شهید و اسطورهٔ ملی: فرد یا شخصیت برجسته‌ای که با فداکاری در راه ارزش‌های دینی، ملی یا انسانی به الگوی جامعه تبدیل می‌شود.

فداکاری، مسئولیت‌پذیری، الگو بودن و خدمت به مردم از مهم‌ترین ویژگی‌های این شخصیت‌ها هستند.

شهید و اسطورهٔ ملی به افرادی گفته می‌شود که برای دفاع از ارزش‌های دینی، ملی یا انسانی از آسایش خود گذشته‌اند و با رفتار و کردارشان به الگوی جامعه تبدیل شده‌اند. این افراد با فداکاری، شجاعت، مسئولیت‌پذیری و کمک به دیگران نشان داده‌اند که منافع همگانی از خواسته‌های شخصی مهم‌تر است. یاد و نام آنان به مردم کمک می‌کند تا راه درست را بهتر بشناسند و در زندگی خود به کار بگیرند.

نکته شهید و اسطورهٔ ملی تنها به دلیل شهرت شناخته نمی‌شوند، بلکه به سبب خدمت به مردم و پایبندی به ارزش‌های مهم مورد احترام قرار می‌گیرند.

ویژگی	توضیح ساده
فداکاری	ترجیح دادن سود مردم بر سود شخصی
شجاعت	ایستادگی در برابر سختی‌ها و خطرها
مسئولیت‌پذیری	توجه به وظیفه و انجام درست آن
الگو بودن	تشویق دیگران به انجام کارهای درست

هرچند همهٔ دانش‌آموزان در شرایط یکسانی با شهیدان و اسطوره‌های ملی قرار نمی‌گیرند، اما می‌توانند از ویژگی‌های آنان درس بگیرند. برای نمونه، دانش‌آموزی که به همکلاسی خود در یادگیری درس کمک می‌کند، مسئولیت‌پذیری را نشان می‌دهد. همچنین اگر کسی در هنگام انجام یک کار گروهی سهم خود را به‌خوبی انجام دهد، به پیشرفت همهٔ گروه کمک کرده است. رعایت نوبت، راستگویی، نگهداری از وسایل مدرسه و احترام به دیگران نیز نمونه‌هایی از رفتارهای ارزشمند هستند. این کارها شاید کوچک به نظر برسند، اما پایهٔ شکل‌گیری شخصیت‌های مفید برای جامعه را می‌سازند. بسیاری از افراد بزرگ نیز از همین رفتارهای درست و ساده آغاز کرده‌اند.

شهیدان و اسطوره‌های ملی بخشی از سرمایهٔ معنوی هر جامعه هستند. آنان با فداکاری، شجاعت و مسئولیت‌پذیری به مردم نشان داده‌اند که چگونه می‌توان برای خیر همگانی تلاش کرد. آشنایی با زندگی و ویژگی‌های این افراد به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا ارزش‌هایی مانند همکاری، احترام، درستکاری و خدمت به دیگران را در زندگی روزانهٔ خود به کار بگیرند و به شهروندانی مفید تبدیل شوند.