نابرده رنج، گنج میسّر نمیشود
گنج و رنج یعنی چه؟ دو مفهوم ساده اما بزرگ
واژهٔ «گنج» فقط طلا و جواهر نیست. گنج میتواند نمرهٔ خوب در امتحان، قبولی در مسابقهٔ ورزشی، یاد گرفتن یک مهارت جدید یا حتی پیدا کردن دوست خوب باشد. «رنج» هم یعنی زحمت، تمرین سخت، تحمل خستگی و گاهی انجام کارهایی که در لحظه دوست نداریم. ضربالمثل «نابرده رنج، گنج میسّر نمیشود» یعنی اگر سختی را نبری، به گنج نمیرسی. بیایید با یک جدول ساده ببینیم چه کارهایی رنج محسوب میشوند و چه گنجهایی به دنبالشان میآید.
| رنج (سختی و تلاش) | گنج (نتیجه و موفقیت) |
|---|---|
| هر روز نیم ساعت مشق نوشتن | نمرهٔ بیست و یادگیری عمیق درس |
| تمرین هر روزهٔ فوتبال حتی در هوای سرد | عضو تیم مدرسه شدن و گل زدن در مسابقه |
| دور ریختن تنقلات مضر و خوردن میوه | بدن سالم، انرژی بیشتر و مریضی کمتر |
در زندگی روزمره چه جایهایی این ضربالمثل را میبینیم؟
فرض کن میخواهی در مسابقهٔ نقاشی مدرسه برنده شوی. اگر فقط یک روز قبل از مسابقه دست به قلم ببری، احتمالاً نقاشی خوب از آب در نمیآید. اما اگر چند هفته هر روز تمرین کنی، از معلم مشورت بگیری، کارهای قبلیات را بررسی کنی و بارها نقاشی بکشی و پاک کنی، آن وقت شانس قهرمانی داری. این «تمرین سخت» همان رنج است و «مقام اول و جایزه» همان گنج.
مثال دیگر: حفظ کردن جدول ضرب. خیلی از دانشآموزان از حفظ کردن آن خسته میشوند. اما وقتی هر روز فقط ۱۰ دقیقه زمان بگذاری و با بازی و شعر جدول را مرور کنی، بعد از چند هفته بدون زحمت میتوانی هر ضربی را جواب دهی. این «گنج» همان اعتماد به نفس و سرعت در ریاضی است.
چالشهای ذهنی: سه پرسش و پاسخ ساده
پاسخ: نه. گاهی گنج دیرتر به دست میآید. مثلاً بذر گندم را در زمین میکاری، اما یک روزه سبز نمیشود. چند ماه طول میکشد. تلاش تو بینتیجه نبوده، فقط زمان بیشتری لازم دارد. همچنین ممکن است راهت را اشتباه رفته باشی. در این صورت باید از دیگران کمک بگیری و روشت را عوض کنی، اما دست از تلاش برنداری.
پاسخ: بیشتر چیزهای ارزشمند نیاز به تلاش دارند. نفس کشیدن یا بیدار شدن نیاز به زحمت ندارد، اما یاد گرفتن یک زبان جدید، نواختن ساز، یا قهرمان شدن در دوچرخهسواری بدون تمرین ممکن نیست. حتی دوستی خوب هم نیاز به مهربانی و گذشت دارد که این خود نوعی تلاش است.
پاسخ: ترس طبیعی است. همه از شکست میترسند. اما میتوانی کار بزرگ را به چند کار کوچک تقسیم کنی. مثلاً به جای اینکه بگویی «میخواهم بهترین شطرنجباز شوم»، بگو امروز ۱۵ دقیقه یک حرکت جدید یاد میگیرم. با برداشتن قدمهای ریز، رنج کمتر به نظر میرسد و کمکم به گنج نزدیک میشوی.