سپاه جاویدان و تجهیزات جنگی
سپاه جاویدان: نیروی ویژهٔ هخامنشیان
سپاه جاویدان یکی از ترسناکترین و منظمترین نیروهای نظامی در تاریخ ایران بود. این سپاه همیشه دقیقاً ۱۰۰۰۰ سرباز داشت. اگر یکی از آنها بیمار میشد یا در جنگ زخمی میگشت، بلافاصله سرباز دیگری جای او را میگرفت تا تعداد آنها هیچوقت کمتر از دههزار نباشد. به همین دلیل به آنها «جاویدان» میگفتند، چون گویی همیشه جاودانه و تمامنشده بودند.
این سربازان لباسهای بسیار زیبا و گرانقیمتی میپوشیدند. نیزههای بلند، کمانهای نیرومند و سپرهای چرمی یا فلزی داشتند. آنها مانند نگهبانان ویژهٔ پادشاه بودند و در کنار ارابهها و برجهای جنگی حرکت میکردند. نظم و انضباط آنها بهقدری بود که دشمنان از دیدن صفهای منظمشان وحشت میکردند.
تجهیزات جنگی؛ ابزارهای هوشمندانه
هخامنشیان ابزارهای جنگی جالبی داشتند که بعضی از آنها را خودشان ساختند و بعضی را از ملتهای دیگر یاد گرفتند. مهمترین این ابزارها عبارت بودند از:
| نام ابزار | کاربرد | مشابه امروزی |
|---|---|---|
| ارابهٔ داسدار | بریدن پاهای اسبان و سربازان دشمن | ماشین چمنزنی با تیغههای تیز |
| برج چوبی چرخدار | بالا رفتن از دیوارهای بلند قلعه | نردبان آتشنشانی که روی چرخ است |
| ارابهٔ سنگین | حمل تیراندازان و نیزهداران | ماشینهای زرهی نظامی |
ارابهٔ داسدار مانند یک ماشین بزرگ بود که به چرخهای آن تیغههای بلند و تیزی بسته بودند. وقتی اسبها آن را با سرعت میکشیدند، تیغهها مانند داس، هر چیزی را که جلویشان بود میبریدند. برجهای چوبی چرخدار هم مانند یک قلعهٔ کوچک سیار بودند که سربازان از بالای آن تیراندازی میکردند و به راحتی از دیوارهای بلند بالا میرفتند.
کاربرد در زندگی امروز
شاید فکر کنید این ابزارها فقط مربوط به گذشته هستند، اما بعضی ایدههای آنها هنوز هم در زندگی ما وجود دارد. مثلاً ارابهٔ داسدار را مانند تیغههای یک ماشین چمنزنی در نظر بگیرید که علفهای بلند را میبرد. برج چوبی چرخدار هم مثل بالابرهایی است که تعمیرکاران از آن برای رسیدن به جایهای بلند استفاده میکنند. یا ارابهٔ سنگین مانند خودروهای زرهی پلیس است که از افراد داخل خود محافظت میکند.
سپاه جاویدان نیز به ما نظم و برنامهریزی را یاد میدهد. همانطور که در یک گروهبندی مدرسه، اگر یک نفر غایب باشد، باید نفر دیگری جای او را بگیرد تا کار گروه زمین نماند، در سپاه جاویدان هم این اصل به دقت اجرا میشد.
پرسش: چرا سپاه جاویدان همیشه دههزار نفر بود؟
پاسخ: چون آنها یک نیروی ویژه بودند که قرار بود همیشه کامل و آماده باشند. اگر یک سرباز کم میشد، بلافاصله نفر جدیدی جای او را میگرفت تا عدد دههزار هیچوقت تغییر نکند.
پرسش: ارابهٔ داسدار چه خطری برای خود سربازان داشت؟
پاسخ: گاهی تیغههای بلند به خود سربازان یا اسبهای خودشان هم آسیب میزد. بنابراین راندن آن خیلی مهارت میخواست و فقط ارابهرانان ماهر میتوانستند از آن استفاده کنند.
پرسش: برج چوبی چرخدار چگونه جابهجا میشد؟
پاسخ: این برج را یا اسبها میکشیدند یا خود سربازان آن را با نیروی خود به جلو میراندند. پایین برج چرخهای بزرگی بود که روی زمین میچرخید و آن را به هر سمتی که میخواستند میبردند.
