رفتارهای زنگ تفریح: کارها و واکنشهای دانشآموزان
نگاهی به آنچه در حیاط مدرسه میگذرد: از بازی و گفتگو تا حل اختلافها
در زنگ تفریح، دانشآموزان کارهای گوناگونی انجام میدهند. بعضی با هم بازی میکنند، برخی گفتگو میکنند یا میانوعده میخورند. همچنین واکنشهایی که در برابر همدیگر نشان میدهند، خیلی مهم است. در این مقاله با رفتارهای رایج و چالشهای زنگ تفریح آشنا میشوید.
دستهبندی رفتارهای زنگ تفریح
| نوع رفتار | مثال ملموس در حیاط مدرسه | واکنش معمول همکلاسیها |
|---|---|---|
| بازیهای گروهی | وسطبازی، طنابکشی، قایمموشک | تشویق، خندیدن، رعایت نوبت |
| غذا خوردن و استراحت | خوردن کیک و میوه، نوشیدن آب، نشستن روی نیمکت | تعارف کردن، کمک به باز کردن بستهٔ خوراکی |
| گفتگو و دوستیابی | حرف زدن دربارهٔ فیلم، تعریف کردن از آخر هفته، همبازی شدن با نفر جدید | گوش دادن، پرسیدن سؤال، دعوت به گروه |
چند نمونهٔ واقعی از حیاط مدرسه
احمد و سارا همیشه زنگ تفریح فوتبال بازی میکنند. اگر توپ به کلاس سوم برود، احمد مؤدبانه اجازه میخواهد و توپ را پس میگیرد. سارا وقتی دوستش گریه میکند، دستمال کاغذی به او میدهد و میگوید: «ناراحت نباش، فردا بهتر میشود.» در حیاط، گاهی کسی لنگهٔ کفش کسی را پنهان میکند. واکنش خوب این است که آرام بپرسیم: «لطفاً برگردان.» بیشتر دانشآموزان وقتی اشتباهشان را بفهمند، عذرخواهی میکنند و کفش را پس میدهند.
نکته: خیلی از دعواهای زنگ تفریح از روی ندانستن قانون یا نوبت پیش میآید. مثلاً دو گروه همزمان میخواهند از تاب استفاده کنند. واکنش درست این است که به ناظم مدرسه بگوییم یا با قرعهکشی تصمیم بگیریم.
سه چالش رایج و پاسخ به آنها
پرسش: اگر کسی عمداً هنگام بازی به من زد و عذرخواهی نکرد، چه کار کنم؟
پاسخ: اول نفس عمیق بکش. بعد آرام به او بگو: «این کار درد داشت، لطفاً دفعهٔ بعد مواظب باش.» اگر باز هم تکرار کرد، از ناظم یا معلم کمک بگیر. داد زدن و کتک زدن فقط قضیه را بدتر میکند.
پاسخ: اول نفس عمیق بکش. بعد آرام به او بگو: «این کار درد داشت، لطفاً دفعهٔ بعد مواظب باش.» اگر باز هم تکرار کرد، از ناظم یا معلم کمک بگیر. داد زدن و کتک زدن فقط قضیه را بدتر میکند.
پرسش: دوستم مرا تنها میگذارد و با گروه دیگر راه میرود. واکنش من چه باید باشد؟
پاسخ: طبیعی است که گاهی ناراحت شوی. ولی بهتر است بعد از زنگ، با او روراست حرف بزنی. بگو: «حیاط که میشود، دلم میخواهد با تو باشم.» شاید دوستت اصلاً متوجه نبوده است. اگر باز هم تکرار شد، میتوانی دوستان تازهای پیدا کنی.
پاسخ: طبیعی است که گاهی ناراحت شوی. ولی بهتر است بعد از زنگ، با او روراست حرف بزنی. بگو: «حیاط که میشود، دلم میخواهد با تو باشم.» شاید دوستت اصلاً متوجه نبوده است. اگر باز هم تکرار شد، میتوانی دوستان تازهای پیدا کنی.
پرسش: صدایم را در حیاط به کسی نمیرسانم و نمیتوانم در بازی شریک شوم. چه راهی دارم؟
پاسخ: میتوانی از دست یا علامت استفاده کنی. مثلاً دستت را بلند کنی یا به آرامی شانهٔ کسی را بزنی. همچنین بهتر است پیش از زنگ تفریح با چند همکلاسی هماهنگ کنی تا با هم وارد بازی شوید. گروه کوچک راحتتر صدایت را میشنوند.
پاسخ: میتوانی از دست یا علامت استفاده کنی. مثلاً دستت را بلند کنی یا به آرامی شانهٔ کسی را بزنی. همچنین بهتر است پیش از زنگ تفریح با چند همکلاسی هماهنگ کنی تا با هم وارد بازی شوید. گروه کوچک راحتتر صدایت را میشنوند.
زنگ تفریح فرصتی برای شادی، دوستیابی و یادگیری مهارتهای اجتماعی است. وقتی کاری خوب انجام میدهی، دیگران هم از تو الگو میگیرند. کمک کردن، نوبت رعایت کردن، عذرخواهی به موقع و دعوت دیگران به بازی، از بهترین رفتارهای زنگ تفریح هستند. یادمان باشد همهٔ ما دوست داریم در حیاط مدرسه احساس امنیت و شادی کنیم. پس با واکنشهای سنجیدهمان، این فضا را برای همگان دلپذیرتر بسازیم.