کشاورزی و دامپروری؛ همکاری آب، خاک و چراگاه در فلات ایران
دو رکن اصلی: خاک و آب، و نقش چراگاه
فلات ایران سرزمینی است با بارندگی کم، اما خاک‌های گوناگون و چراگاه‌های طبیعی که در دامنه‌ها و دشت‌ها گسترده شده‌اند. کشاورزی در این منطقه بیشتر به دو شکل انجام می‌شود: کشت دیم (که به آب باران بسنده می‌کند) و کشت آبی (که با حفر قنات، چاه یا استفاده از آب رودخانه‌ها انجام می‌شود). خاک نیز اگر به‌درستی نگهداری شود، می‌تواند سال‌ها محصول بدهد. دامپروری هم وابسته به چراگاه‌های طبیعی و علوفه‌ای است که از زمین‌های کشاورزی به دست می‌آید.
| نوع کشت | منبع آب | محصول نمونه |
|---|---|---|
| دیم | باران | گندم، جو |
| آبی | قنات، چاه، رودخانه | برنج، میوه، سبزی |
از مزرعه و دامداری تا سفرهٔ ما
شاید باورتان نشود، اما نانی که هر روز می‌خورید، از گندمی به دست آمده که در خاکی از همین فلات روییده و با آب قنات یا چاه آبیاری شده است. ماست و پنیری که برای صبحانه میل می‌کنید، از شیر گوسفند یا بزی است که در چراگاه‌های اطراف روستاها چریده است. حتی سیب و گلابی و گردوی تابستانی نیز در باغ‌هایی رشد می‌کنند که با روش‌های سنتی یا نیمه‌مدرن آبیاری می‌شوند. نمونهٔ دیگر، پرورش مرغ و تخم‌مرغ در روستاهاست که هم برای مصرف خانواده و هم برای فروش به شهرها انجام می‌شود. دامداران با کوچ‌روی در فصول مختلف، دام‌های خود را به چراگاه‌های تازه می‌برند تا همیشه گیاه تازه در دسترس باشد.
