خانه
گاما

مقیاس جهان: سنجش کوچکی و بزرگی چیزها در مقایسه با کلاس، شهر، زمین، منظومه، کهکشان و جهان.

دسته بندی:کپسول آموزشی
بروزرسانی شده در:1405/03/23
تعداد بازدید160
مقیاس جهان: سنجش کوچکی و بزرگی چیزها در مقایسه با کلاس، شهر، زمین، منظومه، کهکشان و جهان.

جهان از کلاس تا کیهان: چطور کوچکی و بزرگی را بفهمیم؟

اندازه‌ی چیزها در مقایسه با کلاس، شهر، زمین، منظومه و کهکشان
اگر دفتر ریاضی‌ات را روی میز بگذاری، در مقایسه با کلاس درس بسیار کوچک است. ولی کلاس در برابر شهرت چقدر است؟ و شهر در برابر زمین؟ این مقاله به تو کمک می‌کند با مقیاس‌های گوناگون جهان آشنا شوی: از اندازه‌ی یک خودکار گرفته تا کهکشان و تمام کیهان.

از میز تحریر تا سیاره‌ی زمین

برای شروع، بیا با چیزهایی که هر روز می‌بینی مقایسه کنیم.
چیز تقریبا به اندازه‌ی نمونه در زندگی
مداد تراش نوک انگشت شما در جعبه‌ی مداد جا می‌شود
یک دانش‌آموز تقریبا ۱/۵ متر روی صندلی کلاس می‌نشیند
کلاس درس ده تا دوازده قدم جا برای ۳۰ تا ۳۵ نفر
محله‌ی مدرسه چند خیابان پیاده تا پارک ۱۰ دقیقه راه است
شهر تهران از شمال تا جنوب با ماشین ۱ ساعت اتوبوس مدرسه از یک سر به سر دیگر می‌رود

زمین در میان این چیزها آن‌قدر بزرگ است که اگر بخواهی دور آن را پیاده بروی، سال‌ها زمان نیاز داری. زمین تقریبا ۴۰ هزار کیلومتر دور تا دور دارد. برای سفر به ماه هم باید ۳۸۴ هزار کیلومتر بروی؛ یعنی حدود ۳۰ برابر پهنای زمین!

مقایسه با چیزهای غول‌پیکر: منظومه و کهکشان

جسم اندازه (تقریبی) مقایسه با چیز آشنا
منظومه‌ی خورشیدی از خورشید تا نپتون حدود ۴/۵ میلیارد کیلومتر اگر زمین یک دانه‌ی شن بود، خورشید اندازه‌ی یک پرتقال می‌شد
راه شیری (کهکشان خودمان) حدود ۱۰۰ هزار سال نوری یعنی نوری که از یک لبه به لبه‌ی دیگر می‌رسد، ۱۰۰ هزار سال طول می‌کشد
جهان (کیهان) میلیاردها کهکشان مانند راه شیری بزرگتر از چیزی که بتوانیم تصور کنیم

برای درک بهتر، فرض کن کل مدرسه‌ی تو زمین باشد. آن وقت خورشید به اندازه‌ی یک توپ بزرگ والیبال در مرکز حیاط مدرسه می‌شود. نزدیک‌ترین ستاره به خورشید (پروکسیما قنطورس) در این مقیاس، هزارها کیلومتر دورتر از مدرسه‌ی تو قرار دارد! کهکشان راه شیری هم شامل بیش از ۲۰۰ میلیارد ستاره مثل خورشید است.

پرسش و پاسخ چالشی درباره‌ی بزرگ و کوچک

پرسش ۱: اگر کره‌ی زمین را به اندازه‌ی یک پرتقال کوچک کنیم، خورشید چقدر بزرگ می‌شود؟
پاسخ: خورشید در این مقیاس مانند یک توپ بزرگ ژیمناستیک به قطر حدود ۲ متر می‌شود. فاصله‌ی آن از پرتقال (زمین) هم حدود ۲۲۰ متر خواهد بود؛ یعنی تقریبا دو زمین فوتبال فاصله.
پرسش ۲: چرا با چشم غیرمسلح نمی‌توانیم کهکشان راه شیری را کامل ببینیم؟
پاسخ: چون خودمان داخل این کهکشان هستیم. مثل این می‌ماند که داخل یک جنگل انبوه بایستی و بخواهی تمام جنگل را یکجا ببینی. از شب‌های بی‌مهتاب، نوار شیری رنگی را در آسمان می‌بینی که همان بازوی کهکشان خودمان است.
پرسش ۳: آیا چیزی در جهان هست که از کلاس درس ما کوچک‌تر باشد؟
پاسخ: بله، میلیاردها چیز! مثلا یک دانه‌ی گرده‌ی گل، یک باکتری، یا حتی اتم‌هایی که هر شیء از آن ساخته شده. یک دانه‌ی نمک حدود ۱۰۰ هزار بار از نوک مداد تو ریزتر است.
نکته پایانی

