انشاءالله یعنی چه؟
معنی و مفهوم انشاءالله
انشاءالله یک کلمهی عربی است که در فارسی زیاد از آن استفاده میکنیم. این کلمه از دو بخش تشکیل شده است: "ان" که به معنی "اگر" است و "شاء" که به معنی "خواست" و "الله" که نام خداوند است. پس معنی کامل آن میشود: "اگر خدا بخواهد". وقتی ما میگوییم انشاءالله، یعنی قبول داریم که هیچ کاری بدون اجازه و خواست خدا انجام نمیشود. حتی اگر ما خیلی تلاش کنیم، نتیجهی کار در دست خداست.
مثلاً، فرض کنید فردا میخواهید با خانواده به پارک بروید. شما میگویید: "فردا انشاءالله به پارک میرویم." این یعنی شما امیدوارید به پارک بروید، اما میدانید که اگر خدا نخواهد، ممکن است باران ببارد یا اتفاق دیگری بیفتد که نتوانید بروید. این کار به شما یاد میدهد که همیشه به خدا توکل۱ کنید.
چرا باید انشاءالله بگوییم؟
گفتن انشاءالله فواید زیادی دارد. اول از همه، به ما یادآوری میکند که در همهی کارها به خدا توکل کنیم. دوم، از غرور و خودخواهی ما جلوگیری میکند. مثلاً، اگر در امتحان نمرهی خوبی گرفتید، به جای اینکه فقط خودتان را باهوش بدانید، میگویید: "انشاءالله که همیشه همینطور باشد." این یعنی شما میدانید که موفقیت شما با کمک خدا بوده است.
در جدول زیر، چند مثال از زندگی روزمره را میبینید که چرا و چگونه از انشاءالله استفاده میکنیم:
| موقعیت | چرا انشاءالله میگوییم؟ | نتیجه |
|---|---|---|
| برنامهریزی برای مسافرت | برای یادآوری وابستگی به ارادهی خدا | آرامش بیشتر و کاهش نگرانی |
| پس از موفقیت در کاری | برای تشکر از خدا و جلوگیری از غرور | افزایش شکرگزاری و فروتنی |
| وقتی برای آینده برنامه میریزیم | برای پذیرش تغییرات غیرمنتظره | آمادگی برای هر اتفاقی |
انشاءالله در زندگی روزمره
ما در بسیاری از کارهای روزمره از انشاءالله استفاده میکنیم. مثلاً، وقتی معلم از شما میپرسد: "آیا فردا تکالیف خود را کامل میکنی؟" شما میگویید: "انشاءالله". این یعنی شما قصد دارید تکالیف را انجام دهید، اما میدانید که اگر خدا کمک کند، میتوانید آن را به پایان برسانید. یا وقتی مادربزرگ به شما قول میدهد که برایتان هدیه بخرد، میگوید: "انشاءالله فردا برایت میخرم." این نشان میدهد که او امیدوار است این کار را انجام دهد، اما اگر مشکلی پیش آمد، ناامید نمیشود چون به خدا توکل دارد.
یک مثال دیگر: فرض کنید شما و دوستتان تصمیم گرفتهاید که هفتهی آینده فوتبال بازی کنید. شما میگویید: "انشاءالله هوا خوب باشد و بتوانیم بازی کنیم." این جمله به شما یادآوری میکند که حتی چیزهای ساده مثل آب و هوا هم در کنترل خداست.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاسخ: خیر، اصلاً این طور نیست. انشاءالله گفتن به ما یادآوری میکند که پس از تلاش خودمان، نتیجه را به خدا بسپاریم. مثلاً، برای امتحان باید درس بخوانیم، اما نتیجه را انشاءالله میدانیم.
پاسخ: گفتن انشاءالله یک سنت خوب است. اگر نگوییم، ممکن است فراموش کنیم که همه چیز به ارادهی خدا بستگی دارد و دچار غرور شویم. اما خداوند همیشه مهربان است، حتی اگر ما فراموش کنیم.
پاسخ: نه، برای همهی کارها، چه کوچک و چه بزرگ، میتوانیم انشاءالله بگوییم. حتی برای چیزهای ساده مثل خوردن ناهار یا بازی کردن.
پاورقی
۱توکل (Tawakkul): به معنی اعتماد و تکیه کردن به خداوند در همهی امور است. وقتی ما توکل میکنیم، یعنی پس از تلاش، نتیجه را به خدا میسپاریم.
انشاءالله (Insha'Allah): معادل انگلیسی "If God wills" است و به معنای "اگر خدا بخواهد" میباشد.
