واژه‌سازی؛ چگونه واژه‌های تازه ساخته می‌شوند؟ آشنایی با ساخت واژه‌های جدید از راه افزودن وند، ترکیب واژه‌ها و بررسی اجزای سازندهٔ آنها چکیده: واژه‌سازی فرایندی است که به کمک آن، از واژه‌ها یا اجزای موجود در زبان، واژه‌های تازه ساخته می‌شوند. افزودن پیشوند یا پسوند به یک واژهٔ پایه و ترکیب دو یا چند…
واژه‌سازی با «ـستان»؛ هر جا که «ستان» می‌بینید، جای چیزی را پیدا کنید! با کمک پسوند «ـستان» مکان‌های تازه بسازید: از بستان و گلستان تا کاجستان و بیدستان چکیده: در این مقاله یاد می‌گیریم چگونه با افزودن «ـستان» به واژه‌ها، مکان‌های…
واژه‌سازی با «ـزار»؛ هر جا که گیاهی انبوه ببینیم پسوند «ـزار» به ما کمک می‌کند جای پر از گیاه را با یک کلمهٔ ساده نشان دهیم چکیده: در این مقاله می‌آموزیم که با افزودن «ـزار» به اسم بعضی گیاهان، یک اسم مکان تازه می‌سازیم. مثل «گل‌زار»…
واژه‌سازی با «ـگار»: چگونه کلمه‌های تازه می‌سازیم؟ ساخت کلمه‌های ماندگار با پسوند «ـگار»؛ از آموزگار تا پروردگار چکیده: در این مقاله می‌آموزیم که پسوند «ـگار» چه نقشی در فارسی دارد. با چهار کلمهٔ مهم «آموزگار»، «ماندگار»،…
واژه‌سازی با «ـگر»؛ ساده و پرکاربرد در فارسی با افزودن «ـگر» به اسم یا فعل، کسی را می‌سازیم که کارِ خاصی انجام می‌دهد. چکیده: در زبان فارسی، با اضافه کردن «ـگر» به پایان بعضی واژه‌ها، فردی را معرفی می‌کنیم که شغل یا کار مشخصی دارد. مثلاً «زرگر»…
واژه‌سازی با پسوند «ـدوست» چطور با اضافه کردن «دوست» به کلمه‌ها، صفت‌های زیبا و تازه بسازیم؟ چکیده: در این مقاله یاد می‌گیریم که پسوند «ـدوست» چه کاری انجام می‌دهد. با این پسوند می‌توانیم از کلمه‌هایی مثل «میهن»، «ایران»،…
واژه‌سازی با «ـانگیز»؛ چطور یک کلمه می‌تواند حس را برانگیزد؟ آشنایی با پسوند «ـانگیز» و ساخت صفت‌های پرکاربرد در زبان فارسی چکیده: در این مقاله می‌آموزیم که با افزودن «ـانگیز» به اسم‌ها یا صفت‌ها، واژه‌های تازه‌ای بسازیم که…
واژه‌سازی با «ـآمیز»؛ ساخت صفت‌های همراه با معنا چگونه با افزودن «ـآمیز» به اسم، صفت بسازیم؟ (مثال: تحسین‌آمیز، افتخارآمیز) چکیده: در این مقاله یاد می‌گیریم که با افزودن «ـآمیز» به برخی اسم‌ها، صفت تازه‌ای بسازیم که معنای «همراه…
واژه‌سازی با «ـانه»؛ چگونه قیدهای زیرکانه و هوشمندانه بسازیم؟ با افزودن «ـانه» به صفت، قید می‌سازیم؛ مثل «زیرکانه» و «هوشمندانه» در زندگی روزمره چکیده: در این مقاله می‌آموزیم که چگونه با افزودن «ـانه» به برخی صفت‌ها، قید…
واژه‌سازی با پسوند «ـنامه»؛ از کارنامه تا روزنامه با افزودن «ـنامه» به یک کلمه، معنای تازه‌ای می‌سازیم: نوشته، گزارش یا مجموعه‌ای از چیزهای مرتبط. چکیده: در این مقاله می‌آموزیم پسوند «ـنامه» چه معنایی به کلمه‌ها می‌بخشد. با نمونه‌هایی…
واژه‌سازی با پیشوند «خودـ» سه واژهٔ پرکاربرد: خودباور، خودبین، خوددار چکیده: در زبان فارسی، با افزودن پیشوند «خودـ» به برخی واژه‌ها، معنی تازه‌ای می‌سازیم. در این مقاله با سه نمونهٔ مهم آشنا می‌شوید: خودباور (اعتماد به توانایی‌های درونی)، خودبین…