مقیاس یعنی بدانی یک چیز در مقایسه با چیز دیگر چقدر بزرگ یا کوچک است. از دفتر مشق و کلاس خودت شروع کن، بعد شهر و کشور را در نظر بگیر، بعد به زمین، منظومه و کهکشان برس. در هر مرحله اندازه‌ها هزاران یا میلیون‌ها برابر می‌شوند. پس هر بار که به آسمان شب نگاه می‌کنی، یادت باشد: تو روی یک ذره‌ی گرد و غبار کیهانی زندگی می‌کنی، اما می‌توانی تمام جهان را در اندیشه‌ات جای دهی.

شباهت و تفاوت: ویژگی‌های مشترک و متفاوت میان پدیده‌ها یا واژه‌ها
کپسول آموزشی

شباهت و تفاوت: ویژگی‌های مشترک و متفاوت میان پدیده‌ها یا واژه‌ها

طبقه‌بندی: دسته‌بندی پدیده‌ها یا واژه‌ها بر اساس شباهت‌ها، تفاوت‌ها یا رابطه‌های میان آن‌ها.
کپسول آموزشی

طبقه‌بندی: دسته‌بندی پدیده‌ها یا واژه‌ها بر اساس شباهت‌ها، تفاوت‌ها یا رابطه‌های میان آن‌ها.

مهارت‌های تفکّر: توانایی‌هایی مانند مقایسه، طبقه‌بندی، استدلال، استنباط و نتیجه‌گیری.
کپسول آموزشی

مهارت‌های تفکّر: توانایی‌هایی مانند مقایسه، طبقه‌بندی، استدلال، استنباط و نتیجه‌گیری.

واژه‌های تصادفی: کلمه‌هایی که بدون نظم یا موضوع مشخص انتخاب می‌شوند.
کپسول آموزشی

واژه‌های تصادفی: کلمه‌هایی که بدون نظم یا موضوع مشخص انتخاب می‌شوند.

استدلال: آوردن دلیل برای توضیح یا اثبات یک نظر.
کپسول آموزشی

استدلال: آوردن دلیل برای توضیح یا اثبات یک نظر.

استنباط: فهمیدن نتیجه یا معنا بر پایه‌ی نشانه‌ها و اطلاعات موجود.
کپسول آموزشی

استنباط: فهمیدن نتیجه یا معنا بر پایه‌ی نشانه‌ها و اطلاعات موجود.

حضور فعّال و مؤثّر: شرکت آگاهانه و مفید در گفت‌وگوها و فعالیت‌های کلاسی.
کپسول آموزشی

حضور فعّال و مؤثّر: شرکت آگاهانه و مفید در گفت‌وگوها و فعالیت‌های کلاسی.

توافق گروهی: رسیدن اعضای گروه به یک نظر مشترک پس از بررسی دیدگاه‌ها.
کپسول آموزشی

توافق گروهی: رسیدن اعضای گروه به یک نظر مشترک پس از بررسی دیدگاه‌ها.

فعالیت جمعی: کاری که چند نفر با همکاری یکدیگر انجام می‌دهند.
کپسول آموزشی

فعالیت جمعی: کاری که چند نفر با همکاری یکدیگر انجام می‌دهند.

انتخاب آگاهانه: برگزیدن یک گزینه پس از بررسی شرایط و دلیل‌های موجود.
کپسول آموزشی

انتخاب آگاهانه: برگزیدن یک گزینه پس از بررسی شرایط و دلیل‌های موجود.

اجرای تصمیم: انجام دادن کاری که پس از انتخاب یک گزینه تعیین شده است.
کپسول آموزشی

اجرای تصمیم: انجام دادن کاری که پس از انتخاب یک گزینه تعیین شده است.

مشورت: گفت‌وگو با دیگران برای بهره‌گیری از نظرها و رسیدن به تصمیم بهتر.
کپسول آموزشی

مشورت: گفت‌وگو با دیگران برای بهره‌گیری از نظرها و رسیدن به تصمیم بهتر.