1. ساختار حکومتی: هخامنشی متمرکز، اشکانی غیرمتمرکز، ساسانی با دیوانسالاری و ایرانشهر. 2. اجتماع: طبقات حاکم و مردم؛ ساسانیان با تثبیت طبقاتی توسط موبدان. 3. اقتصاد: مالیات، گمرک، کشاورزی، تجارت از جاده ابریشم. 4. نظامی: سپاه جاودان (هخامنشی)، سواره‌نظام زره‌پوش (ساسانی)، سپاه منظم مادها. 5. قضاوت: قضات شاهی (هخامنشی)، موبدان و مادیان هزار دادستان (ساسانی). 6. پادشاهان: داریوش (کشف مسیر دریایی)، قباد (جنبش مزدک)، کوروش (حکومت مردمی). 7. اداری و فرهنگی: دبیران و دبیربد، ثبت اسناد و خدای‌نامه‌ها. 8. دین و سیاست: زرتشتی‌گری رسمی، احترام به فرهنگ‌ در حکومت کوروش.