فراوانی و کمیابی منابع: زیاد یا کم بودن، همیشه ارزش اصلی را مشخص نمیکند
فراوانی و کمیابی یعنی چه؟
در زندگی روزمره با چیزهایی روبرو میشویم که بعضی از آنها به وفور یافت میشوند (مانند شن و ماسه در کویر) و بعضی دیگر نایاب و کمیاب هستند (مانند یک تمبر پستی کمیاب). اما نکته جالب اینجاست که مقدار زیاد یک چیز لزوماً به معنای ارزش بالای آن نیست و مقدار کم همیشه ارزش بالا را تضمین نمیکند.
| نوع منبع | مثال ملموس از زندگی دانشآموز | آیا همیشه ارزشمند است؟ |
|---|---|---|
| منابع بسیار فراوان | هوا در حیاط مدرسه، سنگریزه در حیاط خانه | نه، بسیاری از آنها ارزش اقتصادی یا شخصی ندارند |
| منابع کمیاب و نادر | یک برگ برندهٔ کمیاب در مسابقه مدرسه، یک خودکار با جوهر خاص | نه، کمیابی به تنهایی ارزش ایجاد نمیکند |
مثالهای عینی از کلاس و حیاط مدرسه
فرض کن در حیاط مدرسه تعداد زیادی سنگ ریزه وجود دارد. تعداد آنها خیلی زیاد است، اما آیا کسی حاضر است برای یک سنگ ریزه پول بدهد؟ معمولاً نه. در مقابل، یک پاککن با طرح شخصیت کارتونی محبوب را در نظر بگیر. شاید در کلاس فقط ۲ یا ۳ نفر از آن داشته باشند. این پاککن هم کمیاب است و هم واقعاً به کار دانشآموز میآید. پس ارزش آن هم از کمیابی و هم از کاربردش میآید. اما اگر پاککنی بسیار کمیاب باشد ولی اصلاً خطا را پاک نکند، هیچ کس آن را نمیخواهد. پس «ارزش اصلی» یک منبع به این بستگی دارد که چه نیازی از ما برآورده کند، نه فقط به این که زیاد است یا کم.
چند پرسش و پاسخ چالشی
پاسخ: چون ارزش آب به نیاز ما بستگی دارد. در بیابان آب برای زنده ماندن لازم است (نیاز واقعی). در کنار دریا هم آب هست ولی اگر نتوانیم آن را بنوشیم، ارزشش برای رفع تشنگی کم است. پس کمیابی و فراوانی تنهایی ارزش را نمیسازند.
پاسخ: نه. نان روزانه خیلی فراوان است ولی ارزش آن از یک تیلهٔ کمیاب که هیچ کس به آن نیاز ندارد، بسیار بیشتر است. نان نیاز گرسنگی را برطرف میکند، ولی تیلهٔ کمیاب هیچ سودی ندارد.
پاسخ: خیر. برگهٔ امتحان خالی اگر بنویسیم رویش ارزش پیدا میکند. خود برگه به تنهایی حتی اگر کمیاب باشد، ارزش علمی یا کاربردی ندارد. پس مهم کاربرد آن است، نه کمی بودن.