درغلتاندن: به پایین غلتاندن

درغلتاندن: سفری از بالای تپه تا پایین

چگونه اجسام به پایین غلت می‌خورند؟

وقتی یک شیء را روی یک سطح کج (مثل سرسره یا پشت بام) رها می‌کنی، دو اتفاق ممکن است بیفتد: یا سر می‌خورد (مثل یک تکه یخ) یا می‌غلتد. درغلتاندن یعنی شیء بارها دور خودش بچرخد و همزمان به سمت پایین حرکت کند. برای این کار، شیء باید شکل گرد یا نزدیک به گرد داشته باشد. یک توپ تنیس، یک قوطی نوشابهٔ خالی، یا حتی یک سیب گرد، همگی می‌توانند به راحتی از یک سطح شیب‌دار پایین غلت بخورند.

نیرویی که باعث می‌شود اجسام به پایین بیایند «جاذبه» نام دارد. جاذبه زمین همیشه همه چیز را به سمت مرکز زمین می‌کشد. وقتی روی یک تپهٔ خاکی می‌ایستی و یک توپ را رها می‌کنی، جاذبه آن را به پایین می‌کشد، اما چون توپ گرد است، به جای سر خوردن، دور خودش می‌چرخد و غلت می‌زند.

هر روز کجا درغلتاندن را می‌بینی؟

حتماً تا حالا در زمین بازی، یک توپ را از بالای پله‌ها یا از روی شیروانی خانهٔ عروسکی پایین غلتاندی. یا وقتی با دوچرخه سواری می‌کنی، چرخ‌ها مدام روی زمین غلت می‌خورند. حتی در آشپزخانه: وقتی مادرت یک طالبی گرد را از روی تخته برش به طرف سطل زباله می‌غلطاند، از درغلتاندن استفاده کرده است. در مدرسه هم وقتی مداد استوانه‌ای ات از روی میز کج پایین می‌افتد و غلت می‌خورد، با همین پدیده روبرو شده‌ای.

یکی از جالب‌ترین جاها «مسابقهٔ غلتاندن تخم‌مرغ» در روز طبیعت است. بچه‌ها تخم‌مرغ آب‌پز را روی یک سطح شیب‌دار رها می‌کنند و می‌بینند کدام یک دورتر می‌غلتد. دلیل اینکه تخم‌مرغ می‌تواند غلت بخورد این است که شکل آن نزدیک به بیضی و گرد است. در مقابل، یک پاکت شیر تخت هیچ وقت غلت نمی‌زند، بلکه می‌ایستد یا سر می‌خورد.

چند پرسش چالشی دربارهٔ غلتیدن