توحید: باور به یگانگی خداوند و وابستگی همهٔ آفریده‌ها به اراده و فرمان او.

توحید؛ محور اصلی باور دینی

توحید در آفرینش و تدبیر جهان

وقتی به جهان پیرامون خود نگاه می‌کنیم، نظم شگفت‌آوری را می‌بینیم. زمین به دور خود می‌چرخد و شب و روز پدید می‌آید، درختان میوه می‌دهند و باران از آسمان می‌بارد. اما پرسش این است که این نظم از کجا آمده است؟ پاسخ توحید این است که همهٔ این پدیده‌ها، آفریدهٔ خدای یکتا هستند و اوست که آنها را تدبیر می‌کند. توحید در آفرینش یعنی باور کنیم که هیچ موجودی نمی‌تواند هم‌پایهٔ خداوند، چیزی را از نیستی به هستی بیاورد. خداوند در کتاب آسمانی خود می‌فرماید که اگر همهٔ مردم روی زمین جمع شوند تا موجودی مانند پشه را بیافرینند، نمی‌توانند.

توحید در تدبیر نیز به این معناست که ادارهٔ جهان تنها در دست خداوند است. اوست که به زمین فرمان می‌دهد تا گیاهان را برویاند، به ابرها فرمان می‌دهد تا باران ببارند و به قلب انسان‌ها فرمان می‌دهد تا به یکدیگر محبت کنند. هیچ پزشکی نمی‌تواند بدون خواست خداوند بیماری را شفا دهد و هیچ قدرتمندی نمی‌تواند بی‌اجازهٔ او به کسی سود یا زیان برساند. این وابستگی همگانی به فرمان خداوند، یکی از زیباترین درس‌های توحید است.

آثار توحید در زندگی انسان

باور به توحید، تنها یک مفهوم ذهنی نیست؛ بلکه تأثیر عمیقی در رفتار و احساسات انسان دارد. وقتی بدانیم که همه چیز از خداست و به او بازمی‌گردد، دیگر از هیچ قدرتی جز او نمی‌ترسیم. این باور به ما آرامش می‌دهد؛ زیرا می‌دانیم که هیچ اتفاقی بدون علم و ارادهٔ او رخ نمی‌دهد. برای نمونه، دانش‌آموزی که پیش از امتحان نگران است، اگر به توحید باور داشته باشد، می‌داند که موفقیت و شکست به دست خداست و او باید تلاش کند و سپس به نتیجه‌ای که خداوند مقرر کرده است، راضی باشد.

همچنین توحید، انسان را از وابستگی به دیگران رها می‌سازد. کسی که می‌داند تنها خداوند روزی‌دهنده است، برای جلب محبت یا ثروت از کسی، دست به کارهای ناپسند نمی‌زند. او می‌داند که همهٔ انسان‌ها بندهٔ خدا هستند و نمی‌توانند برای او ضرر یا سود مستقلی ایجاد کنند. این آزادی درونی، یکی از بزرگ‌ترین هدیه‌های توحید به انسان است. از سوی دیگر، توحید باعث می‌شود که انسان در برابر ناملایمات زندگی صبور باشد و بداند که هر سختی، حکمتی دارد و به فرمان خداوند است.

پرسش‌های چالشی دربارهٔ توحید