بسیاری از آن‌ها از حوزۀ منطق و مسائل آن خارج‌اند.

همگی از مسائل دانش منطق شمرده می‌شوند.

تعریف‌ها از مبانی دانش منطق شمرده می‌شوند.

جزء مهمی از دانش منطق را تشکیل می‌دهند.

تباین - تساوی

تباین - عموم و خصوص مطلق

عموم و خصوص مطلق - تساوی

عموم و خصوص مطلق - عموم و خصوص مطلق

ذاتی

مفهوم جزیی

وجود

مفهوم کلی

ربطی به معرف ندارد.

جنس بعید مثلث حساب می‌شود.

همان کمیت یا مقدار است.

باعث ورود مصادیق بیگانه به معرف می‌شود.

همۀ استدلال‌ها قواعد یکسان و معینی دارند که ذاتی ذهن است.

قضایای حملی یک صفت یا حالت را به چیزی نسبت می‌دهند.

از آنجا که منطق ذاتی ذهن است، محتوای قضایا را ذهن تعیین می‌کند.

اگر ارتباطی میان دو قضیه نباشد، استدلالی از آن‌ها تشکیل نمی‌شود.

قیاس استثنایی رفع مقدم است.

هیچ نوع استدلالی در این سخن وجود ندارد.

مغالطۀ آن ناشی از نوعی مقایسۀ منطق با ریاضی است.

نتیجه‌گیری، براساس قیاس شکل اول با کبرای کاذب است.

نامعلوم - کاذب

نامعلوم - نامعلوم

کاذب - نامعلوم

کاذب - کاذب

تمثیل

رفع تالی

وضع مقدم

اقترانی شرطی

همۀ اقسام آن ذاتی ذهن هستند.

برخی از اقسام آن هیچ فایده و کاربردی ندارد.

همۀ اقسام، یقین بی‌چون و چرا به ما می‌دهند.

در دوران معاصر اقسام دیگری از آن ابداع شده است.

نوعی مبارزۀ علمی با روش و قواعد خاص است.

فقط در زندگی عملی می‌توان از آن استفاده کرد.

در آن، کشاندن مخاطب به تناقض گویی ضرورت دارد.

اساس موفقیت در آن، استفاده از فرضیات مخاطب است.

در متون اسلامی چیزی که در تأیید نگاه هنری باشد، وجود ندارد.

آثار هنری در تمدن اسلامی، بیشتر در قالب نقاشی‌ها و مجسمه‌ها ظهور کردند.

مبانی فکری هنر مسیحی قرون وسطی، همان مبانی هنر یونان و روم باستان است.

یکی از زیباترین جلوه‌های هنر در تمدن اسلامی، اشعار و منظومه‌های عرفانی بوده است.

فلسفۀ یونان قبل از سقراط، در زادگاه سقراط زاده شد.

تفسیرهای دانشمندان نخستین از جهان، با یکدیگر ناسازگار بود.

سوفسطائیان آشکارا بیان می‌کردند که حقیقت امری غیرقابل دستیابی است.

اندکی پس از ظهور اندیشمندان باستان، نظرات آنان مورد تردید قرار گرفت.

جز حقیقت چیزی بر زبان نمی‌آورد.

در میدان شهر نیز ماهرانه سخن می‌گفت.

با محیط دادگاه مأنوس نبود.

قادر به استفاده از عبارات برگزیده نبود.

پروتاگوراس - گزنفون

گرگیاس - افلاطون

گرگیاس - سقراط

گرگیاس - گزنفون

عفت و اعتدال نیز باید در زندگی مورد توجه باشد.

زندگی دور از جنجال و هیاهو به خوشبختی نزدیک‌تر است.

بدون در دست گرفتن عنان تمایلات، آرامش روحی به دست نمی‌آید.

هر امری که ملایم با طبع و لذت آفرین باشد، فیلسوف را راضی می‌کند.

عناد

گمراهی

کفر

حماقت

فایده آموزش آن با کمی درنگ روشن می‌شود.

بدون آموزش آن انسان قادر به ادامۀ حیات نیست.

