مسئولیت مصرفکننده: خرید آگاهانه، مصرف درست و پرهیز از مصرفگرایی، اسراف و تبذیر
آشنایی با خرید سنجیده، نگهداری درست از وسایل و دوری از هدر دادن داراییها
هر فرد هنگام خرید و استفاده از کالاها مسئولیتهایی دارد. خرید آگاهانه، مصرف درست، پرهیز از مصرفگرایی و جلوگیری از اسراف و تبذیر به ما کمک میکند از داراییهای خود بهتر استفاده کنیم. این رفتارها باعث صرفهجویی، حفظ محیط زندگی و استفاده بهتر از امکانات میشوند.
نکته
پیش از هر خرید از خود بپرسیم: «آیا واقعاً به این وسیله نیاز دارم؟»
خرید سنجیده و مصرف درست
خرید آگاهانه یعنی پیش از خرید درباره نیاز خود فکر کنیم و تنها چیزی را بخریم که به آن احتیاج داریم. گاهی یک دانشآموز تنها به یک دفتر تازه نیاز دارد، اما به دلیل ظاهر زیبا چند دفتر اضافی میخرد. این کار میتواند به هدر رفتن پول و منابع منجر شود. مصرف درست نیز به معنای استفاده مناسب از وسایل است. نگهداری خوب از کیف، کتاب و نوشتافزار باعث میشود مدت بیشتری قابل استفاده باشند.
| رفتار درست |
رفتار نادرست |
| خرید بر اساس نیاز |
خرید فقط به دلیل علاقه لحظهای |
| نگهداری مناسب از وسایل |
خراب کردن یا بیتوجهی به وسایل |
| استفاده کامل از دفتر و کتاب |
دور انداختن وسایل قابل استفاده |
نمونههایی از زندگی روزانه
مسئولیت مصرفکننده از خانه و مدرسه آغاز میشود. برای نمونه، اگر هنگام خروج از اتاق چراغ اضافی را خاموش کنیم، در مصرف انرژی صرفهجویی کردهایم. همچنین استفاده کامل از برگههای دفتر، مراقبت از کتابهای درسی و پرهیز از خرید خوراکی بیش از نیاز نمونههایی از مصرف درست هستند. گاهی دانشآموزی خوراکی بیشتری از مقدار لازم میخرد و بخشی از آن دور ریخته میشود. این کار نمونهای از اسراف است. در مقابل، برنامهریزی برای خرید و استفاده درست از وسایل نشانه مسئولیتپذیری است.
| موقعیت |
رفتار مسئولانه |
| خرید نوشتافزار |
تهیه وسایل مورد نیاز و پرهیز از خرید اضافی |
| استفاده از آب |
بستن شیر آب هنگام بینیازی |
| خوراک روزانه |
خرید به اندازه نیاز |
پرسشهای مهم
پرسش: آیا هر چیزی که دوست داریم باید بخریم؟
پاسخ: خیر. بهتر است ابتدا نیاز خود را بررسی کنیم و سپس تصمیم بگیریم.
پرسش: اسراف چه زیانی دارد؟
پاسخ: اسراف باعث هدر رفتن پول، زمان و منابع میشود و به جامعه نیز آسیب میرساند.
پرسش: چگونه میتوان مصرفگرایی را کاهش داد؟
پاسخ: با برنامهریزی، خرید بر پایه نیاز و مراقبت از وسایل موجود میتوان از مصرفگرایی دوری کرد.
مسئولیت مصرفکننده تنها به خرید محدود نمیشود، بلکه استفاده درست از کالاها نیز اهمیت دارد. خرید آگاهانه، پرهیز از مصرفگرایی، جلوگیری از اسراف و نگهداری مناسب از وسایل، رفتارهایی هستند که به دانشآموزان کمک میکنند داراییهای خود را بهتر مدیریت کنند و نسبت به محیط زندگی و جامعه مسئولیتپذیرتر باشند.