معنای اصل مجاورت و اصل مشابهت در کنایه در علوم و فنون پایه 11

1. اصل مشابهت (تشبیه) این اصل یعنی بین «معنای ظاهری» کلمه و «معنای کنایی» اون، یک شباهت وجود داره. چطور کار می‌کنه؟ ما چیزی رو می‌گیم که شبیه چیز دیگه‌ایه، اما منظورمون همون چیز دیگه‌ست. مثال: وقتی می‌گیم «فلانی دست‌بزرگ داره»، منظورمون اینه که دستش واقعاً بزرگ نیست! بلکه دستش به معنای بخشندگی و کمک کردن بزرگ‌تر از حد معموله. اینجا بین «بزرگی فیزیکی دست» و «بزرگی بخشش» یک شباهت وجود داره. خلاصه: در اصل مشابهت، ذهن ما از شباهت بین دو چیز استفاده می‌کنه تا به معنای دوم برسه. 2. اصل مجاورت (ارتباط) این اصل یعنی بین «معنای ظاهری» و «معنای کنایی»، ارتباط و هم‌نشینی وجود داره، نه لزوماً شباهت. چطور کار می‌کنه؟ ما به چیزی اشاره می‌کنیم که همیشه با چیز دیگه‌ای همراه بوده یا در کنارش اتفاق افتاده، و منظورمون همون چیز دومه. مثال: وقتی می‌گیم «فلانی دستش به دهانش نمی‌رسه»، منظورمون اینه که دستش واقعاً به دهانش نمی‌رسه (از نظر فیزیکی)! بلکه منظور اینه که درآمدش به خرجش نمی‌رسه و فقیره. اینجا بین «دست و دهان» و «درآمد و خرج» یک ارتباط و مجاورت وجود داره (چون خرج و خوراک با هم مرتبط‌ان). مثال دیگه: «آب در هاون کوبیدن». اینجا بین «کوبیدن آب» و «انجام کاری بیهوده» شباهتی نیست، بلکه چون کوبیدن آب در هاون همیشه بیهوده بوده، این دو با هم مجاورت دارن و ذهن ما به معنای بیهودگی می‌رسه. جمع‌بندی سریع: اصل مشابهت: چون شبیه هم هستن، یکی رو می‌گیم و دیگری رو می‌رسونیم (مثل: شیر = شجاع). اصل مجاورت: چون همیشه با هم بودن یا مرتبط‌ان، یکی رو می‌گیم و دیگری رو می‌رسونیم (مثل: دست = قدرت/بخشندگی).