کالای دوستدار ازن
دو دستهٔ اصلی کالاهای دوستدار ازن
برای اینکه بدانیم یک کالا دوستدار ازن است یا نه، باید دو مرحله را بررسی کنیم: مرحلهٔ تولید و مرحلهٔ مصرف. برخی کالاها در کارخانه، با موادی ساخته میشوند که به لایهٔ ازن آسیب میزنند. برخی دیگر هنگام مصرف، گازهایی آزاد میکنند که لایهٔ ازن را نازک میکنند. کالای دوستدار ازن در هر دو مرحله، ایمن و بیخطر است.
| ویژگی | کالای دوستدار ازن | کالای آسیبرسان به ازن |
|---|---|---|
| مواد بهکاررفته در تولید | مواد طبیعی یا بازیافتی | کلروفلوئوروکربنها (سیافسی) |
| گازهای آزادشده در مصرف | گازهای بیخطر یا بدون گاز | هالونها و گازهای مضر |
| تأثیر بر محیط زیست | حفظ لایهٔ ازن و کاهش گرمایش | تخریب لایهٔ ازن |
برای نمونه، اسپریهای خوشبوکنندهٔ قدیمی که با گاز سیافسی کار میکردند، به ازن آسیب میزدند. امروزه بیشتر اسپریها با گازهای بیخطر تولید میشوند و روی برچسب آنها نوشته شده است: «بدون سیافسی». یا یخچالهای جدید از گاز مبرد دوستدار ازن استفاده میکنند که به لایهٔ ازن صدمه نمیزند.
کالاهای دوستدار ازن در زندگی روزمرهٔ ما
شاید فکر کنید کالاهای دوستدار ازن چیزهای عجیبی هستند، اما خیلی از آنها را هر روز میبینید. مثلاً وقتی برای خرید کفش یا کیف میروید، به برچسب آن نگاه کنید. برخی تولیدکنندهها نوشتهاند که از چسبهای بدون حلالهای مضر استفاده کردهاند. یا وقتی مادرتان لباس میخرد، ممکن است روی برچسب آن نوشته باشد «پنبهٔ ارگانیک» یا «رنگهای طبیعی». اینها یعنی در تولید آن لباس از مواد شیمیایی آسیبرسان به ازن استفاده نشده است.
حتی لوازم تحریر هم میتوانند دوستدار ازن باشند. خودکارهایی که با جوهر پایهٔ آب ساخته میشوند، به جای جوهرهای حلالدار، انتخاب بهتری هستند. کاغذهای بازیافتی یا کاغذهایی که از جنگلهای پایدار به دست میآیند، هم درختان را حفظ میکنند و هم به لایهٔ ازن کمک میکنند. چون تولید کاغذ از چوب تازه، انرژی و مواد شیمیایی بیشتری مصرف میکند و ممکن است به محیط زیست آسیب بزند.
پرسشهای چالشی دربارهٔ کالاهای دوستدار ازن
پاسخ نه، قیمت بالا همیشه نشانهٔ خوبی نیست. برخی کالاهای ارزانقیمت هم با مواد دوستدار محیط تولید میشوند. مهم این است که به برچسب و نشانههای آن دقت کنیم، نه فقط به قیمت.
پاسخ بله، مثلاً یک یخچال ممکن است با مواد بیخطر ساخته شده باشد، اما اگر گاز مبرد آن قدیمی و از نوع سیافسی باشد، هنگام کار کردن به ازن آسیب میزند. پس باید هر دو مرحله را بررسی کنیم.
پاسخ لایهٔ ازن نازکتر میشود و اشعهٔ فرابنفش بیشتری به زمین میرسد. این اشعه برای پوست، چشم و حتی گیاهان مضر است. پس انتخاب کالای دوستدار ازن، مثل یک سپر از بدن و طبیعت محافظت میکند.