مراقبت اخلاقی از اعضای بدن: زبان، چشم، گوش، دست و پا
هر عضو بدن امانتی است که باید درست از آن استفاده کنیم
چکیده: در این مقاله میآموزیم که هر یک از اعضای بدن مانند زبان، چشم، گوش، دست و پا چه وظیفهٔ اخلاقی دارند. با ذکر مثالهای ساده از مدرسه و خانه، یاد میگیریم چگونه از این اعضا درست استفاده کنیم و از رفتارهای نادرست مانند غیبت، نگاه حرام، شنود گوش دادن به حرف دیگران، زدن یا گرفتن وسایل دیگران و دویدن بیهدف بپرهیزیم.
تقسیم مراقبت اخلاقی: زبان و گوش در برابر چشم، دست و پا
برخی از اعضای بدن بیشتر در ارتباط با دیگران نقش دارند و برخی در کارهای روزانه. برای مراقبت بهتر، آنها را در دو گروه ببینیم:
| عضو بدن | رفتار درست | رفتار نادرست |
|---|---|---|
| زبان | حرف راست و مهربانانه زدن | غیبت، فحش، دروغ |
| چشم | نگاه به درس و طبیعت | نگاه به فیلم یا عکس نامناسب |
| گوش | گوش دادن به حرف معلم و پدرومادر | شنود مکالمهٔ دیگران |
| دست | کمک به دیگران، نوشتن مشق | زدن، دزیدن وسایل کیف |
| پا | رفتن به کلاس و مسجد | دویدن در راهروی مدرسه برای اذیت کردن |
مثالهای عینی از زندگی روزمرهٔ دانشآموز
فرض کن در زنگ تفریح دوستت مدادت را بدون اجازه برداشته. دست تو نباید سریعاً او را بزند؛ بلکه باید با زبان مهربان بگویی: «لطفاً اجازه بگیر». یا وقتی در حیاط مدرسه کسی از پشت سرت حرف میزند، گوش تو نباید مخفیانه بشنود. چشم تو هم نباید به دفتر مشق همکلاسی نگاه دزدی کند تا نمرهٔ او را ببینی. همچنین پاهایت را وقتی سرویس مدرسه منتظر است، برای لگد زدن به بطری خالی به کار نگیر. در خانه هم هنگام تماشای تلویزیون، اگر صحنهٔ ناخوشایندی آمد، چشم خود را بپوشان. با رعایت این نکات، هم دوستان بیشتری پیدا میکنی و هم پیش خودت احساس خوبی خواهی داشت.
چالشهای مفهومی: پرسش و پاسخ
پرسشاگر دوستم غیبت کسی را کند، آیا گوش من گناهکار میشود؟
پاسخ: اگر تو میتوانی از آن جا بلند شوی یا به دوستت بگویی «این کار درست نیست»، باید این کار را بکنی. گوش دادن به غیبت هم نادرست است، مگر این که ناچار باشی ولی در دل آن را تأیید نکنی.
پرسشآیا نگاه به فیلم کارتون که خشونت دارد هم حرام است؟
پاسخ: بله، چشم باید از دیدن صحنههای زشت و خشونتآمیز پرهیز کند. بهتر است کارتونهای آموزنده و سالم ببینی که به تو آرامش بدهد نه ترس یا عصبانیت.
پرسشاگر پایم ناخواسته به کسی بخورد، اشکال دارد؟
پاسخ: اگر ناخواسته باشد و فوری عذرخواهی کنی، اشکالی ندارد. اما اگر عمداً با پا کسی را هل دهی یا لگد بزنی، این رفتار نادرست است.
نکتهٔ پایانی: هر عضوی از بدن ما نزد خداوند امانت است. زبان برای گفتن حرف خوب، چشم برای تماشای زیباییها، گوش برای شنیدن علم، دست برای بخشش و پا برای رفتن به راه درست. اگر امروز مراقب باشی، فردا انسانی بااخلاق و دوستداشتنی خواهی بود.
