظرفشویی یا آب باقیمانده از شستن فرش، حاوی چربی و مواد شوینده است. وقتی در کوچه یا جوی آب میریزید، آن جا را لجنآلود میکند و ممکن است به آبی که درختان از آن استفاده میکنند آسیب بزند. آب را در چاه یا لولهٔ فاضلاب بریزید.
پرسش ۳: بعضی از بچهها میگویند «نظافت کار شهرداری است، نه ما». آیا حرفشان درست است؟
پاسخ: شهرداری کوچه و خیابان را جارو میکند، اما اگر همه روزی هزار بار آشغال بریزند، هیچ کس نمیتواند تمیز کند. مسئولیت اول با خود ماست. همان طور که اتاق خود را مرتب میکنیم، کوچه و محله هم خانهٔ بزرگ همهٔ ماست.
نکات پایانی (برای به خاطر سپردن):
- هر آشغالی را در جای خودش (سطل زباله) بیندازید، حتی اگر کوچک باشد.
- زبالهٔ تر (پوست میوه و ماندهٔ غذا) را در کیسهٔ جدا و دربسته بگذارید.
- به دوستان و کوچکترها یادآوری کنید که کوچه جای ریختن زباله نیست.
- اگر جایی کثیف دیدید، میتوانید به بزرگترها بگویید یا خودتان به اندازهٔ توان کمک کنید.
- محلهٔ تمیز یعنی بازی تمیز، نفس راحت و بدن سالم.
به یاد داشته باشیم: پاکیزگی نشانهٔ ادب و مهربانی به دیگران است. وقتی خانه، کوچه و محله را تمیز نگه میداریم، همه از زندگی در آن لذت میبریم. از همین حالا یک تغییر کوچک میتواند شروع بزرگی باشد.