واژه‌سازی با پسوند «نویس» با اضافه کردن «نویس» به کلمه‌ها، شغل یا علاقهٔ افراد را می‌شناسیم چکیده: در این مقاله می‌آموزیم که چگونه با افزودن پسوند «نویس» به واژه‌های مختلف، کلمه‌های تازه و پرکاربرد بسازیم. کلمه‌هایی مانند خوش‌نویس،…
واژه‌سازی با پسوند «ـستان» با کمک «ـستان» مکان‌های تازه بسازیم: از کاجستان تا گلستان چکیده در فارسی می‌توانیم با چسباندن پسوند «ـستان» به اسم یک چیز، مکانی بسازیم که آن چیز در آن زیاد باشد. مثل «کاجستان» یعنی جایی که کاج بسیار می‌روید.…
واژه‌سازی با پیشوند «هم» یاد بگیریم با «هم» کلمه‌های تازه بسازیم و معنای دوستی و اشتراک را بفهمیم چکیده: در این مقاله می‌آموزیم پیشوند «هم» چطور به کلمه‌های ساده اضافه می‌شود و معنای «مشارکت» و «با یکدیگر بودن» به آنها…
واژه‌سازی با چهار قیـدِ ویژه: گرداگرد، لبالب، سراسر، دمادم چگونه با یک کلمه، تمام دور تا دور، پر بودن، همه جا و هر لحظه را بگوییم؟ در زبان فارسی، گاهی با اضافه شدن یک قسمت کوچک به اول کلمه، معنای تازه و گسترده‌ای می‌سازیم. در این مقاله با چهار قیدِ کاربردی آشنا می‌شوید: «گرداگرد»…
واژه‌سازی با پسوند «ـدان» برای اسم مکان خاک + دان = خاکدان؛ سفری به دنیای جایگاه‌ها و ظرف‌ها در زبان فارسی چکیده: در این مقاله یاد می‌گیری پسوند «ـدان» چه معنایی به اسم‌ها می‌دهد. واژه‌هایی مثل خاکدان، قلمدان، گل‌دان و جامدان را می‌شناسی…
واژه‌سازی با پسوند «ـان» برای اسم جمع: از «خاکیان» تا دوستان کلاسی پسوند «ـان» چه رازهایی دارد؟ با مثال‌های ساده و ملموس، جمع بستن را قشنگ یاد بگیر. در این مقاله می‌خوانیم که چطور با افزودن «ـان» به اسم، معنی جمع و گروهی بسازیم. کلمهٔ «خاکیان»…
واژه‌سازی با پسوند «ـبُن» ریشهٔ گیاهان در نام‌ها: از خاربن تا گلبن چکیده: در این مقاله با پسوند «ـبُن» آشنا می‌شوید. «بُن» به معنای «ریشه» یا «ته‌ی گیاه» است. وقتی این پسوند را به نام یک گیاه اضافه می‌کنیم، واژهٔ تازه‌ای…
واژه‌سازی با «ـزار»: مکان رویش چیزی با افزودن «ـزار» به اسم گیاهان یا چیزهای دیگر، جای پر از آنها را می‌سازیم چکیده: در این مقاله می‌آموزیم که با افزودن «ـزار» به پایان برخی اسم‌ها، مکان رویش یا جای انباشته از آن چیز را می‌سازیم. کلماتی مانند…
واژه‌سازی با «ـنده»: پسوند فاعلی آشنایی با پسوند فاعلی، ساختار واژه‌های مشتق و کاربرد آنها در زبان فارسی در زبان فارسی، پسوند «ـنده» یکی از پُرکاربردترین ابزارهای واژه‌سازی است. این پسوند به بن مضارع فعل افزوده می‌شود و واژه‌ای تازه می‌سازد…
واژه‌سازی با «خوانی»: چگونه با افزودن یک پسوند، عمل خواندن را بیان کنیم؟ آشنایی با ساخت کلمات تازه مثل «کتاب‌خوانی»، «روزنامه‌خوانی» و «شعرخوانی» برای دانش‌آموزان دبستان خلاصهٔ سئوپسند: در این مقاله با روش واژه‌سازی با «خوانی»…