همۀ دانشمندان و متفکران ما را به آموزش آن تشویق کرده‌اند.

آموزش آن راهی است به سوی پرداختن به پرسش‌های اساسی زندگی

سنخیت - نسبت به علیت در درجۀ دوم اهمیت قرار دارد.

سنخیت - انکار آن مساوی انکار علیت است.

وجوب علّى - قرار گرفتن هر موجود در جای خود را واجب می‌شمرد.

علیّت - تأکید می‌کند علت هر شئ در جای خاص خود ایجاد شده است.

مراتبی فوق عالم طبیعت دارند.

فیض ربوبی را به عالم طبیعت می‌رسانند.

تنها علل مؤثر در تکامل موجودات هستند.

سامان دهندۀ هر تغییری در طبیعت‌اند.

نیل به درجات عالی تعقل

قدرت استدلال و بیان فصيح

داشتن سعۀ صدر و روح بزرگ

شناختن صناعات اهل مدینه

نجات

انصاف

دانشنامۀ علایی

حکمت المشرقین

تجرد بعد خیال در انسان - حرکت جوهری - فقر وجودی

اثبات معاد جسمانی - اتحاد عالم و معلوم - فقر وجودی

تجرد بعد خیال در انسان - اثبات معاد جسمانی - اتحاد عالم و معلوم

اثبات معاد جسمانی - تجرد بعد خیال در انسان - حرکت جوهری

اسفار اربعه

اسرار الآيات

شرح اصول کافی

رسالۀ سه اصل

اشياء و موجودات گوناگون، در اصل واقعیت با هم یگانه‌اند.

اختلاف موجودات با هم، در شدت و ضعف در اصل هستی است.

امکان ندارد واقعیت یگانه، مابه‌ازای دو مفهوم کاملاً مستقل قرار گیرد.

وجود از واقعیاتی که انسان با آن‌ها مواجه می‌شود، انتزاع می‌گردد.

از نظر ایشان، تعاقب دو حادثه، به تأثیر و تأثر میان آن‌ها گواهی می‌دهد.

مکتب‌های فکری ماتریالیستی در دوران ایشان رواج بسیار داشت.

در برخی از آثار ایشان مباحث کاملاً بدیعی در فلسفۀ اسلامی مطرح شده است.

معتقد بود علیّت اصلی عقلانی است و نمی‌توان آن را از راه مشاهده کشف کرد.

عموم و خصوص مطلق- جامع و مانع نيست

عموم و خصوص من وجه- جامع و مانع نيست

عموم و خصوص من وجه- جامع است و مانع نيست

عموم و خصوص مطلق- مانع است و جامع نيست

نسبت ميان ذاتی هر ذات با خود ذات تساوی است.

ذاتی هر ذات مصداقی غير از مصاديق آن ذات ندارد.

ممكن نيست ميان ذات با ذاتی‌اش نسبت تباين باشد.

دايره‌ی مصاديق ذاتی يك ذات از خود ذات بيشتر است.

در اين نوع تعريف، ذاتی مختص معرَّف ذكر نمی‌شود.

از مفاهيم بيرونی معرَّف نيز برای تعريف استفاده می‌كند.

عرضی به كاررفته در اين تعريف، خاص معرَّف است.

مفاهيم اين نوع تعريف مقدم از معرَّف تصور می‌شود.

حكم در آن‌ها مشروط شده است.

دارای موضوع و محمول هستند.

تالی آن‌ها تابع مقدم قضيه است.

موضوع آن‌ها مفهومی جزئی است.

بعضی ب الف است.

هيچ الف ب نيست.

بعضی ب الف نيست.

هر ب الف است.

نقيض سالبه‌ی جزئی

متضاد سالبه‌ی كلی

عكس مستوی موجبه‌ی جزئی

نقيض موجبه‌ی كلی

مجهولی كه در استدلال معلوم می‌شود

ميزان قطعيت و يقينی بودن استدلال

معلومات قبلیِ موجود در خود استدلال

كلی يا جزئی بودن نتيجه و مقدمات