بنیهاشم و ابوطالب؛ خاندانی که از پیامبر حمایت کرد
بنیهاشم چه خاندانی بود و ابوطالب چه جایگاهی داشت؟
بنیهاشم نام یکی از شاخههای بزرگ قبیلهٔ قریش بود که در شهر مکه زندگی میکردند. این خاندان به هاشم بن عبدمناف، جدّ بزرگ پیامبر اسلام، منسوب است. بنیهاشم در میان قریش جایگاه والایی داشتند و مسئولیت مهمی به نام «سقایت» یعنی آبرسانی به زائران خانهٔ کعبه را بر عهده داشتند. این کار باعث میشد که مردم به آنان احترام بگذارند.
ابوطالب، عموی پیامبر، یکی از بزرگترین و معروفترین شخصیتهای بنیهاشم بود. او پس از مرگ عبدالمطلب، سرپرستی پیامبر را بر عهده گرفت و مانند یک پدر از ایشان مراقبت میکرد. ابوطالب اگرچه هرگز آیین اسلام را نپذیرفت، اما در تمام مدتِ رسالت، از پیامبر دفاع کرد و اجازه نداد دشمنان به ایشان آسیبی برسانند. او در دوران محاصرهٔ اقتصادی و اجتماعی مسلمانان در شعب ابیطالب، در کنار پیامبر بود و از آنان حمایت کرد.
حمایت ابوطالب از پیامبر؛ مثل یک دوست وفادار در مدرسه
حمایت ابوطالب از پیامبر را میتوان با یک مثال ساده از زندگی روزمرهٔ خودمان مقایسه کرد. فرض کنید در مدرسه، یکی از دوستانتان به خاطر یک کار خوب که انجام داده، مورد تمسخر یا اذیت دیگران قرار میگیرد. اگر شما با وجود اینکه ممکن است با همهٔ کارهای دوستتان موافق نباشید، اما جلوی دیگران بایستید و از او دفاع کنید، درست مثل کار ابوطالب است. ابوطالب با اینکه دین پیامبر را نپذیرفته بود، اما هرگز اجازه نداد کسی به ایشان توهین کند یا آسیبی برساند.
یکی دیگر از کارهای مهم ابوطالب، پناه دادن به پیامبر در زمان محاصرهٔ شعب بود. زمانی که مشرکان مکه تصمیم گرفتند مسلمانان و بنیهاشم را در درهای محاصره کنند و رفتوآمد آنان را قطع کنند، ابوطالب با تمام توان از پیامبر و یارانش دفاع کرد. این حمایت، مثل کمک یک پدر یا برادر بزرگتر در شرایط سخت است که باعث میشود اعضای خانواده احساس امنیت و آرامش کنند.
پرسشهای چالشی دربارهٔ بنیهاشم و ابوطالب
پرسش ۱: چرا ابوطالب با اینکه مسلمان نبود، از پیامبر حمایت میکرد؟
پاسخ: ابوطالب به خاطر پیوندهای خویشاوندی و عشق و محبتی که به پیامبر داشت، از ایشان حمایت میکرد. او پیامبر را مانند فرزند خود میدانست و نمیتوانست ببیند کسی به ایشان آزار برساند. همچنین ابوطالب به امانتداری و راستگویی پیامبر ایمان داشت و میدانست که ایشان دروغ نمیگویند، هرچند دینشان را نپذیرفته بود.
پرسش ۲: بنیهاشم چه تفاوتی با دیگر خاندانهای قریش داشت؟
پاسخ: بنیهاشم به خاطر دو کار مهم، از دیگر خاندانها متمایز بود. اول اینکه آنان مسئولیت آبرسانی به حاجیان را داشتند و این کار، احترام زیادی برایشان به همراه داشت. دوم اینکه آنان خاندان پیامبر بودند و پیامبر اسلام از میان آنان برخاست. همچنین بنیهاشم به امانتداری، سخاوت و مهماننوازی معروف بودند.
پرسش ۳: آیا حمایت ابوطالب تأثیری در پیشرفت اسلام داشت؟
پاسخ: بله، حمایت ابوطالب تأثیر بسیار زیادی داشت. زیرا او یکی از بزرگان قریش بود و وقتی او از پیامبر دفاع میکرد، بسیاری از مردم جرئت نمیکردند به پیامبر آزار برسانند. همچنین پشتیبانی ابوطالب باعث شد که پیامبر در سالهای اولیهٔ رسالت، با آرامش بیشتری به تبلیغ دین بپردازد و مسلمانان تازهوارد نیز احساس امنیت بیشتری کنند.
در این مقاله با خاندان بنیهاشم و نقش مهم ابوطالب در حمایت از پیامبر آشنا شدیم. دیدیم که ابوطالب با وجود اینکه مسلمان نبود، به خاطر محبت و وفاداری به پیامبر، در سختترین شرایط از ایشان دفاع کرد. این داستان به ما یاد میدهد که حمایت از دوستان و اعضای خانواده، حتی زمانی که با همهٔ کارهای آنان موافق نیستیم، یک ارزش اخلاقی مهم است. همچنین فهمیدیم که بنیهاشم به خاطر ویژگیهای نیک خود، در میان قریش جایگاه ویژهای داشتند و نقش مهمی در تاریخ اسلام ایفا کردند.
