عصر اکتشافات جغرافیایی: دوره‌ای در تاریخ که اروپاییان به سفرهای دریایی برای کشف سرزمین‌های جدید می‌پرداختند.

۱. چرا مردم زمان کلمب فکر می‌کردند زمین تخت است؟

باور عمومی این است که مردم قرن ۱۵ زمین را تخت می‌دانستند، اما بیشتر دانشمندان آن دوران می‌دانستند زمین گرد است. کلمب نیز گرد بودن زمین را قبول داشت، اما اندازهٔ دور زمین را اشتباه محاسبه کرد. او فکر می‌کرد ژاپن تا اسپانیا فقط 4000 کیلومتر فاصله دارد، در حالی که فاصلهٔ واقعی حدود 20000 کیلومتر است.

۲. آیا همهٔ اکتشافات مفید و خوب بود؟

خیر. متأسفانه همراه با این سفرها، بیماری‌های کشنده مانند آبله [۹] از اروپا به آمریکا رفت و جمعیت بومیان آمریکا را بسیار کاهش داد. همچنین بسیاری از بومیان به بردگی گرفته شدند یا سرزمین‌شان را از دست دادند. بنابراین عصر اکتشافات هم دستاوردهای مثبت داشت و هم پیامدهای تلخ.

۳. چرا این دوره به پایان رسید؟

پس از نقشه‌برداری از بیشتر کرانه‌های جهان و پیدا شدن راه‌های اصلی، دیگر سرزمین ناشناختهٔ بزرگی باقی نمانده بود. همچنین کشورهای اروپایی به جای اکتشاف، به استعمار [۱۰] و ساخت پایگاه در سرزمین‌های پیدا شده روی آوردند. از اواخر قرن ۱۷ میلادی، عصر «اکتشافات علمی» جایگزین این دوره شد که در آن دانشمندان برای نقشه‌برداری دقیق و مطالعهٔ طبیعت سفر می‌کردند.

[1] کریستف کلمب (Christopher Columbus): دریانورد اهل جمهوری جنوا (ایتالیا) که با حمایت پادشاه اسپانیا به آمریکا رسید.

[2] واسکو دوگاما (Vasco da Gama): دریانورد پرتغالی، نخستین اروپایی که از راه دریا به هند سفر کرد.

[3] فردیناند ماژلان (Ferdinand Magellan): دریانورد پرتغالی که به خدمت اسپانیا درآمد و سفر دور جهان را رهبری کرد.

[4] امپراتوری عثمانی (Ottoman Empire): یک امپراتوری بزرگ که از حدود ۱۳۰۰ تا ۱۹۲۲ میلادی در منطقهٔ خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب شرق اروپا حکومت می‌کرد.

[5] قطب‌نما (Compass): ابزاری که با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت شمال را نشان می‌دهد.

[6] اسطرلاب (Astrolabe): ابزار نجومی باستانی که ارتفاع ستاره‌ها یا خورشید را اندازه می‌گیرد.

[7] نقشه‌های باد (Portolan charts): نقشه‌های دریایی دقیق که خطوط ساحلی و جهت بادها را نشان می‌داد.

[8] ترمیم بزرگ (Columbian Exchange): واژه‌ای علمی برای جابه‌جایی گستردهٔ گیاهان، جانوران، بیماری‌ها و فرهنگ میان نیمکرهٔ شرقی و غربی پس از ۱۴۹۲ میلادی.

[9] آبله (Smallpox): یک بیماری ویروسی بسیار مسری که در تاریخ تلفات زیادی ایجاد کرد، اما امروزه با واکسیناسیون ریشه‌کن شده است.

[10] استعمار (Colonialism): فرایندی که در آن یک کشور قدرتمند، سرزمینی دیگر را تصرف و منابع و مردم آن را تحت کنترل خود درمی‌آورد.