صحن و خادمان حرم: فضای باز و خدمتگزاران مهربان
صحن حرم چه جایی است؟
صحن حرم، فضای بزرگی است که در میان ساختمانهای حرم قرار دارد و سقف ندارد؛ مانند حیاط بزرگ مدرسه. این فضا جایگاهی برای گردهمایی زائران، نماز خواندن، استراحت و شرکت در مراسمهای ویژه است. در صحن، حوضهایی برای وضو گرفتن، سایهبانهایی برای آسایش زائران و جایگاههایی برای اقامهٔ نماز جماعت در نظر گرفته شده است. بسیاری از زائران پس از زیارت، در صحن مینشینند و با یکدیگر گفتوگو میکنند یا از هوای آزاد لذت میبرند. فضای باز صحن به زائران کمک میکند تا نفس راحتی بکشند و آرامش بیشتری داشته باشند.
خادمان حرم چه کسانی هستند و چه کارهایی انجام میدهند؟
خادمان حرم، افرادی هستند که با عشق و علاقه به زائران خدمت میکنند. کارهای آنان مانند کارهای خدمتگزاران مدرسه است؛ اما در حرم، این خدمت جنبهٔ معنوی و دینی دارد. خادمان به زائران خوشآمد میگویند، راهنمایی میکنند، آب و چای میدهند، و به سالمندان و کودکان کمک میکنند. برخی از خادمان نیز مسئول تمیز کردن صحن و حفظ نظافت آن هستند. آنان مانند پدر و مادری مهربان، با لبخند و روی گشاده از زائران پذیرایی میکنند و هیچ گاه از خدمت خسته نمیشوند. کار خادمان، کاری ارزشمند و مقدس است و آنان این کار را برای رضای خداوند انجام میدهند.
| نمونهٔ کار در مدرسه | کار خادمان در حرم |
|---|---|
| راهنمایی دانشآموزان در راهروها | راهنمایی زائران در صحن و شبستانها |
| دادن آب آشامیدنی به دانشآموزان | پذیرایی از زائران با شربت و چای |
| ناظم و معاون مدرسه | خادمباشی یا سرخادم که کارها را هماهنگ میکند |
اگر دانشآموز باشیم، چه درسی از صحن و خادمان میگیریم؟
وقتی به حرم میروید، میبینید که خادمان بدون چشمداشت به شما کمک میکنند. این رفتار به ما یاد میدهد که خدمت به دیگران، کاری نیک و پسندیده است. همانطور که در مدرسه به دوست خود که کتابش را زمین انداخته کمک میکنید، خادمان نیز به زائرانی که نیاز به راهنمایی دارند، یاری میرسانند. همچنین تمیزی و نظافت صحن، مانند تمیزی کلاس درس، نشان میدهد که هر فردی در قبال محیط اطراف خود مسئول است. پس میتوانیم با الگو گرفتن از خادمان، در خانه و مدرسه به دیگران کمک کنیم و محیط خود را تمیز نگه داریم.
پرسش: آیا همهٔ خادمان حرم، مرد هستند؟
پاسخ: خیر. در حرم، هم خادمان مرد و هم خادمان زن وجود دارند. آنها هر کدام در بخشهای ویژهٔ خود به زائران خدمت میکنند.
پرسش: چرا صحن حرم، فضای باز دارد و مانند مسجد نیست؟
پاسخ: فضای باز صحن به دلیل تعداد زیاد زائران است تا آنها بتوانند راحتتر رفتوآمد کنند و در هوای آزاد نماز بخوانند و استراحت نمایند.
پرسش: آیا خادمان حرم، حقوق میگیرند؟
پاسخ: بسیاری از خادمان، این کار را به صورت افتخاری و برای رضای خدا انجام میدهند، اما برخی نیز به عنوان کارمند، از آستان قدس رضوی یا دیگر سازمانهای مرتبط، حقوق دریافت میکنند.
صحن حرم، جایی برای گردهمایی و آرامش زائران است و خادمان با خدمترسانی خود، این فضا را دلپذیرتر میکنند. آنان مانند معلمان و خدمتگزاران مدرسه، با مهربانی و صبر، به نیازهای زائران رسیدگی میکنند. با نگاه به صحن و رفتار خادمان، میآموزیم که خدمت به دیگران و مراقبت از محیط پیرامون، از ارزشهای والای انسانی و دینی است. پس هر جا که هستیم، میتوانیم با کارهای کوچک، مانند راهنمایی کردن یک تازهوارد یا تمیز نگه داشتن حیاط مدرسه، نقش یک خادم کوچک را ایفا کنیم.